Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 46.52สังยุตตนิกาย
  • 6. Sākacchavagga

Pariyāyasutta๕๒ ปริยายสูตร

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pavisiṁsu → pāvisiṁsu (sya-all) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya → pattacīvaram ādāya sāvatthim piṇḍaya (pts)
ครั้นในเวลาเช้า ภิกษุหลายรูปครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี
Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi → tesam bhikkhūnam etad ahosi (pts)
ได้มีความคิดอย่างนี้ว่า
“atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ.
Sāvatthiyam → S1 sāvatthim. (pts note)
“การเที่ยวไปบิณฑบาต ยังกรุงสาวัตถียังเช้านัก
Yannūna mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā”ti.
yannūna → yaṁ nuna (pts) | aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → aññatitthiyānam (pts) | tenupasaṅkameyyāmāti → tenupasaṅkamayyemā ti (pts) | yannūna → yaṁnūna (my)
ทางที่ดี เราทั้งหลายควรจะเข้าไปยังอารามของพวก อัญเดียรถีย์ปริพาชก”

Atha kho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodiṁsu.
aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → aññatitthiyānam paribbājakānam (pts)
ครั้งนั้นแล ภิกษุเหล่านั้นจึงเข้าไปยังอารามของพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชก ได้ สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | bhikkhū → bhikkhū te (bj, sya-all) | nisinne → S1 nisinnā S3 nisinno. (pts note) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร พวก อัญเดียรถีย์ปริพาชกได้กล่าวกับภิกษุเหล่านั้นดังนี้ว่า

“Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:
sāvakānaṁ → sāvakānam (pts)
“ผู้มีอายุทั้งหลาย พระสมณโคดมแสดงธรรมแก่สาวกทั้งหลายอย่างนี้ว่า
‘etha tumhe, bhikkhave, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvethā’ti.
upakkilese → S1 -kileso. (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | satta bojjhaṅge → sattabojjhaṅge (bjt) | satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ → sattabojjhaṅge yathābhūtam (pts)
‘มาเถิด ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละนิวรณ์ ๕ ประการอันเป็นความเศร้าหมอง แห่งจิต ทอนกำลังปัญญาแล้วเจริญโพชฌงค์ ๗ ประการตามความเป็นจริงเถิด’
Mayampi kho, āvuso, sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ desema:
kho → missing in S1-3. (pts note) | mayampi → mayam pi (pts) | sāvakānaṁ → sāvakānam (pts)
แม้แต่เราทั้งหลายก็แสดงธรรมแก่สาวกทั้งหลายอย่างนี้ว่า
‘etha tumhe, āvuso, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvethā’ti.
Etha → S1 ettha. (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | satta bojjhaṅge → sattabojjhaṅge (bjt) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)
‘มาเถิด ผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงละนิวรณ์ ๕ ประการอันเป็นความเศร้าหมองแห่งจิต ทอนกำลัง ปัญญาแล้วเจริญโพชฌงค์ ๗ ประการตามความเป็นจริงเถิด’
Idha no, āvuso, ko viseso, ko adhippayāso, kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā, yadidaṁ—dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ, anusāsaniyā vā anusāsanin”ti?
adhippayāso → adhippāyo (bj, pts) | anusāsaninti → anusāsanti (bj); anusāsananti (sya-all) | adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ → adhippāyaso kinnānākaraṇaṁ (sya-all) | adhippāyo → adhippāyaso (bj: machasaṁ, syā) | adhippāyo → B1-2 add so. (pts note) | anusāsaniyā → S1 -sāsanīya. (pts note) | idha → idh (th) | yadidaṁ → yadidam (pts) | dhammadesanaṁ → dhammadesanam (pts) | anusāsaninti → anusāsanin ti (pts)
ผู้มีอายุทั้งหลาย ในธรรมเทศนาหรืออนุสาสนีนี้ คือ ธรรมเทศนาของพระสมณโคดมกับธรรมเทศนาของพวกเรา หรืออนุสาสนีของพระสมณโคดมกับอนุสาสนีของพวกเราจะผิด แผกแตกต่างกันอย่างไร”

