Vesālīsutta
Vesālīsutta → asubhasuttaṁ (bj)Сутта Весали
Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
kūṭāgārasālāyaṁ → kuṭāgārasālāyaṁ (pts) | samayaṁ → samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Весали в Великом Лесу в Павильоне с Остроконечной Крышей.
Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhūnaṁ anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati.
bhāsati → B1 katheti. (pts note) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam (pts) | vaṇṇaṁ → vaṇṇam (pts)И тогда Благословенный различными способами наставлял монахов беседой об отвратительности [тела], восхваляя [созерцание] отвратительности, восхваляя развитие медитации на отвратительности.
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:И затем Благословенный обратился к монахам так:
“icchāmahaṁ, bhikkhave, aḍḍhamāsaṁ paṭisallīyituṁ.
aḍḍhamāsaṁ paṭisallīyituṁ nāmhi → addhamāsaṁ patisallīyituṁ namhi (bj); addhamāsaṁ patisalliyituṁ namhi (pts) | aḍḍhamāsaṁ → addhamāsaṁ (sya-all) | patisalliyituṁ → S1 B2 -sallituṁ. (pts note) | icchāmahaṁ → icchāmaham (pts)“Монахи, я хочу уйти в затворничество на полмесяца.
Nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā”ti.
nāmhi → namhi (sya-all) | piṇḍapātanīhārakenāti → piṇḍapātanīhārakena ti (pts)Никто не должен подходить ко мне, кроме того, кто будет мне приносить пищу, полученную с подаяний”.
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṁ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
nāssudha → S1-3 nāssu. (pts note) | upasaṅkamati → S1-3 upasaṅkamīti. (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)“Да, почтенный” – ответили те монахи, и никто не подходил к Благословенному, кроме того, кто приносил ему пищу, полученную с подаяний.
Atha kho te bhikkhū:Затем те монахи, памятуя:
“bhagavā anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsatī”ti anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti.
asubhakathaṁ katheti → asubhakatham kathesi (pts) | Bhagavā → B1 inserts bhikkhūnaṁ. (pts note) | kathesi → B1 katheti. (pts note) | vaṇṇaṁ → vaṇṇam (pts) | vaṇṇaṁ bhāsatīti anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā → vaṇṇam bhāsatī ti anekākāravokāram asubhabhāvanānuyogam anuyuttā (pts)“Благословенный различными способами наставлял беседой об отвратительности [тела], восхваляя [созерцание] отвратительности, восхваляя развитие медитации на отвратительности” – пребывали, посвящая себя развитию медитации на отвратительности в её многочисленных деталях и аспектах.
Te iminā kāyena aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṁ pariyesanti.
aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (bj, sya-all, km, mr); aṭṭiyāmānā (pts1ed) | aṭṭīyamānā → aṭṭiyāmānā (pts) | aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (bj: sīmu, syā) | aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (cck: sī. syā. kaṁ. pī. ka.) | satthahārakaṁ → satthahārakam (pts)Ощутив неприязнь, пренебрежение, и отвращение к этому самому телу, они нашли [для себя] убийцу.
Dasapi bhikkhū ekāhena satthaṁ āharanti, vīsampi …pe… tiṁsampi bhikkhū ekāhena satthaṁ āharanti.
vīsampi → vīsatipi (sya-all) | tiṁsampi → tiṁsatipi (sya-all) | vīsam → S1-3 vīsatim B2 vīsati. (pts note) | la → B2 S1-3 bhikkhū S1-3 add ekāhena sa- āha- (pts note) | vīsampi → vīsatimpi bhikkhū ekāhena satthaṁ āharanti (bjt) | dasapi → dasa pi (pts) | satthaṁ → sattham (pts) | vīsampi tiṁsampi bhikkhū → vīsam pi tiṁsam pi (pts)В один день десять монахов использовали нож, или же в один день двадцать или тридцать монахов использовали нож.
Atha kho bhagavā tassa aḍḍhamāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
aḍḍhamāsassa → addhamāsassa (bj, sya-all); uḍḍhamāsassa (pts) | paṭisallānā → paṭisallāṇā (sya-all); paṭisallaṇā (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)Затем, по истечении половины месяца, Благословенный вышел из затворничества и обратился к уважаемому Ананде:
“kiṁ nu kho, ānanda, tanubhūto viya bhikkhusaṅgho”ti?
Kiṁ → S1 na- (pts note) | kho → S1 inserts tvaṁ. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṁghoti (ms2005) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṅgho ti (pts)“Ананда, почему Сангха монахов так малочисленна?”
“Tathā hi pana, bhante, ‘bhagavā bhikkhūnaṁ anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsatī’ti anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti.
katheti → kathesi (pts) | kathesi → S1-3 kathesi. (pts note) | bhāsati → B1-2 bhāsatī ti; the part between [ ] is not to be found in B1-2; the sequel till bhikkhu sangho is missing in S1. (pts note) | tathā hi → tathāhi (bjt) | + → bhāsati teca bhante bhikkhu bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ (bjt) | + → bhāsati te bhante bhikkhū bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ (th) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam anekapariyāyena asubhakatham kathesi asubhāya vaṇṇam bhāsati asubhabhāvanāya vaṇṇam bhāsati te ca bhante bhikkhū bhagavā kho (pts) | vaṇṇaṁ bhāsati → vaṇṇambhāsati (pts) | vaṇṇaṁ bhāsatīti anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā → vaṇṇam bhāsatī ti anekākāravokāram asubhabhāvanānuyogam anuyuttā (pts)“Почтенный, поскольку, памятуя: “Благословенный различными способами наставлял беседой об отвратительности [тела], восхваляя [созерцание] отвратительности, восхваляя развитие медитации на отвратительности” – [монахи] пребывали, посвящая себя развитию медитации на отвратительности в её многочисленных деталях и аспектах.
