- Saṁyutta Nikāya 54.11Linked Discourses 54.11
- 2. Dutiyavagga
Dutiyavagga → ānandavaggo (bj)The Second Chapter
IcchānaṅgalasuttaSutta At Icchānaṅgala
Ekaṁ samayaṁ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
icchānaṅgale → icchānaṅkale (bj: sī.pavi) | Icchānaṅgale → S1-3 icchānaṁkale (S3 -kāle). (pts note) | Icchānaṅgalavanasaṇḍe → S1 icchānaṁvanasaṇḍe S3 icchānaṁkalavana- (pts note) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅgala vanasaṇḍe (bjt) | samayaṁ → samayam (pts)On one occasion the Blessed One was staying in Icchānaṅgala in the Icchānaṅgala forest grove.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:There he addressed the monks:
“icchāmahaṁ, bhikkhave, temāsaṁ paṭisallīyituṁ.
paṭisallīyituṁ nāmhi → patisallīyituṁ namhi (bj) | temāsaṁ paṭisallīyituṁ nāmhi → temāsam paṭisalliyituṁ namhi (pts) | paṭisalliyituṁ → S1 -sallituṁ S3 -sallīyituṁ. (pts note) | icchāmahaṁ → icchāmaham (pts)“Monks, I wish to go into seclusion for three months.
Nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā”ti.
nāmhi → namhi (sya-all) | piṇḍapātanīhārakenāti → piṇḍapātanihārakenā ti (pts)I am not to be approached by anyone at all except for the one who brings almsfood.”
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṁ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
piṇḍapātanīhārakena → piṇḍapātanihārakena (pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | nāssudha → nāssu (bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)“As you say, lord,” the monks responded to him. And no one approached the Blessed One except for the one who brought almsfood.
Atha kho bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi:
paṭisallānā → paṭisallāṇā (sya-all)Then the Blessed One, having emerged from seclusion after the passing of three months, addressed the monks:
“sace kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṁ puccheyyuṁ:
kho → vo (bj, sya-all) | sace kho → sa ce vo (pts) | vo → kho (bj: machasaṁ) | evaṁ → evam (pts)“Monks, if wanderers of other sects ask you,
‘katamenāvuso, vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṁ bahulaṁ vihāsī’ti, evaṁ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha:
katamenāvuso → katamena āvuso (bj, pts) | āvuso → B1 katamonāvuso. (pts note) | vassāvāsaṁ → vassāvāsam (pts) | vihāsīti evaṁ → vihāsī ti evam (pts) | tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha → tesam aññatitthiyānam paribbājakānam evam vyākareyyātha (pts)‘By means of what dwelling, friends, did Gotama the contemplative mostly dwell during the rains residence?’: You, thus asked, should answer them in this way:
‘ānāpānassatisamādhinā kho, āvuso, bhagavā vassāvāsaṁ bahulaṁ vihāsī’ti.
ānāpānassatisamādhinā → ānāpānasatisamādhinā (bjt, pts) | vassāvāsaṁ → vassāvāsam (pts) | vihāsīti → vihāsī ti (pts)‘It was by means of the concentration of mindfulness of breathing that the Blessed One mostly dwelled.’
Idhāhaṁ, bhikkhave, sato assasāmi, sato passasāmi.
passasāmi dīghaṁ → passassāmi dīgham vā (pts) | assasāmi → S3 assasāmī ti S1-3 omit sato passasāmi. (pts note) | vā → missing in B1. (pts note) | pajānāmi → B1 pajānāti. (pts note)“There is the case, monks, where mindful I breathe in; mindful I breathe out.
Dīghaṁ assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāmi, dīghaṁ passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāmi;
dīghaṁ → dīghaṁ vā (bj, sya-all, pts)“[1] Breathing in long, I discern, ‘I am breathing in long’; or breathing out long, I discern, ‘I am breathing out long.’
rassaṁ assasanto ‘rassaṁ assasāmī’ti pajānāmi, rassaṁ passasanto ‘rassaṁ passasāmī’ti pajānāmi;
rassaṁ → rassaṁ vā (sya-all)[2] Or breathing in short, I discern, ‘I am breathing in short’; or breathing out short, I discern, ‘I am breathing out short.’
‘sabbakāyappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti pajānāmi …pe…
pe → B1 has rassaṁ- -sabbakāyapaṭisamvedī- -pajānāmi || vitthāro || || (pts note) | sabbakāyappaṭisaṁvedī → sabbakāyapaṭisaṁvedī (th)[3] I discern, ‘I will breathe in sensitive to the entire body.’ I discern, ‘I will breathe out sensitive to the entire body.’ [4] I discern, ‘I will breathe in calming bodily fabrication [in-&-out breathing].’ I discern, ‘I will breathe out calming bodily fabrication.’ “[5] I discern, ‘I will breathe in sensitive to rapture.’ I discern, ‘I will breathe out sensitive to rapture.’ [6] I discern, ‘I will breathe in sensitive to pleasure.’ I discern, ‘I will breathe out sensitive to pleasure.’ [7] I discern, ‘I will breathe in sensitive to mental fabrication [feeling & perception].’ I discern, ‘I will breathe out sensitive to mental fabrication.’ [8] I discern, ‘I will breathe in calming mental fabrication.’ I discern, ‘I will breathe out calming mental fabrication.’ “[9] I discern, ‘I will breathe in sensitive to the mind.’ I discern, ‘I will breathe out sensitive to the mind.’ [10] I discern, ‘I will breathe in gladdening the mind.’ I discern, ‘I will breathe out gladdening the mind.’ [11] I discern, ‘I will breathe in concentrating the mind.’ I discern, ‘I will breathe out concentrating the mind.’ [12] I discern, ‘I will breathe in releasing the mind.’ I discern, ‘I will breathe out releasing the mind.’ “[13] I discern, ‘I will breathe in focusing on inconstancy.’ I discern, ‘I will breathe out focusing on inconstancy.’ [14] I discern, ‘I will breathe in focusing on dispassion [lit: fading].’ I discern, ‘I will breathe out focusing on dispassion.’ [15] I discern, ‘I will breathe in focusing on cessation.’ I discern, ‘I will breathe out focusing on cessation.’
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti pajānāmi, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti pajānāmi.
pajānāmī → S1-3 stap here omitting the remnant. (pts note) | assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti pajānāmi → passasissāmī ti pajānāmī (pts)[16] I discern, ‘I will breathe in focusing on relinquishment.’ I discern, ‘I will breathe out focusing on relinquishment.’
Yañhi taṁ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya:
yañhi → yaṁ hi (bjt) | yañhi taṁ → yañ hi tam (pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts)“For whatever one rightly speaking would call,
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi.
pi → S1 pīti. (pts note) | itipi → iti pi (pts) | itipi tathāgatavihāro itipi → iti pi tathagātavihāro iti pi (pts)‘a noble dwelling,’ ‘a brahmā dwelling,’ ‘a Tathāgata dwelling,’
Ānāpānassatisamādhiṁ sammā vadamāno vadeyya:
ānāpānasatisamādhiṁ → S1-3 samādhi. (pts note)it would be the concentration of mindfulness of breathing that he, speaking rightly, would call,
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi.
itipi → iti pi (pts)‘a noble dwelling,’ ‘a brahmā dwelling,’ ‘a Tathāgata dwelling.’
Ye te, bhikkhave, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti tesaṁ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato āsavānaṁ khayāya saṁvattati.
ānāpānasatisamādhi → S1 ānāpanasamādhi. (pts note) | sekhā → sekkhā (th) | tesaṁ ānāpānassatisamādhi → tesam ānāpānasatisamādhi (pts)“Those monks who are learners, who have yet to attain their hearts’ aspiration, who stay resolved on the unexcelled security from bondage: When the concentration of mindfulness of breathing is developed & pursued by them, it leads to the ending of the effluents.
Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā, tesaṁ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattati satisampajaññāya ca.
diṭṭhadhammasukhavihārāya → diṭṭheva dhamme sukhavihārāya (pts) | diṭṭhadhammasukhavihārāya → diṭṭheva dhamme sukha vihārāya (bj: sīmu, sī.pavi) | bhikkhave → missing in S1-3. (pts note) | vimuttā → S1 vimutto. (pts note) | diṭṭheva → B1-2 diṭṭha- (pts note) | sammadaññāvimuttā → sammadaññā vimuttā (my) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā → parikkhīṇabhavasaññojanā sammadaññā vimuttā (th) | sammadaññāvimuttā tesaṁ ānāpānassatisamādhi → sammadaññā vimuttā tesam ānāpānasatisamādhi (pts)“Those monks who are arahants, whose effluents are ended, who have reached fulfillment, done the task, laid down the burden, attained the true goal, totally destroyed the fetter of becoming, and who are released through right gnosis: When the concentration of mindfulness of breathing is developed & pursued by them, it leads to a pleasant abiding here-&-now and to mindfulness & alertness.
Yañhi taṁ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya:
yañhi → yaṁ hi (bjt) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (bjt, pts) | yañhi taṁ → yañ hi tam (pts)“For whatever one rightly speaking would call,
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi.
itipi ānāpānassatisamādhiṁ sammā vadamāno → iti pi ānāpānasatisamādhi sammāvadamāno (pts) | pi → S1-3 parikkhīnā- (pts note)‘a noble dwelling,’ ‘a brahmā dwelling,’ ‘a Tathāgata dwelling,’
Ānāpānassatisamādhiṁ sammā vadamāno vadeyya:
ānāpānasatisamādhi → So all the MSS. (pts note)it would be the concentration of mindfulness of breathing that he, speaking rightly, would call,
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipī”ti.
itipīti paṭhamaṁ → iti pī ti (pts) | itipi → iti pi (pts)‘a noble dwelling,’ ‘a brahmā dwelling,’ ‘a Tathāgata dwelling.’”