Khettūpamasutta
Khettūpamasutta → desanā (pts1ed)Сутта Пример с полем
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nāḷandāyaṁ viharati pāvārikambavane.
nāḷandāyaṁ → nālandāyaṁ (bj, pts) | ekaṁ samayaṁ → ekam samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Наланде в Манговой Роще Паварики.
Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
gāmaṇi → gāmaṇī (sya-all) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И тогда градоначальник Асибандхакапутта подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал:
“nanu, bhante, bhagavā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī”ti?
sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabbabhūtahitānukampī (bj: sīmu)“Почтенный, не пребывает ли Благословенный в сострадании ко всем живым существам?”
“Evaṁ, gāmaṇi, tathāgato sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī”ti.
sabbapāṇabhūtahitānukampī → S1-3 -bhūte- (pts note)“Так оно, градоначальник, Татхагата пребывает в сострадании ко всем живым существам”.
“Atha kiñcarahi, bhante, bhagavā ekaccānaṁ sakkaccaṁ dhammaṁ deseti, ekaccānaṁ no tathā sakkaccaṁ dhammaṁ desetī”ti?“Тогда почему же, почтенный, Благословенный учит Дхамме тщательно одних, но не столь тщательно других?”
“Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
taññevettha paṭipucchissāmi → taṁ yevettha patipucchissāmi (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (bjt, pts) | tena hi → tenahi (th)“Что же, градоначальник, на этот счёт я задам тебе вопрос. Отвечай так, как сочтёшь нужным.
Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi, idhassu kassakassa gahapatino tīṇi khettāni—ekaṁ khettaṁ aggaṁ, ekaṁ khettaṁ majjhimaṁ, ekaṁ khettaṁ hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmi.
idhassu → idha (sya-all, km, pts1ed) | idhassu → (bj) | ūsaraṁ → osaraṁ (sya-all) | ūsaraṁ → osaraṁ (bj: aṭṭhakathā, syā) | idhassu → idha (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | majjhimam → S1-3 majjham always (pts note) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | + → ekam khettam aggam (pts) | khettaṁ aggaṁ → khettam majjhimam (pts) | majjhimaṁ ekaṁ khettaṁ hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmi → hīnam jaṅgalam ūsaram pāpabhūmikaṁ (pts)Как ты думаешь, градоначальник? Это как если бы у фермера было три поля: превосходное, среднего качества, и низкого – грубое, солёное, с плохой почвой.
Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi, asu kassako gahapati bījāni patiṭṭhāpetukāmo kattha paṭhamaṁ patiṭṭhāpeyya, yaṁ vā aduṁ khettaṁ aggaṁ, yaṁ vā aduṁ khettaṁ majjhimaṁ, yaṁ vā aduṁ khettaṁ hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmī”ti?
pāpabhūmīti → pāpabhūminti (bj) | bījāni patiṭṭhāpetukāmo → vījāni patiṭṭhapetukāmo (sya-all) | patiṭṭhāpeyya → patiṭṭhapeyya (sya-all) | ūsaraṁ pāpabhūmīti → osaraṁ pāpabhūminti (sya-all) | paṭhamaṁ → pathamam (pts) | hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmīti → hīnam jaṅgalam ūsaram pāpabhūminti (pts) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | khettaṁ → khettam (pts)Как ты думаешь, градоначальник? Если бы фермер захотел бы посеять зёрна, то где бы он посеял их вначале: на превосходном поле, на поле среднего качества, или [на поле] низкого [качества], которое грубое, солёное, с плохой почвой?”
“Asu, bhante, kassako gahapati bījāni patiṭṭhāpetukāmo yaṁ aduṁ khettaṁ aggaṁ tattha patiṭṭhāpeyya. Tattha patiṭṭhāpetvā yaṁ aduṁ khettaṁ majjhimaṁ tattha patiṭṭhāpeyya. Tattha patiṭṭhāpetvā yaṁ aduṁ khettaṁ hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmi tattha patiṭṭhāpeyyapi, nopi patiṭṭhāpeyya.
