CetiyasuttaСутта Святилище
Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → these words in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
samayaṁ → samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Весали в Великом Лесу в Павильоне с Остроконечной Крышей.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya vesāliṁ → pattacīvaram ādāya vesāliyaṁ (pts) | Vesāliyaṁ → B1 Vesāli. (pts note) | pāvisi → B1-2 pāvīsi. (pts note)И тогда, утром, Благословенный, взяв чашу и верхнее одеяние, вошёл в Весали собирать подаяния.
Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
vesāliyaṁ → vesāliyam (pts) | pacchābhattaṁ → pacchābhattam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)Когда он сходил за подаяниями в Весали и вернулся, то, после принятия пищи, он обратился к уважаемому Ананде так:
“gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṁ.“Возьми коврик для сидения, Ананда.
Yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā”ti.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all, km); cāpālacetiyaṁ (pts1ed) | cetiyaṁ → cāpālacetiyaṁ (bj: syā) | tenupasaṅkamissāma → tenupasaṁkamikkāmi (bj: sīmu) | cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | pāvālacetiyaṁ → cāpālaṁ cetiyaṁ. ba. cāpālacetiyaṁ (sya-all: sī.) | Cāpālacetiyam → S1-3 Cāpālaṁ- (pts note)Пойдём к Святилищу Чапалы, чтобы провести там остаток дня”.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
anubandhi → S3 -baddhi. (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | nisīdanaṁ → nisīdanam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)“Да, почтенный” – ответил уважаемый Ананда и, взяв коврик для сидения, последовал за Благословенным.
Atha kho bhagavā yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all); cāpālacetiyaṁ (pts)Затем Благословенный отправился к Святилищу Чапалы и сел на подготовленное сиденье.
Āyasmāpi kho ānando bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
āyasmāpi → āyasmā pi (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)Почтенный Ананда, поклонившись Благословенному, также сел рядом.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca ramaṇīyā → etad avoca ramaṇiyā (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)Благословенный обратился к уважаемому Ананде:
“Ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
bahuputtaṁ cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | sārandadaṁ cetiyaṁ → sārandadacetiyaṁ (sya-all); ānandacetiyaṁ (mr); sānandaraṁ (katthaci) | udenaṁ cetiyaṁ → udenacetiyaṁ (sya-all) | gotamakaṁ cetiyaṁ → gotamakacetiyaṁ (sya-all) | sattambaṁ cetiyaṁ → sattambacetiyaṁ (sya-all) | cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all) | cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | cetiyaṁ → ānandacetiyaṁ (cck: ka.); sānandaraṁ (cck: ka.) | Udenacetiyam → S3 omits ramaṇiyam Udena- (pts note) | Gotamakacetiyaṁ → S1-3 gotamakaṁ- (pts note) | Bahuputtakacetiyaṁ → S1-3 bahuputtacetiyaṁ. (pts note) | Sārandadam → B1-2 ānanda. (pts note)“Весали восхитителен, Ананда. Святилище Удены восхитительно. Святилище Готамаки восхитительно. Святилище Саттамбы восхитительно. Святилище Бахупутты восхитительно. Святилище Сарандады восхитительно. Святилище Чапалы восхитительно.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
yānīkatā → yānikatā (pts) | + → ime (bjt)Тот, Ананда, кто развил и взрастил четыре основы сверхъестественной силы, сделал их средством передвижения, сделал их опорой, утвердил их, натренировался в них, в совершенстве освоил их, мог бы жить в течение цикла или остатка цикла.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | vāti → vā ti (pts)Татхагата, Ананда, развил и взрастил четыре основы сверхъестественной силы, сделал их средством передвижения, сделал их опорой, утвердил их, натренировался в них, в совершенстве освоил их. Если бы он пожелал, Татхагата мог бы жить в течение цикла или остатка цикла”.
Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
kayiramāne → B1 kariya- (pts note) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)Но хотя уважаемый Ананда получил такой очевидный знак от Благословенного, хотя он получил такой явный намёк, он не смог осознать его.
na bhagavantaṁ yāci:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)Он не стал умолять Благословенного:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
sugato kappaṁ → sugato kappāvasesaṁ (pts1ed, mr) | kappaṁ → kappāvasesaṁ (pts) | kappaṁ → sugato kappāvasesaṁ (pī. ka.) dī. ni. 2.167 (cck note) | kappāvasesaṁ → S1-3 kappaṁ. (pts note) | lokānukampāya → S1-3 -kampakāya. (pts note) | Mārena → S3 yaṭācārena. (pts note) | pariyuṭṭhitacitto → S1-3 add -pe- (pts note) | kappaṁ → kappam (pts) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts) | taṁ → tam (pts)“Почтенный, пусть Благословенный живёт в течение цикла! Пусть Счастливый живёт в течение цикла, ради блага многих, приятного для многих, из сострадания к миру, ради блага и приятного богов и людей”. Вот до какой степени его ум был охвачен Марой.
