Kuṇḍaliyasutta
Kuṇḍaliyasutta → kuṇḍali (pts1ed)Сутта Кундалия
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sākete viharati añjanavane migadāye.
añjanavane → añcanavane (csp1ed, csp2ed) | añjanavane → añcanavane (pts) | samayaṁ → samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Сакете в Оленьем Парке в Роще Аньджаны.
Atha kho kuṇḍaliyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Bhagavā → S1 bhagava. (pts note)И тогда странник Кундалия подошёл к Благословенному и обменялся с ним вежливыми приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kuṇḍaliyo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | avoca → S1-3 añjana- (pts note) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)После обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и сказал Благословенному:
“ahamasmi, bho gotama, ārāmanissayī parisāvacaro.
ārāmanissayī → ārāmanisādī (bj); ārāmaniyādi (sya-all); ārāmanisādi (pts1ed) | ārāmanissayī parisāvacaro → ārāmaniyādiparisāvacaro (sya-all) | ārāmanissayī → ārāmanisādi (pts) | ārāmanisādī → ārāma nissayi (bj: machasaṁ); ārāmaniyādi (bj: syā) | ārāmanissayī → ārāmanisādī (cck: sī.); ārāmaniyādī (cck: syā.) | bho → S3 asmiṁ, omitting bho B1 ayam- (pts note) | ārāmanisādi → S1-3 ārāmā- B1-2 -nissādi. (pts note) | ahamasmi → aham asmi (pts)“Мастер Готама, я тот, кто гостит в монашеских парках и в различных собраниях.
Tassa mayhaṁ, bho gotama, pacchābhattaṁ bhuttapātarāsassa ayamācāro hoti—
ayamācāro → ayamāhāro (sya-all, mr) | ayamācāro → ayamāhāro (bj: syā) | ayamācāro → ayamāhāro (cck: syā. ka.) | bhuttapātarāsassa → S3 bhukta- (pts note) | ācāro → S1 āvāro B1-2 āhāro. (pts note) | mayhaṁ → mayham (pts) | pacchābhattaṁ → pacchābhattam (pts) | ayamācāro → ayam ācāro (pts)После принятия пищи, после завтрака, я обычно слоняюсь и скитаюсь
ārāmena ārāmaṁ uyyānena uyyānaṁ anucaṅkamāmi anuvicarāmi.
uyyānena → uyyāyena (sya-all) | ārāmena → S1 āromena. (pts note) | ārāmaṁ → ārāmam (pts) | uyyānaṁ → uyyānam (pts)из парка в парк, из сада в сад.
So tattha passāmi eke samaṇabrāhmaṇe itivādappamokkhānisaṁsañceva kathaṁ kathente upārambhānisaṁsañca:
itivādapamokkhānisaṁsaṁ → B1-2 -dapā- S1 -mokhā. (pts note) | ceva → S1-3 eva. (pts note) | itivādappamokkhānisaṁsañceva → iti vādappamokkhānisaṁsaṁ ceva (th) | upārambhānisaṁsañca → upārambhānisaṁsaṁ ca (th) | itivādappamokkhānisaṁsañceva kathaṁ → itivādapamokkhānisaṁsaṁ ceva katham (pts) | upārambhānisaṁsañca → upārambhānisaṁsañ ca (pts)Там я встречаю неких шраманов и брахманов, занятых беседами с целью отстоять свои тезисы и опровергнуть [тезисы других].
‘bhavaṁ pana gotamo kimānisaṁso viharatī’”ti?
bhavaṁ pana → bhavampana (th)Но какова цель, ради которой живёт Мастер Готама?”
“Vijjāvimuttiphalānisaṁso kho, kuṇḍaliya, tathāgato viharatī”ti.“Кундалия, Татхагата живёт ради [принесения другим] пользы и плода истинного знания и освобождения”.
“Katame pana, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentī”ti?
paripūrentīti → paripūrentī ti (bjt) | vijjāvimuttiṁ → vijjāvimuttim (pts)“Но, Мастер Готама, что же нужно развить и взрастить, чтобы исполнить истинное знание и освобождение?”
“Satta kho, kuṇḍaliya, bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentī”ti.
bojjhaṅgā → sambojjhaṅgā (pts) | bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentīti → bahulikatā vijjāvimuttim paripūrentī ti (pts)“Семь аспектов Пробуждения, Кундалия, будучи развитыми и взращёнными, исполняют истинное знание и освобождение”.
