Taṇhāsutta๑๗๐ ตัณหาสูตร
“Tisso imā, bhikkhave, taṇhā.“ภิกษุทั้งหลาย ตัณหา (ความทะยานอยาก) ๓ ประการนี้ Katamā tisso?ตัณหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā—๑. กามตัณหา (ความทะยานอยากในกาม) ๒. ภวตัณหา (ความทะยานอยากในภพ) ๓. วิภวตัณหา (ความทะยานอยากในวิภพ) imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā.ตัณหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ taṇhānaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya …pe… ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo.
tissannaṁ → tissannam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อ ความสิ้นไป เพื่อละตัณหาทั้ง ๓ ประการนี้ ฯลฯ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ ฯลฯ
Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo?อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ → (bj) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ → vivekaviraga nirodhanissittaṁ (pts) | sammādiṭṭhiṁ → sammādiṭṭhim (pts) | sammāsamādhiṁ → sammāsamādhim (pts) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ → viveka virāga nirodhanissitam vossaggapariṇamiṁ (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไป ในโวสสัคคะ ฯลฯ ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไป ในโวสสัคคะ
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ taṇhānaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya …pe… ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo”ti.
taṇhānaṁ → tasinānam (pts) | or → This Tasinā (which is not to be found in the Singhalese Mss.) is merely the complement of Taṇhā, the tenth and last text of this chapter. (pts note) | tissannaṁ taṇhānaṁ → tissannam taṇhānam (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | bhāvetabboti → bhāvetabbo ti tasinā or taṇhā (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อ ความสิ้นไป เพื่อละตัณหาทั้ง ๓ ประการนี้ ฯลฯ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ ฯลฯ
Dasamaṁ.
dasamaṁ → yathā (bjt) | dasamaṁ → rāgavinaya i--iv (pts)ตัณหาสูตรที่ ๑๐ จบ
Tasināsutta
Tasināsutta → Taṇhāsutta (sya-all)
“Tisso imā, bhikkhave, tasinā.
tasinā → taṇhā (sya-all)“ภิกษุทั้งหลาย ตสินา (ความอยาก) ๓ ประการนี้
Katamā tisso?ตสินา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmatasinā, bhavatasinā, vibhavatasinā.
Kāmatasinā, bhavatasinā, vibhavatasinā → ...pe... (sya-all) | kāmatasinā bhavatasinā vibhavatasinā → esanāsuttāni (bjt)๑. กามตสินา (ความอยากในกาม) ๒. ภวตสินา (ความอยากในภพ) ๓. วิภวตสินา (ความอยากในวิภพ) ตสินา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ tasinānaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya …pe….
tasinānaṁ → taṇhānaṃ (sya-all) | tasinānaṁ → taṇhānaṁ (sya-all) | tasinānaṁ → tasinānam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อ ความสิ้นไป เพื่อละตสินาทั้ง ๓ ประการนี้ ฯลฯ
rāgavinayapariyosānaṁ dosavinayapariyosānaṁ mohavinayapariyosānaṁ …pe…คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิอันเป็นธรรมมีการกำจัดราคะ โทสะ และโมหะ เป็นที่สุด ฯลฯ
amatogadhaṁ amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ …pe…๑. เจริญสัมมาทิฏฐิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะ เป็นที่สุด ฯลฯ
nibbānaninnaṁ nibbānapoṇaṁ nibbānapabbhāraṁ.๑. เจริญสัมมาทิฏฐิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่ นิพพาน ฯลฯ
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ tasinānaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya …pe… ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo”ti.
tasinānaṁ → taṇhānaṃ (sya-all) | tasinānaṁ → taṇhānaṁ (sya-all) | tissannaṁ tasinānaṁ → tissannam tasinānam (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | bhāvetabboti → bhāvetabbo ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อ ความสิ้นไป เพื่อละตสินาทั้ง ๓ ประการนี้ ฯลฯ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ ฯลฯ
Esanāvaggo sattamo.
sattamo tassuddānaṁ → paṇṇarasamo tatruddānaṁ (bj) | sattamo → niṭṭhito (th)
Tassuddānaṁ
tassuddānaṁ → tatruddānaṁ (bjt)รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā khilā;
āsavo bhavo → āsavā bhavā dukkhatā (bj) | Vidhā → B2 vidha. (pts note) dukkhatā → tisso (bj, sya-all) | bhavo → dukkhatā (sya-all) | ca → (pts) | Bhavo → missing in S3; B2 adds ca. (pts note) | Khilā → S1-3 catisso khi (S1 bi?) lā (S3 laṁ). (pts note) | bhavo → bhavā dukkhatā (bjt)๑. เอสนาสูตร ๒. วิธาสูตร ๓. อาสวสูตร ๔. ภวสูตร ๕. ทุกขตาสูตร ๖. ขีลสูตร Malaṁ nīgho ca vedanā, dve taṇhā tasināya cāti.
malaṁ nīgho → malāni nīghā (bj) | vedanā dve taṇhā tasināya → vedanāhi taṇhāhi (bj) | nīgho → nigho (sya-all, pts) | Malaṁ → S1-3 malañca. (pts note) | Nigho → S3 nīgho. (pts note) dve taṇhā tasināya cāti. → duvena taṇhāyena cāti (sya-all) | dve taṇhā tasināya → duvena taṇhāyena (sya-all) | Dve → missing in S1-3. (pts note) | cāti → S1-3 taṇhāyenacāti. (pts note)๗. มลสูตร ๘. นีฆสูตร ๙. เวทนาสูตร ๑๐. ตัณหาสูตร ๑๑. ตสินาสูตร