Atha kho te bhikkhū tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandiṁsu nappaṭikkosiṁsu;
tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → tesam aññatitthiyānam paribbajakānam (pts)
ครั้งนั้น ภิกษุเหล่านั้นไม่ยินดี ไม่คัดค้านภาษิตของอัญเดียรถีย์ปริพาชก เหล่านั้น
anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu:ลุกจากอาสนะจากไปด้วยคิดว่า

“bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmā”ti.
ājānissāmāti → B2 ajāni- S1-3 jāni- (pts note)
“เราทั้งหลายจักรู้ชัดเนื้อความแห่งภาษิต นี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาค”
Atha kho te bhikkhū sāvatthiṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (bj, sya-all) | sāvatthiṁ piṇḍāya → sāvatthiyaṁ piṇḍaya (pts) | piṇḍapātapaṭikkantā → piṇḍapātapatikkantā (pts) | Sāvatthiyaṁ → B1-2 Sāvatthiṁ. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
ภิกษุเหล่านั้นครั้นเที่ยวไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี กลับจากบิณฑบาต ภาย หลังฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว จึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Idha mayaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisimha.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya → pattacīvaram ādāya sāvatthim piṇḍaya (pts) | piṇḍaya → S1 piṇḍāyaya. (pts note) | mayaṁ → mayam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเช้านี้ ข้าพระองค์ทั้งหลายครองอันตรวาสก ถือ บาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
amhākaṁ etadahosi → amhākam etad ahosi (pts)
ได้มีความคิดอย่างนี้ว่า
‘atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ,
sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts)
‘การเที่ยวไป บิณฑบาตยังกรุงสาวัตถียังเช้านัก
yannūna mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’ti.
yena aññatitthiyānaṁ → yenaññatitthiyānaṁ (bj) | yannūna → yaṁ nuna (pts) | yannūna → yaṁnūna (my) | aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → aññatitthiyānam paribbājakānam (pts) | tenupasaṅkameyyāmāti → tenupasaṅkameyyāmā ti (pts)
ทางที่ดี เราทั้งหลายควรจะเข้าไปยังอารามของ พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชก’
Atha kho mayaṁ, bhante, yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodimha.
yena aññatitthiyānaṁ → yenaññatitthiyānaṁ (bj) | aññatitthiyānam → S1-3 yenaññatitthi- (pts note) | mayaṁ → mayam (pts) | aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → aññatitthiyānam paribbājakānam (pts)
ครั้งนั้นแล ข้าพระองค์ทั้งหลายจึงได้เข้าไปยังอารามของพวกอัญเดียถีย์ ปริพาชกได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdimha. Ekamantaṁ nisinne kho amhe, bhante, aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | bhante → bhante te (bj, sya-all, pts) | nisinne → S1 nisinno. (pts note) | te → missing in S1-3. (pts note) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกได้กล่าวกับข้าพระองค์ทั้งหลายดังนี้ว่า

‘Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti “etha tumhe, bhikkhave, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvethā”ti.
deseti → mere repetition of 5. (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | bhāvethāti → bhāvethā ti (ms2005)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย พระสมณโคดมแสดงธรรมแก่สาวกทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘มาเถิด ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละนิวรณ์ ๕ ประการอันเป็นความเศร้าหมอง แห่งจิต ทอนกำลังปัญญาแล้วเจริญโพชฌงค์ ๗ ประการตามความเป็นจริงเถิด’
Mayampi kho, āvuso, sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ desema:แม้แต่เราทั้งหลายก็แสดงธรรมแก่สาวกทั้งหลายอย่างนี้ว่า “etha tumhe, āvuso, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvethā”ti.
pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | satta bojjhaṅge → sattabojjhaṅge (bjt) | bhāvethāti → bhāvethā ti (ms2005)
‘มาเถิด ผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงละนิวรณ์ ๕ ประการอันเป็นความเศร้าหมองแห่งจิต ทอนกำลัง ปัญญาแล้วเจริญโพชฌงค์ ๗ ประการตามความเป็นจริงเถิด’
Idha no, āvuso, ko viseso, ko adhippayāso, kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā, yadidaṁ—dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ, anusāsaniyā vā anusāsanin’ti?
adhippayāso → adhippāyo (bj) | adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ → adhippāyaso kinnānākaraṇaṁ (sya-all) | anusāsaninti → anusāsananti (sya-all) | anusāsaninti → S1 anusāsininti. (pts note)
ผู้มีอายุทั้งหลาย ในธรรมเทศนาหรืออนุสาสนีนี้ คือ ธรรมเทศนาของพระสมณโคดมกับธรรม เทศนาของพวกเรา หรืออนุสาสนีของพระสมณโคดมกับอนุสาสนีของพวกเราจะผิด แผกแตกต่างกันอย่างไร’