“Katame pana, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrentī”ti?
satta bojjhaṅge paripūrentīti → sattabojjhaṅge paripūrentī ti (bjt, pts)“Но, Мастер Готама, что же нужно развить и взрастить, чтобы исполнить семь аспектов Пробуждения?”
“Cattāro kho, kuṇḍaliya, satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrentī”ti.
satta bojjhaṅge paripūrentīti → sattabojjhaṅge paripūrentī ti (pts)“Четыре установления памятования, Кундалия, будучи развитыми и взращёнными, исполняют семь аспектов Пробуждения”.
“Katame pana, bho gotama, dhammā bhāvitā, bahulīkatā cattāro satipaṭṭhāne paripūrentī”ti?
bahulīkatā → S1 -kata. (pts note) | paripūrentīti → paripūrentī ti (bjt, pts)“Но, Мастер Готама, что же нужно развить и взрастить, чтобы исполнить четыре установления памятования?”
“Tīṇi kho, kuṇḍaliya, sucaritāni bhāvitāni bahulīkatāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrentī”ti.“Три вида благого поведения, Кундалия, будучи развитыми и взращёнными, исполняют четыре установления памятования”.
“Katame pana, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā tīṇi sucaritāni paripūrentī”ti?
tīṇi → tiṇi (pts) | paripūrentīti → paripūrentī ti (bjt)“Но, Мастер Готама, что же нужно развить и взрастить, чтобы исполнить три вида благого поведения?”
“Indriyasaṁvaro kho, kuṇḍaliya, bhāvito bahulīkato tīṇi sucaritāni paripūretīti.
paripūretīti → paripūreti (sya-all) | tīṇi → tīni (pts) | paripūretīti kathaṁ → paripūrentīti katham (pts)“Сдержанность органов чувств, Кундалия, будучи развитой и взращённой, исполняет три вида благого поведения.
Kathaṁ bhāvito ca, kuṇḍaliya, indriyasaṁvaro kathaṁ bahulīkato tīṇi sucaritāni paripūretīti?
paripūretīti → paripūreti (bj, sya-all, pts) | ca → (sya-all) | tīṇi → tīni (pts) | ca → missing in B1-2 (pts note) | Kuṇḍaliya → B1 kuṇḍiliya. (pts note) | paripūreti → B1 -pūrenti S1-3 pūrentīti. (pts note) | kathaṁ → katham (pts)И как, Кундалия, сдержанность чувств, будучи развитой и взращённой, исполняет три вида благого поведения?
Idha, kuṇḍaliya, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā manāpaṁ nābhijjhati nābhihaṁsati, na rāgaṁ janeti.
nābhijjhati nābhihaṁsati → nābhijjhāyati nāvihiṁsati (sya-all) | nābhijjhati → nābhijjhāyati (bj: syā) | nābhihaṁsati → nābhihasati (bj: sīmu) | Kuṇḍaliya → kuṇḍalīya. (pts note) | nābhijjhati → S1-3 nābhijjati. (pts note)Вот, Кундалия, увидев приятную форму глазом, монах не жаждет её, не становится возбуждённым ею, не порождает к ней страсть.
Tassa ṭhito ca kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
susaṇṭhitaṁ → susaṁ vihitaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | ca → put after kāyo in S1-3. (pts note) | ṭhitaṁ → S3 paṭṭhita S1 paṭṭhiti. (pts note) | susaṇṭhitaṁ → S1-3 susaṁvihitaṁ. (pts note)Его тело устойчиво, его ум устойчив, тщательно внутренне собран и хорошо освобождён.
Cakkhunā kho paneva rūpaṁ disvā amanāpaṁ na maṅku hoti appatiṭṭhitacitto adīnamānaso abyāpannacetaso.
appatiṭṭhitacitto adīnamānaso → apatitthinacitto adīnamanaso (bj) | adīnamānaso → ādinnamānaso (sya-all) | appatiṭṭhitacitto adīnamānaso abyāpannacetaso → apatiṭṭhitacitto ādīnamānaso avyāpannacetaso (pts) | apatitthinacitto → appatiṭṭhitacitto (bj: machasaṁ, syā); apacittikacitto (bj: sī.pævi, sī.pavi) | adīnamanaso → adīnamānaso (bj: machasaṁ, syā); ādinnamānaso (bj: syā) | apatiṭṭhitacitto → B2 appa- S1-3 apatiṭṭhika- (pts note) | ādīnamānaso → S1 ādina- B1-2 adina- S1-3 -manaso. (pts note)Увидев неприятную форму глазом, его не одолевает смятение, недовольство, угнетённость, недоброжелательность.
