Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 54.8สังยุตตนิกาย
  • 1. Ekadhammavagga

Padīpopamasutta
Padīpopamasutta → dīpasuttaṁ (bj); dīpo (pts1ed)
๘ ปทีโปปมสูตร

“Ānāpānassatisamādhi, bhikkhave, bhāvito bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso.
ānāpānassatisamādhi → sāvatthiyaṁ ānāpānasatisamādhi (bj); (pts) | bhāvito → bhavito (pts) | mahānisaṁso kathaṁ → māhānisaṁso katham (pts) | māhānisaṁso → S1-3 -tā -lā -sā. (pts note)
“ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว มี ผลมาก มีอานิสงส์มาก
Kathaṁ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso?
mahapphalo → S1 -phalā. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | kathaṁ → katham (pts) | ānāpānassatisamādhi kathaṁ → ānāpānasatisamādhi katham (pts)
อานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญอย่างไร ทำให้มากแล้วอย่างไร จึงมีผล มาก มีอานิสงส์มาก

Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā → pallaṅkam (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี นั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า
So satova assasati, satova passasati.
satova → sato (th)
เธอมีสติหายใจเข้า มีสติหายใจออก
Dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti …pe…
vitthāretabbaṁ → B1 vitthāretabbā. (pts note) | + → vitthāretabbā yāva (th)
เมื่อหายใจ เข้ายาว ก็รู้ชัดว่าหายใจเข้ายาว ฯลฯ
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.
paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati → (bj) | paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati evaṁ → evam (pts) | -patinissaggānupassī → as usual S1-3 have -pe- instead of nisīdati- (pts note)
สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจออก
Evaṁ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṁ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso.
ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | evaṁ → evam (pts) | ānāpānassatisamādhi evaṁ → ānāpānasatisamādhi evam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มากแล้ว อย่างนี้ จึงมีผลมาก มีอานิสงส์มาก

Ahampi sudaṁ, bhikkhave, pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno iminā vihārena bahulaṁ viharāmi.
bahulaṁ → bahuṁ (bj: sī.pavi) | ahampi sudaṁ → aham pi sudam (pts) | bodhisattova → bodhisatto va (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่า เมื่อก่อนเราเป็นโพธิสัตว์ ยังไม่ได้ตรัสรู้ โดยมากก็ อยู่ด้วยวหารธรรม (ธรรมเป็นเครื่องอยู่) นี้
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, iminā vihārena bahulaṁ viharato neva kāyo kilamati na cakkhūni;
kilamati → kilami (bj) | cakkhūni → cakkhunī (pts) | kilami → kilamati (bj: machasaṁ, syā) | kilamati → ba. evaṁ. sī. kilami (sya-all note) | bahulaṁ → S1-3 bahuṁ. (pts note) | kilamati → B2 kilameyya S1-3 kilami. (pts note) | mayhaṁ → mayham (pts)
เมื่อเราอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ กาย ก็ไม่ลำบาก จักษุก็ไม่ลำบาก
anupādāya ca me āsavehi cittaṁ vimucci.
vimucci tasmātiha → vimuccati tasmā tiha (sya-all, pts) | vimuccati → ba. vimucci (sya-all: sī.) | ca → S1-3 anupādānañca. (pts note)
และจิตของเราก็หลุดพ้นจากอาสวะทั้งหลายเพราะ ไม่ถือมั่น

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | bhikkhupi → bhikkhu cepi (bj: machasaṁ, syā) | pi → S1-3 omit ce pi. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘neva me kāyo kilameyya na cakkhūni, anupādāya ca me āsavehi cittaṁ vimucceyyā’ti,
kāyo → kāyopi (sya-all) | me → (pts) | cakkhūni → ca cakkhunī (pts) | kāyo → kāyopi (bj: syā) | Neva → S1-3 insert me. (pts note) | ca → S1-3 ce. (pts note) | vimucceyyāti → vimucceyyā ti (pts)
‘แม้กาย ของเราไม่พึงลำบาก จักษุของเราไม่พึงลำบาก และจิตของเราพึงหลุดพ้นจาก อาสวะทั้งหลาย เพราะไม่ถือมั่น’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
kātabbo → S1-3 kattabbo always. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | manasi kātabbo → manasikātabbo (bjt, th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘ye me gehasitā sarasaṅkappā te pahīyeyyun’ti,
gehasitasarasaṅkappā → B1 -sitāta (or -tha) ra- B2 -sitāpara- (pts note) | pahīheyyunti → B2 and perhaps B1 -heyyanti. (pts note)
‘เราพึงละความคิดถึงและความดำริอัน อาศัยเรือนเสีย’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
eva → S1-3 add ca. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | manasi kātabbo → manasikātabbo (bjt, th) | ayameva ānāpānassatisamādhi → ayam eva anāpānasatisamādhi (pts)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti,
appaṭikūle paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī (bjt) | appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyanti → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงมีความหมายรู้ว่าปฏิกูลในสิ่งไม่ ปฏิกูลอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | manasi kātabbo → manasikātabbo (bjt, th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti,
paṭikūle appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī (bjt) | paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyanti → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงมีความหมายรู้ว่าไม่ปฏิกูลในสิ่ง ปฏิกูลอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | manasi kātabbo → manasikātabbo (bjt, th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | + → appaṭikūle ca (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘paṭikūle ca appaṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti,
paṭikūle → appaṭikkūle (bj) | appaṭikūle → paṭikkūle (bj) | ca → S1-3 omit patikkūle ca B1 has patikulo ca. (pts note) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt)
‘เราพึงมีความหมายรู้ว่าปฏิกูลในสิ่งไม่ ปฏิกูลและสิ่งปฏิกูลอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | ce → missing in S1-3. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti,
appatikkūlasaññī → S1 omits ca appaṭikkūlasaññī S3 has patikkūle ca paṭikkūle vihareyyanti -pe- omitting the numbers 19 and 20. (pts note) | appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt)
‘เราพึงมีความหมายรู้ว่าไม่ปฏิกูลในสิ่ง ปฏิกูลและสิ่งไม่ปฏิกูลอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสตินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti,
appaṭikūlañca paṭikūlañca → appaṭikkūlañca paṭikkūlañca (bjt) | upekkhako → upekhako (bjt, pts) | appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṁ → appaṭikkūlañca patikkūlañca tad ubhayam (pts) | sampajānoti → sampajāno ti (pts)
‘เราพึงเว้นทั้ง ๒ นั้น คือ สิ่งไม่ปฏิกูล และสิ่งปฏิกูลแล้วเป็นผู้มีอุเบกขา มีสติ มีสัมปชัญญะอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | ce → missing in S1. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj) | vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → vivekajam pītisukham pathamaṁ jhānam (pts) | pathamaṁ → S1-3 pathamaj- (pts note)
‘เราพึงสงัดจากกามและอกุศลธรรม ทั้งหลายแล้ว บรรลุปฐมฌานที่มีวิตก วิจาร ปีติและสุขอันเกิดจากวิเวกอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึง มนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | cepi ākaṅkheyya → ce pi akaṅkheyya (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (bj) | dutiyaṁ → S1-3 dutiyaj- (pts note) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | ekodibhāvaṁ avitakkaṁ → ekodibhāvam avitakkam (pts) | samādhijaṁ → samādhijam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)
‘เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป เราพึงบรรลุ ทุติยฌานที่มีความผ่องใสในภายใน มีภาวะที่จิตเป็นหนึ่งผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีแต่ปีติและสุขอันเกิดจากสมาธิอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | cepi ākaṅkheyya → ce pi akaṅkheyya (pts) | ce → missing in S1-3 always. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihareyyaṁ sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeyyaṁ, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (bj) | sato → sato sampajāno sukhaṁ (pts) | sampajāno sukhañca → (pts) | vihareyyaṁ → S1-3 vihareyyanti. (pts note) | sato → B1-2 add ca. (pts note) | paṭisaṁvedeyyaṁ → S1 -vedeyya. (pts note) | tatiyaṁ → S1-3 tatiyaj- (pts note) | upekkhako → upekhako (bjt, pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ taṁ → yan tam (pts) | sukhavihārīti → sukhavihārī ti (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
‘เพราะปีติจางคลายไป เราพึงมีอุเบกขา มีสติ มีสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌานที่พระอริยะทั้งหลาย สรรเสริญว่า ‘ผู้มีอุเบกขา มีสติ อยู่เป็นสุข’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้ แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
catutthaṁ → S1-3 catutthaj- (pts note) | atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (bjt) | somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → domanassānam atthagamā adukkham asukham upekhāsatiparisuddhiṁ (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts) | vihareyyanti → viharati (pts)
‘เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัส และโทมนัสดับไปก่อนแล้ว เราพึงบรรลุจตุตถฌานที่ไม่มีทุกข์ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขาอยู่’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā → atthagamā nānattasaññānaṁamanasikārā (bj) | paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ → paṭighasaññānam atthagamā nānattasaññānam (pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa saññānaṁ (bjt) | ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ → ākāso ti ākāsānañcāyatanam (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงบรรลุอากาสาณัญจายตนฌานโดย กำหนดว่า ‘อากาศหาที่สุดมิได้’ เพราะล่วงรูปสัญญา ดับปฏิฆสัญญา ไม่กำหนด นานัตตสัญญาโดยประการทั้งปวง’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
samatikkamma → B1 -kkama always. (pts note) | viññāṇañcāyatanaṁ → viññāṇañcāyatanam (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงล่วงอากาสาณัญจายตนฌานโดย ประการทั้งปวง บรรลุวิญญาณัญจายตนฌานโดยกำหนดว่า ‘วิญญาณหาที่สุดมิได้’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ → kiñci ākiñcaññāyatanam (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงล่วงวิญญาณัญจายตนฌานโดย ประการทั้งปวง บรรลุอากิญจัญญายตนฌานโดยกำหนดว่า ‘ไม่มีอะไร’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึง มนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññānāsaññāyatanam (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงล่วงอากิญจัญญายตนฌานโดย ประการทั้งปวง บรรลุเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | manasi kātabbo → manasikātabbo (bjt, th)
ก็พึงมนสิการอานาปานสติ สมาธินี้แลให้ดี

Tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya:
bhikkhu cepi → bhikkhupi (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | cepi → ce pi (pts)
หากภิกษุในธรรมวินัยนี้พึงหวังว่า
‘sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja vihareyyan’ti,
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññānāsaññāyatānaṁ (pts) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññavedayitanirodham (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
‘เราพึงล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน โดยประการทั้งปวง บรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ (สมาบัติที่ดับสัญญาและเวทนา)’
ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṁ manasi kātabbo.
sādhukam → missing in S1-3. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | manasi kātabbo → manasikātabbo (th)
ก็พึง มนสิการอานาปานสติสมาธินี้แลให้ดี

Evaṁ bhāvite kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhimhi evaṁ bahulīkate, sukhañce vedanaṁ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti;
vedayati → vedeti (bj); vediyati (pts) | ānāpānassatisamādhimhi evaṁ → ānāpānasatisamādimhi evam (pts) | vedanaṁ → S1 vedaniyaṁ. (pts note) | pajānāti → B1 jānāti. (pts note) | sukhañce → sukhaṁ ce (my) | ānāpānassatisamādhimhi → ānāpānasatisamādhimhi (bjt) | sukhañce → sukhañ ce (pts) | aniccāti → aniccā ti (pts) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มากแล้ว อย่างนี้ ถ้าเธอเสวยสุขเวทนา ก็รู้ชัดว่า ‘สุขเวทนานั้นไม่เที่ยง’ รู้ชัดว่า ‘ไม่น่า หมกมุ่น’ รู้ชัดว่า ‘ไม่น่าเพลิดเพลิน’
dukkhañce vedanaṁ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti;
vedayati → vedeti (bj); vediyati (pts) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (my, bjt) | dukkhañce → dukkhañ ce (pts) | aniccāti → aniccā ti (pts) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)
ถ้าเธอเสวยทุกขเวทนา ก็รู้ชัดว่า ‘ทุกขเวทนานั้นไม่เที่ยง’ รู้ชัดว่า ‘ไม่น่า หมกมุ่น’ รู้ชัดว่า ‘ไม่น่าเพลิดเพลิน’
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, ‘sā aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti.
vedayati → vedeti (bj) | pajānāti → pajānāti so (bj) | vediyati → S1-3 vedeti B1 vedīyati. (pts note) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (my) | adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati → adukkhaṁ asukhañ ce vedanam vediyati (pts) | aniccāti → aniccā ti (pts) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)
ถ้าเธอเสวยอทุกขมสุขเวทนา ก็รู้ชัดว่า ‘อทุกขมสุขเวทนานั้นไม่เที่ยง’ รู้ชัดว่า ‘ไม่น่าหมกมุ่น’ รู้ชัดว่า ‘ไม่น่าเพลิดเพลิน’

Sukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati;
Sukhañce → so sukhaṁ ce (sya-all, km, pts1ed) | vedayati → vediti (bj); vediyati (bj) | sukhañce → so sukhaṁ ce (sya-all) | Sukhaṁ → so sukhaṁ (sī. syā. kaṁ. pī.) ma. ni. 3.364 aṭṭhakathāṭīkā oloketabbā (cck note)
ถ้าเธอเสวยสุขเวทนา ก็เป็นผู้ปราศจาก(กิเลส)เสวยสุขเวทนานั้น
dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati;
vedayati → vediyati (bj) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (my, th) | dukkhañce → dukkhañ ce (pts) | naṁ vedayati → nam vediyati (pts)
ถ้าเธอ เสวยทุกขเวทนา ก็เป็นผู้ปราศจาก(กิเลส)เสวยทุกขเวทนานั้น
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.
vedayati → vediyati (bj) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (my, th) | adukkhamasukhañce → adukkham asukhañ ce (pts)
ถ้าเธอเสวยอทุกขมสุขเวทนา ก็เป็นผู้ปราศจาก(กิเลส)เสวยอทุกขมสุขเวทนานั้น
So kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti,
vedayamāno → vediyamāno (bj) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, pts) | vedayamāno → S3 vedi- (pts note) | vediyāmīti → B1 veda- B2 vedī- (pts note) | kāyapariyantikaṁ → kāyapariyantikam (pts) | vedayamāno jīvitapariyantikaṁ → vediyamāno jīvitapariyantikam (pts)
เธอเมื่อเสวยเวทนามีกายเป็นที่สุด ก็รู้ชัดว่า ‘เราเสวยเวทนามีกายเป็นที่สุด’ เมื่อเสวยเวทนามีชีวิตเป็นที่สุด ก็รู้ชัดว่า ‘เราเสวยเวทนามีชีวิตเป็นที่สุด’
‘kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.
sabbavedayitāni → S3 sabbe- (pts note) | anabhinanditāni → S1 anibhi- always. (pts note) | ti → B2 pīti- always. (pts note) | sītībhavissantīti → sītibhavissantī ti (pts)
หลัง จากตายไป ก็รู้ชัดว่า ‘เวทนาทั้งปวงไม่น่าเพลิดเพลิน จักเย็นในโลกนี้ทีเดียว’

Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca, vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya,
paṭicca → paticca (pts) | telappadīpo → telapadīpo (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยน้ำมันและไส้ ตะเกียงน้ำมันจึงติดอยู่ได้
tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya;เพราะ สิ้นน้ำมันและไส้ ตะเกียงน้ำมันก็หมดเชื้อดับไป แม้ฉันใด evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti,
vedayamāno → vediyamāno (bj) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj) | evameva → evam eva (pts) | kāyapariyantikaṁ → kāyapariyantikam (pts) | vedayāmīti → vedayāmī ti (pts)
ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อเสวยเวทนามีกายเป็นที่สุด ก็รู้ชัดว่า ‘เราเสวยเวทนามีกายเป็นที่สุด’ เมื่อ เสวยเวทนามีชีวิตเป็นที่สุด ก็รู้ชัดว่า ‘เราเสวยเวทนามีชีวิตเป็นที่สุด’
‘kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī”ti.
ti → B1 veda- always. (pts note) | sītībhavissantīti pajānātīti → sītibhavissantī ti pajānātī (pts)
ก็รู้ชัดว่า ‘เวทนาทั้งปวงไม่น่าเพลิดเพลิน จักเย็นในโลกนี้ทีเดียว”

Aṭṭhamaṁ.
aṭṭhamaṁ → ti (pts)
ปทีโปปมสูตรที่ ๘ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · Lietuvių · ไทย