Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta
Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta → iddhividhasuttaṁ (bj)๑๗ ทุติยพราหมณสูตร
“Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosuṁ—ekopi hutvā bahudhā ahesuṁ, bahudhāpi hutvā eko ahesuṁ; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānā agamaṁsu, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ akaṁsu, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne agamaṁsu, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamiṁsu, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasiṁsu parimajjiṁsu; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattesuṁ,
abhijjamāne → abhijjamānā (pts1ed, mr) | parimasiṁsu → parāmasiṁsu (bj, sya-all, km, mr) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all) | vasaṁ → vase (bj) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyaṁpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all); pathaviyam pi ummujjanimujjam (pts) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamānā (pts) | ākāsepi → akāse pi (pts) | kamiṁsu → agamiṁsu (pts) | vattesuṁ → vattesaṁ (pts) | parāmasiṁsu → parimasiṁsu (bj: sī.pævi, sī.pavi, machasaṁ) | abhijjamāne → abhijjamānā (cck: sī. pī. ka.) | parimasiṁsu → parāmasiṁsu (cck: syā. kaṁ. ka.) | tirokuḍḍam → B1-2 tirokuṭaṁ always. (pts note) | tiropabbataṁ → S1 -jabbataṁ. (pts note) | pathaviyam → S1 paṭhaviyā. (pts note) | ummujjanimujjam → S1 ummajja- (pts note) | akaṁsu → three words from seyyathāpi are missing in S3. (pts note) | abhijjamānā → S1-3 -māne. (pts note) | akāse → S1 adds na. (pts note) | pi → missing in S3. (pts note) | agamiṁsu → B1 kamiṁsu. (pts note) | candimasuriye → S1-3 -suriyā. (pts note) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavihitam iddhividham (pts) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā (pts) | imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → ime pi candimasuriye evam mahiddhike evam mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)“ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตกาล ได้แสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ หลายคนแสดงเป็น คนเดียวก็ได้ แสดงให้ปรากฏหรือให้หายไปก็ได้ ทะลุฝา กำแพง (และ)ภูเขาไปได้ ไม่ติดขัดเหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้นหรือดำลงในแผ่นดินเหมือนไปในน้ำก็ได้ เดินบนน้ำโดยที่น้ำไม่แยกเหมือนเดินบนแผ่นดินก็ได้ นั่งขัดสมาธิเหาะไปในอากาศ เหมือนนกบินไปก็ได้ ใช้ฝ่ามือลูบคลำดวงจันทร์ดวงอาทิตย์อันมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพ มากก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
catunnaṁ iddhipādānaṁ → catunnam iddhipādānam (pts)ก็เพราะอิทธิบาท ๔ ประการ ที่สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นทั้งหมดเจริญ ทำให้มากแล้ว
Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhossanti—ekopi hutvā bahudhā bhavissanti, bahudhāpi hutvā eko bhavissanti; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānā gamissanti, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karissanti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gamissanti, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamissanti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasissanti parimajjissanti; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattissanti,
hi → hipi (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj); pathaviyam pi (pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all) | parimasissanti → parāmasissanti (bj, sya-all) | vattissanti → vattessanti (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyaṁpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all) | kamissanti → gamissanti (sya-all); bhavissanti (pts) | anāgatamaddhānaṁ → aṇāgatam addhānaṁ (pts) | tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ → tirobhāvam tirokuḍḍam (pts) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamānā (pts) | ākāsepi → akāse pi (pts) | vattessanti → vattissanti (bj: machasaṁ) | asajjamānā → B2 asamajja- (pts note) | gamissanti → S1-3 bhavissanti. (pts note) | pathaviyam → S1-3 paṭhaviyā. (pts note) | ummujjanimujjaṁ → S3 ummajja- S1 ummajjaṁ omitting nimujjaṁ. (pts note) | abhijjamānā → S1 asajja- (pts note) | bhavissanti → B2 gami- B1 kamissanti. (pts note) | pi → missing in S1. (pts note) | vattessanti → B1 vatti- (pts note) | paccanubhossanti → paccanubhosanti (th) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavihitam iddhividham (pts) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | tiropabbataṁ → tiropabbatam (pts) | imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → ime pi candimasuriye evam mahiddhikke evam mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคตกาลจักแสดง ฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ หลายคนแสดงเป็นคนเดียว ก็ได้ แสดงให้ปรากฏหรือให้หายไปก็ได้ ทะลุฝา กำแพง (และ)ภูเขาไปได้ไม่ติดขัด เหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้นหรือดำลงในแผ่นดินเหมือนไปในน้ำก็ได้ เดินบนน้ำ โดยที่น้ำไม่แยกเหมือนเดินบนแผ่นดินก็ได้ นั่งขัดสมาธิเหาะไปในอากาศเหมือนนก บินไปก็ได้ ใช้ฝ่ามือลูบคลำดวงจันทร์ดวงอาทิตย์อันมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