Dutiyampi kho bhagavā …pe…
bhagavā → S1-3 add āy- Ān- etad av- ram- Ān- Vesālī -pe- (pts note) | + → āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca ramaṇīyā ānanda vesālī (bjt) | dutiyampi → dutiyaṁpi (th) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)Во второй раз…
tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āmantesi → etadavoca (bj) | Bhagavā → missing in S1-3. (pts note) | āmantesi → S1-3 etad avoca. (pts note) | tatiyampi → tatiyaṁpi (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)в третий раз Благословенный обратился к Ананде:
“ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
udenaṁ cetiyaṁ → udenacetiyaṁ (sya-all) | gotamakaṁ cetiyaṁ → gotamakacetiyaṁ (sya-all) | sattambaṁ cetiyaṁ → sattambacetiyaṁ (sya-all) | bahuputtaṁ cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (sya-all) | sārandadaṁ cetiyaṁ → sārandadacetiyaṁ (sya-all) | cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all) | ramaṇīyā → ramaṇiyā (pts) | Bahuputtakacetiyaṁ → S1-3 Udenaṁ- Gotamakaṁ- Sattambaṁ- Bahuputtam- (pts note) | Sārandadam → B1-2 ānanda. (pts note) | Cāpālacetiyaṁ → S1-3 cāpālaṁ. (pts note)“Весали восхитителен, Ананда. Святилище Удены восхитительно. Святилище Готамаки восхитительно. Святилище Саттамбы восхитительно. Святилище Бахупутты восхитительно. Святилище Сарандады восхитительно. Святилище Чапалы восхитительно.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
ākaṅkhamāno → ākaṅkhamāno ānanda (bj) | iddhipādā → iddhipadā (pts) | yānīkatā → yānikatā (pts) | ākaṅkhamāno → S1-3 insert Ānanda tathāgato. (pts note)Тот, Ананда, кто развил и взрастил четыре основы сверхъестественной силы, сделал их средством передвижения, сделал их опорой, утвердил их, натренировался в них, в совершенстве освоил их, мог бы жить в течение цикла или остатка цикла.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | susamāraddhā → susamāraddhā so (pts) | vāti → vā ti (pts)Татхагата, Ананда, развил и взрастил четыре основы сверхъестественной силы, сделал их средством передвижения, сделал их опорой, утвердил их, натренировался в них, в совершенстве освоил их. Если бы он пожелал, Татхагата мог бы жить в течение цикла или остатка цикла”.
Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
kayiramāne → B1 kariya- (pts note) | kayiramāne → B2 kariya- (pts note) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)И вновь, хотя уважаемый Ананда получил такой очевидный знак от Благословенного, хотя он получил такой явный намёк, он не смог осознать его.
na bhagavantaṁ yāci:
Bhagavantaṁ → S1 bhavantaṁ. (pts note)Он не стал умолять Благословенного:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
bhante → (pts) | kappaṁ → kappāvasesaṁ (pts) | lokānukampāya → lokanukampāya (pts) | pariyuṭṭhitacitto → na dissate’yaṁ pāṭho sī.pævi, sī.pavi potthekasu (bj note) | kappāvasesaṁ → S1-5 kappaṁ. (pts note) | bahujanasukhāya → there is here a gap in B2 the sheet tū wanting. (pts note) | lokanukampāya → S1-3 -kampakāya. (pts note) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts) | taṁ → tam (pts)“Почтенный, пусть Благословенный живёт в течение цикла! Пусть Счастливый живёт в течение цикла, ради блага многих, приятного для многих, из сострадания к миру, ради блага и приятного богов и людей”. Вот до какой степени его ум был охвачен Марой.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)И тогда Благословенный обратился к уважаемому Ананде:
“gaccha kho tvaṁ, ānanda,
kho → kho tvam ānanda yassa dāni (pts)“Ты можешь идти, Ананда,
yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
tvaṁ → in S1-3 only. (pts note) | yassadāni → yassa dāni (my) | yassadāni kālaṁ maññasīti → yassa dāni tvaṁ kālam maññasī ti (pts)когда сочтёшь нужным”.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
katvā → B1-2 omit padak- (pts note) | avidūre → S1-3 avidūrato corrected from avidūreto in S3. (pts note) | evaṁ bhanteti kho → evam bhante ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)“Да, почтенный” – ответил уважаемый Ананда, встал с сиденья, поклонился Благословенному и, обойдя его с правой стороны, сел у подножья дерева неподалёку.