patiṭṭhāpetukāmo → patiṭṭhapetukāmo (sya-all) | patiṭṭhāpeyya → patiṭṭhapeyya (sya-all) | patiṭṭhāpetvā → patiṭṭhapetvā (sya-all) | ūsaraṁ → osaraṁ (sya-all) | patiṭṭhāpeyyapi → patiṭṭhapeyyapi (sya-all) | tattha → Missing in B2 (pts note) | pāpabhūmi → S1-3 -bhūmaṁ (pts note) | yaṁ → yam (pts) | khettaṁ → khettam (pts) | khettaṁ majjhimaṁ → khettam majjhimam (pts) | hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ → hīnam jaṅgalam ūsaram (pts) | patiṭṭhāpeyyapi nopi → patiṭṭhāpeyya pi no pi (pts)“Если бы, почтенный, фермер захотел бы посеять зёрна, то он бы посеял их вначале на превосходном поле. Посеяв зёрна там, он далее посеял бы зёрна на поле среднего качества. Посеяв зёрна там, он мог бы посеять, а мог бы и не сеять зёрна [на поле] низкого [качества], которое грубое, солёное, с плохой почвой.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Antamaso gobhattampi bhavissatī”ti.
gobhattampi → gobhattaṁpi (th) | gobhattampi → gobhattam pi (pts)Потому что его, как минимум, можно было бы использовать для прокорма скота”.
“Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṁ aduṁ khettaṁ aggaṁ; evameva mayhaṁ bhikkhubhikkhuniyo.
mayham → Missing in B1 (pts note) | bhikkhubhikkhuniyo → bhikkhu bhikkhuniyo (th) | khettaṁ aggaṁ → khettam aggam (pts) | mayhaṁ bhikkhubhikkhuniyo → mayham bhikkhu-bhikkhuniyo (pts)“Градоначальник, для меня подобны превосходному полю мои монахи и монахини.
Tesāhaṁ dhammaṁ desemi—ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
kalyāṇam → majjhe ka- is missing in B1 (pts note) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇam (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ → savyañjanaṁ kevalaparipuṇṇam parisuddham brahmacariyam (pts)Их я обучаю Дхамме, которая прекрасна в начале, прекрасна в середине, прекрасна в конце, как в духе, так и в букве. Я раскрываю [им] святую жизнь, полностью совершенную и чистую.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Ete hi, gāmaṇi, maṁdīpā maṁleṇā maṁtāṇā maṁsaraṇā viharanti.
gāmaṇi → gamaṇi (pts)Потому что они будут пребывать со мной в качестве своего острова, со мной в качестве своего крова, со мной в качестве своего защитника, со мной в качестве своего прибежища.
Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṁ aduṁ khettaṁ majjhimaṁ; evameva mayhaṁ upāsakaupāsikāyo.
upāsakaupāsikāyo tesaṁ pāhaṁ → upāsakā upāsikāyo tesāhaṁ (sya-all)Далее, градоначальник, для меня подобны полю среднего качества мои миряне и мирянки.
Tesaṁ pāhaṁ dhammaṁ desemi—ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
tesaṁ pāhaṁ → tesampahaṁ (bj) | tesampahaṁ → tesāhaṁ (bj: syā); tesamyāhaṁ (bj: machasaṁ) | pāhaṁ → S1-3 paham; S1 aham (pts note) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt) | tesaṁ → tesam (pts) | ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādikalyāṇam majjhe kalyāṇam pariyosānakalyāṇam (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ → savyañjanaṁ kevalaparipuṇṇam parisuddham brahmacariyam (pts)Их я также обучаю Дхамме, которая прекрасна в начале, прекрасна в середине, прекрасна в конце, как в духе, так и в букве. Я раскрываю [им] святую жизнь, полностью совершенную и чистую.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Ete hi, gāmaṇi, maṁdīpā maṁleṇā maṁtāṇā maṁsaraṇā viharanti.Потому что они будут пребывать со мной в качестве своего острова, со мной в качестве своего крова, со мной в качестве своего защитника, со мной в качестве своего прибежища.
Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṁ aduṁ khettaṁ hīnaṁ jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmi; evameva mayhaṁ aññatitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā.
samaṇabrāhmaṇaparibbājakā tesaṁ pāhaṁ → samaṇabrāhmaṇā paribbājakā tesampahaṁ (bj) | ūsaraṁ → osaraṁ (sya-all) | pāpabhumi → S1-3 -bhumaṁ (pts note) | yaṁ → yam (pts) | jaṅgalaṁ ūsaraṁ pāpabhūmi evameva mayhaṁ → jaṅgālam ūsaram pāpabhumi evam eva mayham (pts)Далее, градоначальник, для меня подобны полю низкого [качества] – с грубой, солёной, плохой почвой – шраманы и брахманы, а также странники-приверженцы иных учений.
