Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 45.160Linked Discourses 45.160
  • 12. Balakaraṇīyavagga12. Hard Work

NadīsuttaA River

“Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā.“Mendicants, suppose that, although the Ganges River slants, slopes, and inclines to the east, Atha mahājanakāyo āgaccheyya kuddālapiṭakaṁ ādāya:
kuddālapiṭakaṁ → kuddāla-piṭakaṁ (my) | mahājanakāyo → mahā janakāyo (pts) | kuddālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakam (pts)
a large crowd were to come along with a spade and basket, saying:
‘mayaṁ imaṁ gaṅgaṁ nadiṁ pacchāninnaṁ karissāma pacchāpoṇaṁ pacchāpabbhāran’ti.
gaṅgaṁ nadiṁ → gaṅgānadiṁ (bj) | gaṅgānadiṁ → gaṅgaṁ nadiṁ (bj: machasaṁ) | Gaṅgaṁ → S1-3 Gaṅgā. (pts note) | mayaṁ → mayam (pts) | nadiṁ → nadim (pts) | pacchāpoṇaṁ → pacchāpoṇam (pts)
‘We’ll make this Ganges River slant, slope, and incline to the west!’

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kim māññatha (pts) | kiṁ maññatha → kimmaññatha (bjt, th)
What do you think, mendicants?
api nu so mahājanakāyo gaṅgaṁ nadiṁ pacchāninnaṁ kareyya pacchāpoṇaṁ pacchāpabbhāran”ti?
gaṅgaṁ nadiṁ → taṁ gaṅgānadiṁ (bj) | kareyya pacchāpoṇaṁ pacchāpabbhāranti → kāreyya pacchāpoṇam pacchāpabbhāran ti (pts) | Gaṅgaṁ → S1-3 Gangāmahā. (pts note) | nadiṁ → nadim (pts)
Would they succeed?”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“No, sir.
“Taṁ kissa hetu”?Why is that? “Gaṅgā, bhante, nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā.
pācīnapabbhārā → pācīnapabbharā (pts)
The Ganges River slants, slopes, and inclines to the east.
Sā na sukarā pacchāninnaṁ kātuṁ pacchāpoṇaṁ pacchāpabbhāraṁ.
kātuṁ pacchāpoṇaṁ → kātum pacchāpoṇam (pts)
It’s not easy to make it slant, slope, and incline to the west.
Yāvadeva pana so mahājanakāyo kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.
yāvadeva → yāvadeva ca (bj) | mahā → S1-3 maha- (pts note) | yāvadeva → yāva deva (th) | mahājanakāyo → mahā janakāyo (pts) | assāti → assā ti (pts)
That large crowd will eventually get weary and frustrated.”

“Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāventaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkarontaṁ rājāno vā rājamahāmattā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā ñātisālohitā vā bhogehi abhihaṭṭhuṁ pavāreyyuṁ:
ñātisālohitā → sālohitā (bj, pts) | ñātī vā → (sya-all) | ñātī → ñāti (pts) | bhikkhuṁ → bhikkhu (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | bhāventaṁ → bhāvento (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | bahulīkarontaṁ → bahulīkaronto (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | amaccā → S1-3 vāmaccā instead of vā a-. 5 So B1 and B2 whose the sheet ṭaṁ begins here; S1-3 evaṁ. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | bhikkhuṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāventaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkarontaṁ → bhikkhum ariyam aṭṭhaṅgikam maggam bhāventam ariyam a maggam bahulīkarontam (pts) | abhihaṭṭhuṁ → abhihaṭṭhum (pts)
“In the same way, while a mendicant develops and cultivates the noble eightfold path, if rulers or their chief ministers, friends or colleagues, relatives or kin should invite them to accept wealth, saying:
‘ehambho purisa, kiṁ te ime kāsāvā anudahanti,
ehambho → evambho (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | Ehambho → S1-3 evambho B1 etambho. (pts note) | anudahanti → B2 anudu (or da?) tanti. 8 S1-3 kabalī (S3 liṁ) manumāssaṁcarasi. (pts note) | kiṁ te → kinte (bjt, th)
‘Please, my man, why let these ocher robes torment you?
kiṁ muṇḍo kapālamanusaṁcarasi.
kapālamanusaṁcarasi → kapālamanussiyaṁ carasi (sya-all) | kapālamanusaṁcarasi → kapālamanusañcarasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | kapālamanusaṁcarasi → kapālam anusaṁcarasi (pts)
Why follow the practice of shaving your head and carrying an alms bowl?
Ehi, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī’ti.
bhuñjassu → bhuñjassa (pts) | karohīti → karohī ti (pts)
Come, return to a lesser life, enjoy wealth, and make merit!’
So vata, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
hīnāyāvattissatīti → hīnāyāvatteyyāti (bj) | hīnāyāvattissatīti netaṁ → hīnāyāvattissati netam (pts) | hīnāyāvatteyyāti → hīnāyāvattissatīti (bj: machasaṁ, syā) | hīnāyāvattissati → S1-3 -vatteyyāti. (pts note) | ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ → a amaggam (pts) | ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ → a a maggam (pts) | sikkhaṁ → sikkham (pts)
It is quite impossible for a mendicant who develops and cultivates the noble eightfold path to resign the training and return to a lesser life.
Taṁ kissa hetu?Why is that? Yañhi taṁ, bhikkhave, cittaṁ dīgharattaṁ vivekaninnaṁ vivekapoṇaṁ vivekapabbhāraṁ taṁ vata hīnāyāvattissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
yañhi → yaṁ hi (bjt) | yañhi taṁ → yañhitam (pts) | vivekapoṇaṁ vivekapabbhāraṁ → vivekapoṇam vivekapabbhāram (pts) | hīnāyāvattissatīti netaṁ ṭhānaṁ → hīnāyāvattissatī ti netam ṭhānam (pts)
Because for a long time that mendicant’s mind has slanted, sloped, and inclined to seclusion. So it’s impossible for them to return to a lesser life.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti?And how does a mendicant develop the noble eightfold path? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ …
vivekanissitaṁ → (bj); vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ (sya-all) | virāganissitaṁ → nirāganissitaṁ (sya-all) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ → viveka virāganirodhanissitaṁ vossaggaparināmiṁ (pts) | sammādiṭṭhiṁ → sammādiṭṭhim (pts) | sammāsamādhiṁ → sammāsamādhim (pts)
It’s when a mendicant develops right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.
evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkarotī”ti.That’s how a mendicant develops and cultivates the noble eightfold path.”

(Yadapi balakaraṇīyaṁ, tadapi vitthāretabbaṁ.)
vitthāretabbaṁ → This phrase in B1-2 only. (pts note) | yadapi → yad api (pts) | tadapi → tad api (pts)

Dvādasamaṁ.
dvādasamaṁ → vitthāretabbāni (bjt)

Balakaraṇīyavaggo chaṭṭho.
chaṭṭho → cuddasamo tatruddānaṁ (bj) | chaṭṭho → samatto (th)

Tassuddānaṁ

Balaṁ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
Balaṁ → S1-3 mūla. (pts note) | bījañca → bījaṁ ca (bjt) | nāgo ca → nāgoca (pts) rukkho → rukkhaṁ (bj) | sūkiyā ākāsena ca dve → sūkināākāsena duve (bj) | Sūkiyā → S1-3 rukkha. 5 S1-3 sūkitaṁ. (pts note)
Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
nadīti → S1 na, S3 nadī. 7 in B1-2 only. (pts note) | nadīti → nadī ti (bjt)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch