Duppaññasutta๔๔ ทุปปัญญสูตร
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
+ → sāvatthī (th) | ekamantaṁ → la-pe ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณ ที่สมควรแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“‘duppañño eḷamūgo, duppañño eḷamūgo’ti, bhante, vuccati.
eḷamūgoti → eḷamūgo ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ ตรัสว่า ‘มีปัญญาทราม เป็นคนเซอะ มีปัญญาทราม เป็นคนเซอะ’
Kittāvatā nu kho, bhante, ‘duppañño eḷamūgo’ti vuccatī”ti?
eḷamūgoti vuccatīti → eḷamūgo ti vuccatī ti (pts)ด้วยเหตุเพียง เท่าไรหนอ พระองค์จึงตรัสว่า ‘มีปัญญาทราม เป็นคนเซอะ’ พระพุทธเจ้าข้า”
“Sattannaṁ kho, bhikkhu, bojjhaṅgānaṁ abhāvitattā abahulīkatattā ‘duppañño eḷamūgo’ti vuccati.
bhikkhu → S1-3 B1 bhikkhave. (pts note) | abahulīkatattā → S1 -kattā. (pts note) | bojjhaṅgānaṁ → bojjhaṅgānam (pts) | eḷamūgoti → eḷamūgo ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “ภิกษุ เรากล่าวว่า ‘มีปัญญาทราม เป็นคนเซอะ’ ก็เพราะโพชฌงค์ ๗ ประการที่บุคคลนั้นไม่เจริญ ไม่ทำให้มากแล้ว
Katamesaṁ sattannaṁ?โพชฌงค์ ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
Satisambojjhaṅgassa …pe… upekkhāsambojjhaṅgassa—
upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt) | upekkhāsambojjhaṅgassa → la-pe upekhāsambojjhaṅgassa (pts)๑. สติสัมโพชฌงค์ ฯลฯ ๗. อุเบกขาสัมโพชฌงค์
imesaṁ kho, bhikkhu, sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ abhāvitattā abahulīkatattā ‘duppañño eḷamūgo’ti vuccatī”ti.
bojjhaṅgānaṁ → bhojjhaṅgānam (pts) | eḷamūgoti vuccatīti catutthaṁ → eḷamūgo ti vaccatī ti (pts) | eḷamūgo → S1 -mugo. (pts note)ภิกษุ เรากล่าวว่า ‘มีปัญญาทราม เป็นคนเซอะ’ ก็เพราะโพชฌงค์ ๗ ประการนี้ อันบุคคลนั้นไม่เจริญ ไม่ทำให้มากแล้ว”