Tassa ṭhito ca kāyo hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
cittaṁ → cittam (pts) | susaṇṭhitaṁ → susaṇṭhitam (pts)Его тело устойчиво, его ум устойчив, тщательно внутренне собран и хорошо освобождён.
Puna caparaṁ, kuṇḍaliya, bhikkhu sotena saddaṁ sutvā …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | saddaṁ → saddam (pts)Далее, Кундалия, услышав приятный звук ухом…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
ghānena → ghaneṇa (pts)унюхав приятный запах носом…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…ощутив приятный вкус языком…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…почувствовав приятное тактильное ощущение телом…
manasā dhammaṁ viññāya manāpaṁ nābhijjhati nābhihaṁsati, na rāgaṁ janeti.
nābhijjhati nābhihaṁsati → nābhijjhāyati nāvihiṁsati (sya-all) | nābhijjhati → S1 nābhijati S3 nābhijjati as before. (pts note)познав приятное явление умом, монах не жаждет его, не становится возбуждённым им, не порождает к нему страсть.
Tassa ṭhito ca kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
ca → va (pts) | cittaṁ → cittam (pts)Его тело устойчиво, его ум устойчив, тщательно внутренне собран и хорошо освобождён.
Manasā kho paneva dhammaṁ viññāya amanāpaṁ na maṅku hoti appatiṭṭhitacitto adīnamānaso abyāpannacetaso.
appatiṭṭhitacitto adīnamānaso → apatitthinacitto adīnamanaso (bj) | adīnamānaso → ādinnamānaso (sya-all) | appatiṭṭhitacitto adīnamānaso abyāpannacetaso → apatiṭṭhitacitto ādīnamanaso avyāpannacetaso (pts) | Manasā → S3 manāsā. (pts note) | paneva → S1-3 panetaṁ. (pts note) | ādīnamanaso → B1 ādina S1-3 -manaso B2 adinamāso. (pts note)Познав неприятное явление умом, его не одолевает смятение, недовольство, угнетённость, недоброжелательность.
Tassa ṭhito ca kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
ṭhito → (sya-all) | ca → va (pts) | va → B1-2 ca. (pts note) | kāyo → S3 adds va. (pts note) | cittaṁ → cittam (pts)Его тело устойчиво, его ум устойчив, тщательно внутренне собран и хорошо освобождён.
Yato kho, kuṇḍaliya, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā manāpāmanāpesu rūpesu ṭhito ca kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
rūpesu → rūpesu ṭhito ādinnamānaso abyāpannacetaso tassa (sya-all) | ca → S1-3 ṭhiteva instead of ṭhito ca. (pts note) | bhikkhuno → bhikkhu (th) | + → ādinnamānaso abyāpannacetaso tassa ṭhito (th) | rūpaṁ → rūpam (pts) | cittaṁ → cittam (pts) | susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ → susaṇṭhitam suvimuttam (pts)
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
+ → pi (pts)
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
phoṭṭhabbaṁ → poṭṭhabbam (pts)
manasā dhammaṁ viññāya manāpāmanāpesu dhammesu ṭhito ca kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
susaṇṭhitaṁ → susaṇṭhitam (pts)
Evaṁ bhāvito kho, kuṇḍaliya, indriyasaṁvaro evaṁ bahulīkato tīṇi sucaritāni paripūreti.
tīṇi → tīni (pts) | evaṁ bhāvito → evambhāvito (th) | evaṁ → evam (pts)
Kathaṁ bhāvitāni ca, kuṇḍaliya, tīṇi sucaritāni kathaṁ bahulīkatāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti?
bhāvitāni → bhāvitāni tāni (sya-all) | paripūrenti → S1-3 -purentīti. (pts note) | kathaṁ → katham (pts)И как, Кундалия, три вида благого поведения, будучи развитыми и взращёнными, исполняют четыре установления памятования?