Tesaṁ pāhaṁ dhammaṁ desemi—ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
tesaṁ pāhaṁ → nesaṁ cāhaṁ (sya-all) | tesaṁ pāhaṁ → tesampahaṁ (bjt) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt)Их я также обучаю Дхамме, которая прекрасна в начале, прекрасна в середине, прекрасна в конце, как в духе, так и в букве. Я раскрываю [им] святую жизнь, полностью совершенную и чистую.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Appeva nāma ekaṁ padampi ājāneyyuṁ taṁ nesaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti.
appeva nāma ekaṁ padampi → appevanāma ekapadampi (bj, sya-all) | sukhāyāti → sukhāya (bj, sya-all) | ekaṁ padampi → ekapadam pi (pts) | ekapadam → B1 ekaṁ padam (pts note) | taṁ → S1-3 yaṁ (pts note) | dīgharattaṁ → Missing in S1-3 (pts note) | nesaṁ → nesam (pts)Потому что даже если они поймут лишь одно предложение, это приведёт к их благополучию и приятному на долгое время.
Seyyathāpi, gāmaṇi, purisassa tayo udakamaṇikā—eko udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī, eko udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī, eko udakamaṇiko chiddo hārī parihārī.
ahārī aparihārī → ahāriaparihārī (sya-all); ahāri aparihāri (pts) | hārī parihārī → hāriparihārī (sya-all); hāri parihāri (pts) | ahārī → āhārī (bj: sī: sabbattha)Это как, градоначальник, если бы у человека было три горшка для воды: один без трещин, который не пропускает воду; другой – без трещин, но который пропускает воду; и ещё один – с трещинами, который пропускает воду.
Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi, asu puriso udakaṁ nikkhipitukāmo kattha paṭhamaṁ nikkhipeyya, yo vā so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī, yo vā so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī, yo vā so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī”ti?
aparihārī → parihārī (bj) | ahārī aparihārī → ahāriaparihārī (sya-all) | hārī parihārī → hāriparihārī (sya-all) | hārī parihārīti → hāriparihārī (sya-all) | paṭhamaṁ → pathamam (pts) | hārī → hāri (pts) | so → S1-3 eko instead of yo vā so (pts note) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kattha → tattha (th) | kiṁ → kim (pts) | parihārīti → parihārī ti (pts)Как ты думаешь, градоначальник? Если бы тот человек захотел запастись водой, то где бы он вначале сохранил её: в горшке для воды, который без трещин, который не пропускает воду; или в горшке для воды, который без трещин, но который пропускает воду; или в горшке для воды с трещинами, который пропускает воду?”
“Asu, bhante, puriso udakaṁ nikkhipitukāmo, yo so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī tattha nikkhipeyya, tattha nikkhipitvā, yo so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī tattha nikkhipeyya, tattha nikkhipitvā, yo so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī tattha nikkhipeyyapi, nopi nikkhipeyya.
nikkhipeyyapi → nikkhipeyyāpi (bj) | ahārī aparihārī → ahāriaparihārī (sya-all); ahāri aparihāri (pts) | hārī parihārī → hāriparihārī (sya-all) | nikkhipitvā → nikkhipetvā (pts) | parihārī → parihāri (pts) | nikkhipeyyapi nopi → nikkhipeyyāpi no pi (pts) | nikkhipitvā → S1-3 have --pe-- instead of yo so . . . nikkhipitvā (pts note) | nikkhipeyya → S1-3 nikkhipeyyāti no nikkhipeyya (pts note)“Если бы, почтенный, этот человек захотел бы запастись водой, то он вначале сохранил бы её в горшке для воды, который не имеет трещин, который не пропускает воду. Сделав запас воды в нём, он затем сохранил бы её в горшке для воды без трещин, но который пропускает воду. Сделав запас воды в нём, он затем сохранил бы её в горшке для воды с трещинами, который пропускает воду.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Antamaso bhaṇḍadhovanampi bhavissatī”ti.
bhaṇḍadhovanampi → bhaṇḍadhovanamattampi (bj: sīmu) | bhaṇḍadhovanampi → bhaṇḍadhovanaṁpi (th) | bhaṇḍadhovanampi bhavissatīti → bhaṇḍadhovanam pi bhavissatī ti (pts)Потому что, как минимум, её можно было бы использовать для мытья посуды”.
“Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī; evameva mayhaṁ bhikkhubhikkhuniyo.
ahārī aparihārī → ahāriaparihārī (sya-all) | bhikkhu-bhikkhuniyo → S1-3 omit mayham and S3 omits bhikkhu (pts note) | bhikkhubhikkhuniyo → bhikkhu bhikkhuniyo (th) | evameva mayhaṁ bhikkhubhikkhuniyo → evam evam mayham bhikkhu-bhikkhuniyo (pts)“Градоначальник, для меня подобны горшку для воды без трещин мои монахи и монахини.
Tesāhaṁ dhammaṁ desemi—ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādikalyāṇanam majjhe kalyāṇaṁ pariyosāṇakalyāṇam (pts) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt) | sātthaṁ → sāttha (th)Их я обучаю Дхамме…
Taṁ kissa hetu?
Ete hi, gāmaṇi, maṁdīpā maṁleṇā maṁtāṇā maṁsaraṇā viharanti.со мной в качестве своего прибежища.
Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī; evameva mayhaṁ upāsakaupāsikāyo.
hārī parihārī → hāriparihārī (sya-all) | upāsakaupāsikāyo tesāhaṁ → upāsakā upāsikāyo tesaṁ ahaṁ (sya-all) | udakamaṇiko → udakamaṇḍiko (pts) | tesaṁ → B1 tesāhaṁ instead of tesam paham (pts note) | evameva mayhaṁ upāsakaupāsikāyo → evam eva mayham upāsaka-upāsikāyo tesaṁ (pts)Далее, градоначальник, для меня подобны горшку без трещин, но пропускающему воду, мои миряне и мирянки.
Tesāhaṁ dhammaṁ desemi—ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
tesāhaṁ → tesampahaṁ (bj, pts) | ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādikalyāṇam majjhe kalyāṇam pariyosanakalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt) | tesāhaṁ → ahaṁ (th)Их я также обучаю Дхамме…
Taṁ kissa hetu?
Ete hi, gāmaṇi, maṁdīpā maṁleṇā maṁtāṇā maṁsaraṇā viharanti.
maṁtāṇā → maṁtānā (pts)со мной в качестве своего прибежища.
Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī; evameva mayhaṁ aññatitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā.
hārī parihārī → hāriparihārī (sya-all) | samaṇabrāhmaṇaparibbājakā tesāhaṁ → samaṇabrāhmaṇā paribbājakā tesam pahaṁ (pts) | evameva mayhaṁ → evam eva mayham (pts)Далее, градоначальник, для меня подобны горшку с трещинами, пропускающему воду, шраманы и брахманы, а также странники-приверженцы иных учений.
Tesāhaṁ dhammaṁ desemi—ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
tesāhaṁ → tesampahaṁ (bj); tesaṁ ahaṁ (sya-all) | pahaṁ → B1-2 tesāhaṁ as before (pts note) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇam (pts) | sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ → sāttham savyañjanaṁ kevalaparipuṇṇam parisuddham brahmacariyam (pts)Их я также обучаю Дхамме…
Taṁ kissa hetu?
Appeva nāma ekaṁ padampi ājāneyyuṁ, taṁ nesaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
appeva nāma ekaṁ padampi → appevanāma ekapadampi (bj, sya-all) | ekaṁ padampi → ekapadam (pts) | taṁ → S1-3 yaṁ (pts note) | assa → Missing in B1 (pts note) | nesaṁ → nesam (pts) | dīgharattaṁ → dīgharattam (pts)Потому что если даже они поймут лишь одно предложение, это приведёт к их благополучию и приятному на долгое время.
Evaṁ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
gāmaṇi → gāmaṇī (sya-all) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Когда так было сказано, градоначальник Асибандхакапутта обратился к Благословенному:
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante …pe…
abhikkantaṁ bhante → (cck, sya-all) | abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)“Великолепно, почтенный! Великолепно!…
upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu → (bj, cck) | pāṇupetaṁ → pānupetaṁ (pts) | gatanti sattamaṁ → gatan ti (pts) | saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts)Пусть Благословенный помнит меня как мирского последователя, принявшего прибежище с этого дня и на всю жизнь”.