Atha kho mayaṁ, bhante, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandimha nappaṭikkosimha, anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamimha:
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāyasanā (pts) | mayaṁ → mayam (pts) | tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → tesam aññatitthiyānam paribbājakānam (pts) | nappaṭikkosimha → na paṭikkosimha (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ครั้งนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายไม่ยินดี ไม่คัดค้านภาษิต ของอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้น ลุกจากอาสนะจากไปด้วยคิดว่า
‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmā’”ti.
ājānissāmāti → S1 ajāni- (pts note) | atthaṁ → attham (pts)
‘เราทั้งหลายจัก รู้ชัดเนื้อความแห่งภาษิตนี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาค”

“Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt, pts) | evamassu vacanīyā → evam assu vacaniyā (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกมีวาทะ อย่างนี้ เธอทั้งหลายควรถามอย่างนี้ว่า
‘atthi panāvuso, pariyāyo, yaṁ pariyāyaṁ āgamma pañca nīvaraṇā dasa honti, satta bojjhaṅgā catuddasā’ti.
pañca nīvaraṇā → pañcanīvaraṇā (bjt) | yaṁ pariyāyaṁ → yam pariyāyam (pts) | catuddasāti → catuddasā ti (pts)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย ก็เหตุที่นิวรณ์ ๕ ประการ อาศัยกลายเป็น ๑๐ ประการ และเหตุที่โพชฌงค์ ๗ ประการ อาศัยกลายเป็น ๑๔ ประการมีอยู่หรือ’
Evaṁ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttariñca vighātaṁ āpajjissanti.
sampāyissanti → samupāyissanti (bj: sī.pavi) | sampāyissanti → S1-3 samupā- (pts note) | āpajjissanti → S3 omits uttariñca- (pts note) | evaṁ → evam (pts) | vighātaṁ → vighātam (pts)
พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกถูกถามอย่างนี้แล้วจักไม่สามารถ ตอบได้ จักถึงความลำบากอย่างยิ่ง
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Yathā taṁ, bhikkhave, avisayasmiṁ.
taṁ → tam (pts)
เพราะพวกอัญเดียรถีย์ ปริพาชกถูกถามในสิ่งอันมิใช่วิสัย
Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā.
passāmi → passissāmi (bj: sī.pævi) | passāmi → S1 passissāmi. (pts note) | vā → missing in S1-3. (pts note) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (th) | taṁ → tam (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sasamaṇabrāhmaṇiyā (pts) | imesaṁ → imesam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ในโลกนี้พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ เรายังไม่เห็นบุคคลที่จะทำจิตให้ยินดี ได้ด้วยการตอบปัญหาเหล่านี้ เว้นตถาคตหรือสาวกของตถาคต หรือผู้ที่ฟังจาก คำสอนของตถาคตนี้

Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo, yaṁ pariyāyaṁ āgamma pañca nīvaraṇā dasa honti?
pañca nīvaraṇā → pañcanīvaraṇā (bjt) | yaṁ pariyāyaṁ → yam pariyāyam (pts)
เหตุที่นิวรณ์ ๕ ประการอาศัยกลายเป็น ๑๐ ประการ เป็นอย่างไร
Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṁ kāmacchando tadapi nīvaraṇaṁ, yadapi bahiddhā kāmacchando tadapi nīvaraṇaṁ.
api → S1 yadipi always. (pts note) | yadapi → yad api (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | tadapi → tad api (pts)
คือ แม้กามฉันทะในภายในก็เป็นนิวรณ์ แม้กามฉันทะในภายนอกก็เป็น นิวรณ์
‘Kāmacchandanīvaraṇan’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | gacchati → āgacchati (bj: syā) | āgacchati → S1-3 gacchati always. (pts note) | kāmacchandanīvaraṇanti iti hidaṁ → kāmacchanda nīvaraṇanti itihidaṁ (bjt) | kāmacchandanīvaraṇanti → kāmacchandanīvaraṇaṁ ti (pts) | hidaṁ uddesaṁ gacchati tadamināpetaṁ → hidam uddesam āgacchati tad aminā petam (pts)
คำว่า ‘กามฉันทนิวรณ์’ ย่อมมาสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ กามฉันทนิวรณ์ นั้นจึงเป็น ๒ ประการ
Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṁ byāpādo tadapi nīvaraṇaṁ, yadapi bahiddhā byāpādo tadapi nīvaraṇaṁ.
tadapi → S1 yadi pi S3 yapi. (pts note) | api → S1 -apīti. (pts note) | yadapi → yad api (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | tadapi nīvaraṇaṁ → tad api nīvaraṇam (pts)
แม้พยาบาทในภายในก็เป็นนิวรณ์ แม้พยาบาทในภายนอกก็เป็นนิวรณ์
‘Byāpādanīvaraṇan’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | gacchati tadamināpetaṁ → āgacchati tad aminā petam (pts) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | byāpādanīvaraṇanti → byāpādanīvaraṇan ti (pts) | hidaṁ → hidam (pts)
คำว่า ‘พยาบาทนิวรณ์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ พยาบาทนิวรณ์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ
Yadapi, bhikkhave, thinaṁ tadapi nīvaraṇaṁ, yadapi middhaṁ tadapi nīvaraṇaṁ.
thinaṁ → thīnaṁ (sya-all)
แม้ถีนะก็เป็นนิวรณ์ แม้มิทธะก็เป็นนิวรณ์
‘Thinamiddhanīvaraṇan’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
thinamiddhanīvaraṇanti → thīnamiddhanīvaraṇanti (sya-all) | gacchati → āgacchati (sya-all)
คำว่า ‘ถีนมิทธนิวรณ์’ ย่อมไปสู่ อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ ถีนมิทธนิวรณ์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ
Yadapi, bhikkhave, uddhaccaṁ tadapi nīvaraṇaṁ, yadapi kukkuccaṁ tadapi nīvaraṇaṁ.
yadapi → yad api (pts) | tadapi → tad api (pts) | tadapi nīvaraṇaṁ → tad api nīvaraṇam (pts)
แม้อุทธัจจะก็เป็นนิวรณ์ แม้กุกกุจจะก็เป็นนิวรณ์
‘Uddhaccakukkuccanīvaraṇan’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | uddhaccakukkuccanīvaraṇanti → uddhacca kukkucca nīvaraṇan ti (pts) | hidaṁ uddesaṁ gacchati tadamināpetaṁ → hidam uddesam āgacchati tad aminā petam (pts)
คำว่า ‘อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ
Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṁ dhammesu vicikicchā tadapi nīvaraṇaṁ, yadapi bahiddhā dhammesu vicikicchā tadapi nīvaraṇaṁ.
yadapi bahiddhā → yad api bāhiddhā (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | tadapi → tad api (pts) | tadapi nīvaraṇaṁ → tad api nīvaraṇam (pts)
แม้วิจิกิจฉาในธรรมทั้งหลายในภายในก็เป็นนิวรณ์ แม้วิจิกิจฉาในธรรม ทั้งหลายในภายนอกก็เป็นนิวรณ์
‘Vicikicchānīvaraṇan’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | vicikicchānīvaraṇanti iti hidaṁ → vicikicchā nīvaraṇanti itihidaṁ (bjt) | vicikicchānīvaraṇanti → vicikicchānīvaraṇan ti (pts) | hidaṁ uddesaṁ gacchati tadamināpetaṁ → hidam uddesam āgacchati tad aminā petam (pts)
คำว่า ‘วิจิกิจฉานิวรณ์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ ด้วยเหตุนี้ วิจิกิจฉานิวรณ์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ
Ayaṁ kho, bhikkhave, pariyāyo, yaṁ pariyāyaṁ āgamma pañca nīvaraṇā dasa honti.
pañca nīvaraṇā → pañcanīvaraṇā (bjt) | ayaṁ → ayam (pts) | yaṁ pariyāyaṁ → yam pariyāyam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เหตุนี้แลที่นิวรณ์ ๕ ประการอาศัยกลายเป็น ๑๐ ประการ

Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo, yaṁ pariyāyaṁ āgamma satta bojjhaṅgā catuddasa honti?
catuddasa → S1-3 -dasā. (pts note) | yaṁ pariyāyaṁ → yam pariyāyam (pts)
เหตุที่โพชฌงค์ ๗ ประการอาศัยกลายเป็น ๑๔ ประการ เป็นอย่างไร
Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṁ dhammesu sati tadapi satisambojjhaṅgo, yadapi bahiddhā dhammesu sati tadapi satisambojjhaṅgo.
dhammesu → ajjhattikadhammesu (bj: sīmu) | yadapi → yad api (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | tadapi → tad api (pts)
คือ แม้สติในธรรมทั้งหลายในภายในก็เป็นสติสัมโพชฌงค์ แม้สติในธรรม ทั้งหลายในภายนอก๖ก็เป็นสติสัมโพชฌงค์
‘Satisambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | satisambojjhaṅgoti → satisambojjhaṅgo ti (pts) | hidaṁ uddesaṁ gacchati tadamināpetaṁ → hidam uddesam āgacchati tad aminā petam (pts)
คำว่า ‘สติสัมโพชฌงค์’ ย่อมไปสู่ อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ สติสัมโพชฌงค์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ

Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṁ dhammesu paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṁsamāpajjati tadapi dhammavicayasambojjhaṅgo, yadapi bahiddhā dhammesu paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṁsamāpajjati tadapi dhammavicayasambojjhaṅgo.
pavicinati → pavicināti (mr) | pavicarati → paricarati (sya-all) | dhammesu → ajjhattikadhammesu (bj: sīmu) | pavicarati → pavicitipavicariti (bj: sī.pævi, sī.pavi) | pavicarati → pavicitipavicariti (bj: sī.pævi, sī.pavi) | pavicinati → pavicināti (cck: ka.) | pavicinati → S1 pavicīti S3 paviciti. (pts note) | pavicarati → S1-3 pavicarīti. (pts note) | pavicarati → S1 paviti S3 paviciti. (pts note) | dhammavicayasambojjhaṅgo → dhammavicaya sambojjhaṅgo (bjt) | yadapi → yad api (pts) | parivīmaṁsamāpajjati tadapi → parivīmaṁsam āpajjati tad api (pts)
แม้ธรรมที่บุคคลเลือกเฟ้นตรวจสอบพินิจพิจารณาในธรรมทั้งหลายในภายใน ด้วยปัญญาก็เป็นธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ แม้ธรรมที่บุคคลเลือกเฟ้นตรวจสอบพินิจ พิจารณาในธรรมทั้งหลายในภายนอกด้วยปัญญาก็เป็นธัมมวิจยสัมโพชฌงค์
‘Dhammavicayasambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | gacchati tadamināpetaṁ → āgacchati tad aminā petam (pts) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | dhammavicayasambojjhaṅgoti → dhammavicayasambojjhaṅgo ti (pts) | hidaṁ → hidam (pts)
คำว่า ‘ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์นั้นจึง เป็น ๒ ประการ

Yadapi, bhikkhave, kāyikaṁ vīriyaṁ tadapi vīriyasambojjhaṅgo, yadapi cetasikaṁ vīriyaṁ tadapi vīriyasambojjhaṅgo.
kāyikaṁ → B1 kāyika. (pts note) | viriyasambojjhaṅgo → this phrase yad api ceta- is missing in S1-3. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th)
แม้ความเพียรทางกายก็เป็นวิริยสัมโพชฌงค์ แม้ความเพียรทางจิตก็เป็น วิริยสัมโพชฌงค์
‘Vīriyasambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | vīriyasambojjhaṅgoti iti hidaṁ → viriyasambojjhaṅgoti itihidaṁ (bjt) | vīriyasambojjhaṅgoti → viriyasambojjhaṅgoti (th)
คำว่า ‘วิริยสัมโพชฌงค์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ วิริยสัมโพชฌงค์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ

Yadapi, bhikkhave, savitakkasavicārā pīti tadapi pītisambojjhaṅgo, yadapi avitakkaavicārā pīti tadapi pītisambojjhaṅgo.
avitakkaavicārā → avitakkāvicārā (sya-all) | api → S3 yadīpi. (pts note) | yadapi → yad api (pts) | tadapi → tad api (pts) | yadapi avitakkaavicārā → yad api avitakka avicārā (pts)
แม้ปีติที่มีวิตกวิจารก็เป็นปีติสัมโพชฌงค์ แม้ปีติที่ไม่มีวิตกวิจารก็เป็นปีติสัมโพชฌงค์
‘Pītisambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt)
คำว่า ‘ปีติสัมโพชฌงค์’ ย่อมมาสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ ปีติสัมโพชฌงค์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ

Yadapi, bhikkhave, kāyappassaddhi tadapi passaddhisambojjhaṅgo, yadapi cittappassaddhi tadapi passaddhisambojjhaṅgo.
kāyappassaddhi → kāyapassaddhi (bjt) | cittappassaddhi → cittapassaddhi (bjt)
แม้กายปัสสัทธิก็เป็นปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ แม้จิตตปัสสัทธิก็เป็นปัสสัทธิสัมโพชฌงค์
‘Passaddhisambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | iti → missing in S1. (pts note) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | passaddhisambojjhaṅgoti → passaddhisambojjhaṅgo ti (pts) | hidaṁ uddesaṁ gacchati tadamināpetaṁ → hidam uddesam āgacchati tad aminā petam (pts) | dvayaṁ → dvayam (pts)
คำว่า ‘ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ

Yadapi, bhikkhave, savitakko savicāro samādhi tadapi samādhisambojjhaṅgo, yadapi avitakkaavicāro samādhi tadapi samādhisambojjhaṅgo.
avitakkaavicāro → avitakko avicāro (bj, sya-all) | yadapi avitakkaavicāro → yad api avitakko avicāro (pts) | api → B2 yadipi. (pts note) | avitakko → B1-2 avitakka. (pts note) | tadapi → tad api (pts)
แม้สมาธิที่มีวิตกวิจารก็เป็นสมาธิสัมโพชฌงค์ แม้สมาธิที่ไม่มีวิตกวิจารก็เป็น สมาธิสัมโพชฌงค์
‘Samādhisambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | samādhisambojjhaṅgoti → samādhisambojjhaṅgo ti (pts) | hidaṁ uddesaṁ gacchati tadamināpetaṁ → hi uddesam āgacchati tad aminā petam (pts)
คำว่า ‘สมาธิสัมโพชฌงค์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ สมาธิสัมโพชฌงค์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ

Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṁ dhammesu upekkhā tadapi upekkhāsambojjhaṅgo, yadapi bahiddhā dhammesu upekkhā tadapi upekkhāsambojjhaṅgo.
upekkhā → upekhā (bjt) | upekkhāsambojjhaṅgo → upekhāsambojjhaṅgo (bjt) | bahiddhā dhammesu upekkhā → bahiddhādhammesu upekhā (bjt)
แม้อุเบกขาในธรรมทั้งหลายในภายในก็เป็นอุเบกขาสัมโพชฌงค์ แม้อุเบกขา ในธรรมทั้งหลายในภายนอกก็เป็นอุเบกขาสัมโพชฌงค์
‘Upekkhāsambojjhaṅgo’ti iti hidaṁ uddesaṁ gacchati. Tadamināpetaṁ pariyāyena dvayaṁ hoti.
gacchati → āgacchati (sya-all) | upekkhāsambojjhaṅgoti iti hidaṁ → upekhāsambojjhaṅgoti itihidaṁ (bjt)
คำว่า ‘อุเบกขาสัมโพชฌงค์’ ย่อมไปสู่อุทเทสนี้ แม้ด้วยเหตุนี้ อุเบกขาสัมโพชฌงค์นั้นจึงเป็น ๒ ประการ
Ayaṁ kho, bhikkhave, pariyāyo, yaṁ pariyāyaṁ āgamma satta bojjhaṅgā catuddasā”ti.
catuddasāti dutiyaṁ → catuddasā ti (pts) | yaṁ pariyāyaṁ → yam pariyāyam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เหตุนี้แลที่โพชฌงค์ ๗ ประการอาศัยกลายเป็น ๑๔ ประการ”

Dutiyaṁ.
dutiyaṁ → ti (pts)
ปริยายสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย