Nandiyasutta๑๐ นันทิยสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho nandiyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.ครั้งนั้นแล นันทิยปริพาชกเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้สนทนา ปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho nandiyo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all); sārānīyaṁ (pts) | sammodanīyaṁ → sammodānīyaṁ (pts) | nisinno → nissinno (bjt) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekaṁ antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถาม พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“kati nu kho, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā”ti?
nibbānaṅgamā → nibbānagamā (bj, sya-all, pts) | nibbānaparāyanā → nibbānaparāyaṇā (bj) | nibbānagamā → nibbānaṅgamā (bj: machasaṁ) | kho → S3 inserts bhante. (pts note) | nibbānapariyosānāti → nibbānapariyosānā ti (pts)“ข้าแต่ท่านพระโคดม ธรรมเหล่าไหนที่บุคคลเจริญ ทำ ให้มากแล้ว ย่อมให้ถึงนิพพาน มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า มีนิพพานเป็นที่สุด”
“Aṭṭhime kho, nandiya, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā.
aṭṭhime → aṭṭha (bj) | nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā → nibbānagamā hoti nibbānaparāyaṇā (bj) | nibbānaṅgamā → nibbānagamā (sya-all, pts) | aṭṭha → aṭṭhime (bj: machasaṁ, syā) | Nandiya → S1-3 Atha kho Nandiya aṭṭha instead of aṭṭhi-. (pts note) | nibbānapariyosānā → nibbāna pariyosānā (th)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “นันทิยะ ธรรม ๘ ประการนี้ที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมให้ถึงนิพพาน มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า มีนิพพานเป็นที่สุด
Katame aṭṭha?ธรรม ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
seyyathidaṁ → (bj) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | + → la-pe (pts)๑. สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. สัมมาสมาธิ
Ime kho, nandiya, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā”ti.
nibbānaṅgamā → nibbānagamā (bj, sya-all, pts) | nibbānaparāyanā → nibbānaparāyaṇā (bj) | nibbānaparāyanā nibbānapariyosānāti → nibbānaparayanā nibbānapariyosānā ti (pts)นันทิยะ ธรรม ๘ ประการนี้แลที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมให้ถึงนิพพาน มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า มีนิพพานเป็นที่สุด”
Evaṁ vutte, nandiyo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว นันทิยปริพาชกได้กราบทูลพระผู้มีพระภาค ดังนี้ว่า
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)“ข้าแต่ท่านพระโคดม พระภาษิตของท่านพระโคดมชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ข้าแต่ท่านพระโคดม พระภาษิตของท่านพระโคดมชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ท่านพระ โคดมทรงประกาศธรรมแจ่มแจ้งโดยประการต่าง ๆ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของ ที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่ผู้หลงทาง หรือตามประทีปในที่มืด ด้วยตั้งใจว่า ‘คนมีตาดีจักเห็นรูปได้’
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti dasamaṁ → saraṇaṅgatanti (sya-all) | upāsakaṁ maṁ → upāsakam mam (pts)ข้าพระองค์นี้ขอถึงท่านพระโคดมพร้อมทั้งพระธรรมและ พระสงฆ์เป็นสรณะ ขอท่านพระโคดมจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปจนตลอดชีวิต”
Dasamaṁ.
Avijjā → B1-2 Avijjañ. (pts note) | dasamaṁ → avijjā ca (pts)นันทิยสูตรที่ ๑๐ จบ
Avijjāvaggo paṭhamo.
+ → tatruddānaṁ avijjā (bjt)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Avijjañca upaḍḍhañca, sāriputto ca brāhmaṇo;
upaḍḍhañca sāriputto → upaḍḍhaṁ ca sārīputto (sya-all) | Upaḍḍhañca → S1-3 omit ca. (pts note) | avijjañca upaḍḍhañca → ca upaḍḍhaṁ ca (bjt) sāriputto → sārīputto (th)๑. อวิชชาสูตร ๒. อุปัฑฒสูตร ๓. สารีปุตตสูตร ๔. ชาณุสโสณิพราหมณสูตร Kimatthiyo ca dve bhikkhū, vibhaṅgo sūkanandiyāti.
kimatthiyo → kimatthiyaṁ (sya-all) | ca → (pts) | bhikkhū → bhikkhu (pts) | dve → S3 ve B1 kimattaññatara B2 kimattamaññataro. (pts note) sūkanandiyāti → sukanandiyāti (sya-all); sūka nandiyoti sāvatthi nidānaṁ (pts) | Vibhaṅgo → S1-3 vibhange. (pts note) | Sūka → S3 sundikena. (pts note) | Nandiyoti → B1-2 Nandiyāti. (pts note)๕. กิมัตถิยสูตร ๖. ปฐมอัญญตรภิกขุสูตร ๗. ทุติยอัญญตรภิกขุสูตร ๘. วิภังคสูตร ๙. สูกสูตร ๑๐. นันทิยสูตร