Atha kho māro pāpimā, acirapakkante āyasmante ānande, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
acirapakkante āyasmante ānande → (bj) | acirapakkante → acīrapakkante (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → etad avoca (pts) | pāpimā → acirapakkante āyasmante ānande iti adhikapāṭho machasaṁ potthake dissati (bj note) | Ānande → S1-3 omit acīra- (pts note) | + → ekamantaṁ aṭṭhāsi ekamantaṁ ṭhito kho māro pāpimā (th)И вскоре после того как уважаемый Ананда ушёл, Злой Мара подошёл к Благословенному и сказал ему:
“Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni sugato → parinibbātu sugato (bj, sya-all, km) | dāni → (bj, sya-all) | sugato → pariṇibbātu’dāni sugato (bj: machasaṁ) | sugato → parinibbātu sugato (sī. syā. kaṁ.) evamuparipi (cck note) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th)“Почтенный, пусть Благословенный сейчас же обретёт окончательную ниббану! Пусть Счастливый сейчас обретёт окончательную ниббану! Сейчас подходящее время для окончательной ниббаны Благословенного!
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:Ведь так, почтенный, говорилось Благословенным:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
uttānīkarissanti → uttanīkarissanti (pts1ed); uttāniṁ karissanti (mr) | visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj, pts) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bj, pts) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj, pts) | uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ → uttanīkarissanti uppannam parappavādam (pts) | dhammaṁ desessantīti → dhammam desissantī ti (pts) | bahussutā → visāradā bahussutā (bj: machasaṁ, syā) | uttānīkarissanti → uttāniṁ karissanti (cck: ka.); uttānikarissanti (cck: pī.) | tāvāham → S1-3 tāvahaṁ. (pts note) | anudhammacārino → S1 inserts sakaṁ anudhammacārino. (pts note) | ācariyakam → S1 ācāri- S3 acari- (pts note) | vivarissanti → S1 viharissanti. (pts note) | ti → B1 desessantī ti. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts)“Я не обрету окончательной ниббаны, Злой, пока у меня не будет учеников-монахов, которые мудры, дисциплинированы, уверенны, спасены от оков, научены, которые являются сохранителями Дхаммы, практикующими в соответствии с Дхаммой, практикующими правильно, и ведущими себя соответствующе; которые выучили учение своего учителя и могут объяснить, научить, провозгласить, утвердить, раскрыть, рассмотреть, прояснить его; которые могут тщательно и аргументировано опровергнуть распространённые доктрины других и смогут научить действенной Дхамме”.
Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj, pts) | paññapenti → paññāpenti (bj) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (pts) | sāmīcipaṭipannā → missing in S1-3. (pts note) | paññāpenti → S1-3 pakāsenti. (pts note) | uttānīkaronti → B1 uttāniṁ- S3 uttāni- (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts)Но сейчас, почтенный, у Благословенного есть ученики-монахи, которые мудры, дисциплинированы, уверенны, спасены от оков, научены, которые являются сохранителями Дхаммы, практикующими в соответствии с Дхаммой, практикующими правильно, и ведущими себя соответствующе; которые выучили учение своего учителя и могут объяснить, научить, провозгласить, утвердить, раскрыть, рассмотреть, прояснить его; которые могут тщательно и аргументировано опровергнуть распространённые доктрины других и смогут научить действенной Дхамме”.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (bj, sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbanakālo (pts)Господин, пусть Благословенный сейчас же обретёт окончательную ниббану! Пусть Счастливый сейчас обретёт окончательную ниббану! Сейчас подходящее время для окончательной ниббаны Благословенного!