Idha, kuṇḍaliya, bhikkhu kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti.
bhikkhu → bhikkhaṁ (sya-all) | pahāya → pahānāya (sya-all) | bhikkhu kāyaduccaritaṁ → khikkhu kāyaduccaritam (pts) | kāyasucaritaṁ → kāyasucaritam (pts) | vacīduccaritaṁ → vacīduccaritam (pts) | vacīsucaritaṁ bhāveti manoduccaritaṁ → vacīsucaritam bhaveti manoduccaritam (pts) | manosucaritaṁ → manosucaritam (pts)Вот, Кундалия, отбросив неблагое поведение телом, монах развивает благое поведение телом. Отбросив неблагое поведение речью, монах развивает благое поведение речью. Отбросив неблагое поведение умом, монах развивает благое поведение умом.
Evaṁ bhāvitāni kho, kuṇḍaliya, tīṇi sucaritāni evaṁ bahulīkatāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti.
evaṁ → evam (pts)Вот так три вида благого поведения, будучи развитыми и взращёнными, исполняют четыре установления памятования.
Kathaṁ bhāvitā ca, kuṇḍaliya, cattāro satipaṭṭhānā kathaṁ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti?
kathaṁ → katham (pts) | satta bojjhaṅge → sattabojjhaṅge (pts)И как, Кундалия, четыре установления памятования, будучи развитыми и взращёнными, исполняют семь аспектов Пробуждения?
Idha, kuṇḍaliya, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
Kuṇḍaliya → S1 kuṇḍali. (pts note)Вот, Кундалия, монах пребывает в наблюдении тела в теле, будучи старательным, сознательным, памятующим, устранив влечение и недовольство к миру.
vedanāsu …pe…в чувствах…
citte …pe…в уме…
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
dhammesu → dhamme (pts)явлений в явлениях, будучи старательным, сознательным, памятующим, устранив влечение и недовольство к миру.
Evaṁ bhāvitā kho, kuṇḍaliya, cattāro satipaṭṭhānā evaṁ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti.
paripūrenti → paripūrentīti (bj) | evaṁ → evam (pts)Вот так четыре установления памятования, будучи развитыми и взращёнными, исполняют семь аспектов Пробуждения.
Kathaṁ bhāvitā ca, kuṇḍaliya, satta bojjhaṅgā kathaṁ bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrenti?
kathaṁ → katham (pts) | vijjāvimuttiṁ → vijjāvimuttim (pts)И как, Кундалия, семь аспектов Пробуждения, будучи развитыми и взращёнными, исполняют истинное знание и освобождение?
Idha, kuṇḍaliya, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ …pe…
satisambojjhaṅgaṁ → satisambojjhaṅgam (pts) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ → viveka virāganirodanissitaṁ vossaggaparināmiṁ (pts)Вот, Кундалия, монах развивает памятование как аспект Пробуждения, который основывается на отречении, бесстрастии, прекращении, созревает в оставлении…
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (bjt)невозмутимость как аспект Пробуждения, который основывается на отречении, бесстрастии, прекращении, созревает в оставлении.
Evaṁ bhāvitā kho, kuṇḍaliya, satta bojjhaṅgā evaṁ bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentī”ti.
bahulīkatā → S1 evambhāvitā. (pts note) | vijjāvimuttiṁ → S1 vimuttim without vijjā. (pts note) | evaṁ → evam (pts)Вот так семь аспектов Пробуждения, будучи развитыми и взращёнными, исполняют истинное знание и освобождение”.
Evaṁ vutte, kuṇḍaliyo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Когда так было сказано, странник Кундалия обратился к Благословенному:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.
abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)“Великолепно, Мастер Готама! Великолепно, Мастер Готама!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evameva bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | + → kho (th)Как если бы он поставил на место то, что было перевёрнуто, раскрыл бы спрятанное, показал путь тому, кто потерялся, внёс бы лампу во тьму, чтобы зрячий да мог увидеть, точно так же Благословенный различными способами прояснил Дхамму.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005)Я принимаю прибежище в Мастере Готаме, прибежище в Дхамме и прибежище в Сангхе монахов.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti chaṭṭhaṁ → saraṇaṅgatanti (sya-all)Пусть Мастер Готама помнит меня как мирского последователя, принявшего прибежище с этого дня и на всю жизнь”.