catunnaṁ iddhipādānaṁ → catunnam iddhipādānam (pts)ก็เพราะอิทธิบาท ๔ ประการที่สมณะ หรือพราหมณ์เหล่านั้นทั้งหมดเจริญ ทำให้มากแล้ว
Ye hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhonti—ekopi hutvā bahudhā honti, bahudhāpi hutvā eko honti; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānā gacchanti, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karonti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchanti, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamanti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasanti parimajjanti; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattenti,
parimasanti → parāmasanti (bj, sya-all, km); parimasissanti (pts1ed) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyaṁpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavihitam iddhividam (pts) | tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ → tirokuḍḍam tiropākāram tiropabbatam (pts) | parimasanti → parāmasanti (cck: syā. kaṁ.) | eko → S1-3 add pi. (pts note) | seyyathāpi → S1-3 insert bhikkhave. (pts note) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพรามณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบันกาลย่อมแสดง ฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ หลายคนแสดงเป็นคนเดียว ก็ได้ แสดงให้ปรากฏหรือให้หายไปก็ได้ ทะลุฝา กำแพง (และ)ภูเขาไปได้ไม่ติดขัด เหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้นหรือดำลงในแผ่นดินเหมือนไปในน้ำก็ได้ เดินบนน้ำ โดยที่น้ำไม่แยกเหมือนเดินบนแผ่นดินก็ได้ นั่งขัดสมาธิเหาะไปในอากาศเหมือนนก บินไปก็ได้ ใช้ฝ่ามือลูบคลำดวงจันทร์ดวงอาทิตย์อันมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattāti.
catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattāti → catunnam iddhipādānam bhavitattā bahulīkatattā (pts) | bahulīkatattā → S1-3 add ti. (pts note)
Katamesaṁ catunnaṁ?อิทธิบาท ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti,
bhāveti → S1 bhāvoti. (pts note) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขาร
vīriyasamādhi …pe…
vīriyasamādhi → viriyasamādhi (bjt, th, pts)๒. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิริยสมาธิปธานสังขาร
cittasamādhi …๓. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยจิตตสมาธิปธานสังขาร
vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → vīmaṁsasamādhipaḍhānasaṅkhārasamannāgatam (pts) | vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th)๔. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิมังสาสมาธิปธานสังขาร
Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosuṁ—ekopi hutvā bahudhā ahesuṁ …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattesuṁ,
ekopi hutvā bahudhā ahesuṁ → (bj, pts) | ekopi hutvā bahudhā ahesuṁ → paccanubhossanti paccanubhonti (bjt, pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavihitam iddhividham (pts)ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตกาลได้แสดง ฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ ฯลฯ ใช้อำนาจทางกาย ไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ → imesaṁ yeva catunnam iddhipādānam (pts)ก็เพราะอิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่สมณะหรือพราหมณ์ เหล่านั้นทั้งหมดเจริญ ทำให้มากแล้ว
Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhossanti—ekopi hutvā bahudhā bhavissanti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattissanti,
vattissanti → vattessanti (sya-all)ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคตกาลจักแสดง ฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ ฯลฯ ใช้อำนาจทางกาย ไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.ก็เพราะอิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่สมณะหรือพราหมณ์ เหล่านั้นทั้งหมดเจริญ ทำให้มากแล้ว
Ye hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhonti—ekopi hutvā bahudhā honti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattenti,ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบันกาลย่อมแสดง ฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ ฯลฯ ใช้อำนาจทางกาย ไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā”ti.
imesaṁyeva → imesaṁ yeva (th)ก็เพราะอิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่สมณะหรือพราหมณ์ เหล่านั้นทั้งหมดจริญ ทำให้มากแล้ว”