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
bhante → (pts)И ведь так тоже, почтенный, говорилось Благословенным:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bj) | desessantīti → desissantīti (bj) | bhikkhuniyo → idam brahmacariyam (pts) | tāvāham → S1 tāvahaṁ S3 tāhaṁ. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th)“Я не обрету окончательной ниббаны, Злой, пока у меня не будет учениц-монахинь…
Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
bhikkhuniyo → upāsikā (bj) | visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | etarahi bhikkhuniyo → (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th)
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (bj, sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (th)
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā …pe…
pe → complete in B1. (pts note) | + → na sāvakā bhavissanti (bjt)учеников-мирян…
yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
bhavissanti → B1 omit na sāvakā bha- (pts note) | pattayogakkhemā → in S1-3 only. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bjt, pts) | desessantīti → desissantīti (bjt) | + → upāsakā na sāvakā bhavissanti yāva me (pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | suniggahitaṁ → suniggahītam (pts) | desessantīti → desissantī ti (pts)учениц-мирянок, которые мудры, дисциплинированы, уверенны, спасены от оков, научены, которые являются сохранителями Дхаммы, практикующими в соответствии с Дхаммой, практикующими правильно, и ведущими себя соответствующе; которые выучили учение своего учителя и могут объяснить, научить, провозгласить, утвердить, раскрыть, рассмотреть, прояснить его; которые могут тщательно и аргументировано опровергнуть распространённые доктрины других и смогут научить действенной Дхамме”.
Santi kho pana, bhante, etarahi upāsakā …
upāsakā → (sya-all) | Santi → missing in S3. (pts note) | upāsakā → in B1 only. (pts note)
upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
sāvikā → missing in S1. (pts note) | pattayogakkhemā → S3 desissanti. (pts note) | ācariyakam → S1-3 ācariyam. (pts note) | uttānīkaronti → S3 desissanti. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | paññapenti → paññāpenti (bjt, pts) | suniggahitaṁ → sunig gahitaṁ (th) | visāradā → vīsāradā pattayogakkhemā (pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (pts)Но сейчас, почтенный, у Благословенного есть ученицы-мирянки, которые мудры… смогут научить действенной Дхамме.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th)Господин, пусть Благословенный сейчас же обретёт окончательную ниббану! Пусть Счастливый сейчас обретёт окончательную ниббану! Сейчас подходящее время для окончательной ниббаны Благословенного!
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → S1 panasā. (pts note)И ведь так тоже, почтенный, говорилось Благословенным:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthāritaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan’ti.
vitthāritaṁ → vitthārikaṁ (bj) | tāvāham → S1-3 tāvahaṁ corrected from tāvāham in S3. (pts note) | ceva → S3 naddhaṁve instead of na iddhaṁ ceva. (pts note) | bhavissati → S1-3 bhavissanti. (pts note) | idaṁ brahmacariyaṁ → idam brahmacariyam (pts) | phītañca → phītaṁ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti → bāhujāññaṁ puthubhutaṁ yāvad eva manussehi supakāsitan ti (pts)“Я не обрету окончательной ниббаны, Злой, пока эта моя святая жизнь не станет успешной и процветающей, обширной, известной, распространённой, хорошо провозглашённой среди богов и людей”.
Tayidaṁ, bhante, bhagavato brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthāritaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
tayidaṁ → nanvidaṁ (bj) | vitthāritaṁ → vitthārikaṁ (bj) | nanvidaṁ → tayidaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Tayidam → S1-3 tatvidam. (pts note) | vitthāritam → S1-3 vitthārikam. (pts note)Эта святая жизнь Благословенного, почтенный, стала успешной и процветающей, обширной, известной, распространённой, хорошо провозглашённой среди богов и людей.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato”ti.
dāni → (bj, sya-all) | Bhagavā → S3 omit parinibbātu . . . (pts note) | dāni → missing in S1-3. (pts note) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | bhagavatoti → bhagavato ti (pts)Господин, пусть Благословенный сейчас же обретёт окончательную ниббану! Пусть Счастливый сейчас обретёт окончательную ниббану! Сейчас подходящее время для окончательной ниббаны Благословенного!”
Evaṁ vutte, bhagavā māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:
avoca → this phrase is not to be found in S1-3. (pts note) | māraṁ pāpimantaṁ etadavoca → māram pāpimantam etad avoca (pts)Когда так было сказано, Благословенный обратился к Злому Маре:
“appossukko tvaṁ, pāpima, hohi. Na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
Na ciraṁ → nacirasseva (mr) | ciraṁ → nacirasseva (cck: ka.) | ciraṁ → B1 cīrasseva. (pts note) | appossukko tvaṁ → apossukko tvam (pts) | parinibbānaṁ → parinibbānam (pts)“Успокойся, Злой. Не так долго придётся ждать окончательной ниббаны Татхагаты.
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī”ti.
tiṇṇaṁ māsānaṁ → tiṇṇam māsānam (pts) | parinibbāyissatīti → parinibbāyissatī ti (pts)С этого момента Татхагата обретёт окончательную ниббану через три месяца”.
Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṁ ossaji.
ossaji → ossajji (sya-all, pts1ed) | cāpāle → pāvāle (sya-all) | ossaji → ossajji (bj: syā) | ossaji → B1 osajji. (pts note) | āyusaṅkhāraṁ → āyusaṅkhāram (pts)И затем в Святилище Чапалы Благословенный памятуя и сознательно отпустил формирователи жизненной силы.
Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṁsanako lomahaṁso, devadundubhiyo ca phaliṁsu.
Ossaṭṭhe ca → ossaṭṭhe pana (pts1ed); osajje pana (mr) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (mr) | ca → pana (pts) | phaliṁsu → caliṁsu (pts) | phaliṁsu → valiṁsu (bj: sīmu) | ca → osajje pana (cck: ka.) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (cck: ka.) | ca → evaṁ. ba. pana (sya-all: sī.) | Ossaṭṭhe → B1 osajje. (pts note) | pana → S1-3 ca. (pts note) | devadundubhiyo → B1 -dudrabhiyo. (pts note) | caliṁsu → B1 phaliṁsu. (pts note)И когда Благословенный отпустил формирователи жизненной силы, случилось великое землетрясение, ужасающее и пугающее, и раскаты грома сотрясли небо.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | velāyaṁ imaṁ udānaṁ → velāyam imam udānam (pts)И затем, осознав значимость этого, Благословенный вдохновенно произнёс это изречение:
“Tulamatulañca sambhavaṁ, bhavasaṅkhāramavassaji muni;
tulamatulañca sambhavaṁ → tulam atulañca sambhavam (pts) avassaji → S1-3 avassajaṁ. (pts note) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāramavassajji (th) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāram avassaji (pts)“Сопоставляя несравнимое с существованием продолжаемым, мудрец отбросил то, что создаёт существование, Ajjhattarato samāhito, abhindi kavacamivattasambhavan”ti.
ajjhattarato → S1 ajjharato S3 ajjhettaro. (pts note) | samāhito → S1 samāhi. (pts note) abhindi → abhidā (bj) | abhidā → abhindi (bj: machasaṁ, syā) | abhindi → S1 abhida S3 abhinoda. (pts note) | ti → S1-3 iva- (S1 vā-) yambhavam. (pts note) | kavacamivattasambhavanti → kavacam ivattasambhavan ti (pts)Возрадовавшись внутренне, сосредоточенный – разбил он продолжение существования, как будто бы пробил броню”.
Dasamaṁ.
dasamaṁ → pāvālavaggo (th)Десятая.
Cāpālavaggo paṭhamo.
+ → tatruddānaṁ apāro (bjt)Глава Чапала Первая.
Apārāpi viraddho ca, ariyā nibbidāpi ca;
apārāpi → tatruddānaṁ apāro ca (bj) | Apārāpi → S1-3 aparā. (pts note) | Viraddho → S1-3 viraddhā. (pts note) | ca → cāriyo (bjt) ariyā nibbidāpi → bhikkhu (bj) | nibbidāpi ca → nibbute yathā (sya-all); nibbidā yathā (pts) | yathā → S1-3 nibbidāya omitting yathā B1 nibbuti. (pts note) Padesaṁ samattaṁ bhikkhu, buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti.
Sammattā → S1-3 sappattaṁ. (pts note) | Bhikkhu → S1-3 add ca. (pts note) | samattaṁ → samatto ca (bjt) buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → buddhañāṇena cetiyāti (sya-all); buddhañāṇena cetiyā ti sāvatthi (pts) | ti → B1 has Phuddha-, the whole pada is in S1-3 arahaṁ ñaṇamatiyā ti and they rehearse Cāpālavaggo paṭhamo. (pts note) | buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → ca arahaṁ ñāṇacetiyāti (bjt) | buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → buddha-ñāṇena cetiyā ti sāvatthi (pts)