Te iminā kāyena aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṁ pariyesanti.
aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (sya-all, pts) | jigucchamānā satthahārakaṁ → satthahārakam (pts) | Te → missing in S3. (pts note)Ощутив неприязнь, пренебрежение, и отвращение к этому самому телу, они нашли [для себя] убийцу.
Dasapi bhikkhū ekāhena satthaṁ āharanti, vīsampi bhikkhū … tiṁsampi bhikkhū ekāhena satthaṁ āharanti.
vīsampi → vīsatimpi (bj) | bhikkhū → bhikkhū ekāhena satthaṁ āharanti (bj) | dasa → B1 dasam. (pts note) | vīsampi- → S3 vīsatim pi B2 visati pi and S3 adds ekāhena sa- āha- (pts note) | vīsampi → vīsatipi tiṁsatipi (th) | dasapi → dasa pi (pts) | + → tiṁsam pi (pts) | satthaṁ → sattham (pts)В один день десять монахов использовали нож, или же в один день двадцать или тридцать монахов использовали нож.
Sādhu, bhante, bhagavā aññaṁ pariyāyaṁ ācikkhatu yathāyaṁ bhikkhusaṅgho aññāya saṇṭhaheyyā”ti.
aññaṁ → (bj, sya-all) | yathāyaṁ → tathā yathāyam (pts) | saṇṭhaheyyāti tenahānanda → saṇṭhaheyyā ti tenhānanda (pts) | pariyāyaṁ → aññaṁ pariyāyaṁ (bj: machasaṁ) | pariyāyaṁ → evaṁ. ba. aññaṁ pariyāyaṁ (sya-all: sī.) | ti → We give this number as it is in S3; the other MSS omit some parts pointed out before. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | aññaṁ pariyāyaṁ → aññam pariyāyam (pts)Было бы хорошо, почтенный, если бы Благословенный разъяснил иной метод, так, чтобы Сангха монахов утвердилась бы [в постижении] окончательного знания”.
“Tenahānanda, yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātehī”ti.
tenahānanda → tenhānanda (pts) | vesāliṁ → vesālim (pts) | sannipātehīti → sannipātehī ti (pts)“Что же, Ананда, созови в зале для собраний всех монахов, что зависят в своём проживании от Весали”.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bagavantam etad avoca (pts) | Vesālim → S1-3 Vesāliyam. (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | upaṭṭhānasālāyaṁ → upaṭṭhānasālāyam (pts)“Да, почтенный” – ответил уважаемый Ананда и созвал в зале для собраний столько, сколько было монахов, зависящих в своём проживании от Весали. Затем он подошёл к Благословенному и сказал ему:
“sannipatito, bhante, bhikkhusaṅgho.
sannipatito → sannipātito (bj) | sannipatito → sannipātito (bj: sīmu) | sannipatito → sannipātito (cck: sī.) | bhante → missing in S1-3. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005)“Сангха монахов собралась, почтенный.
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
bhante → (sya-all) | yassadāni bhante → yassa dāni (pts) | dāni → B1 yassādāni. (pts note) | kālaṁ maññatīti → kālam maññatī ti (pts)Пусть Благословенный придёт тогда, когда ему это будет удобно”.
Atha kho bhagavā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.И тогда Благословенный отправился в зал для собраний, сел на подготовленное сиденье, Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:и обратился к монахам так:
“ayampi kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti.
ca → (pts) | asecanako → S1-3 asevanako ca. (pts note) | uppannuppanne → S1 uppanno. (pts note) | pāpake → S1 pāpako; missing in S3. (pts note) | dhamme → S1 akusalodhammo. (pts note) | antaradhāpeti → S1 -dhāpesi. (pts note) | vūpasameti → S1-3 -sametī ti. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt, pts) | ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts)“Монахи, это сосредоточение памятования о дыхании, будучи развитым и взращённым, является умиротворённым и возвышенным, неземным приятным пребыванием; и оно тут же рассеивает и подавляет неблагие состояния [ума], как только они появляются.
Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṁ pacchime māse ūhataṁ rajojallaṁ, tamenaṁ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti;
vūpasameti evameva → vūpasamati evam eva (pts) | mahāakālamegho → mahā akālamegho (th) | gimhānaṁ → gimhānam (pts) | tamenaṁ mahāakālamegho → tam enam mahā akālamegho (pts)Это, монахи, как в последний месяц жаркого сезона, когда поднимается груда пыли и грязи, не по сезону большое дождевое облако растворяет её и подавляет прямо на том самом месте –
evameva kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti.
uppannuppanne → uppannuppanno (bj) | vihāro → viharo (pts) | ca → (pts) | asecanako → S1-3 aseva- (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | evameva → evam eva (pts) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasati samādhi (pts)то точно так же, это сосредоточение памятования о дыхании, будучи развитым и взращённым, является умиротворённым и возвышенным, неземным приятным пребыванием; и оно тут же рассеивает и подавляет неблагие состояния [ума], как только они появляются.
Kathaṁ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti?
ca → (bj) | asecanako → S3 aseva- S1 āseva- (pts note) | ca → missing in B1-2. (pts note) | sukho → S1-3 add katham S3 pubbe omitting ca. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | ānāpānassatisamādhi kathaṁ → ānāpānasatisamādhi katham (pts)И каким образом?
Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Вот, монахи, монах, затворившись в лесу, у подножья дерева или в пустом жилище, садится. Скрестив ноги, выпрямив тело, он устанавливает памятование впереди…
So satova assasati, satova passasati …pe…
vitthāretabbaṁ → this in B1-2 which abridge a little less. (pts note) | satova → sato (th)
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.
paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati → (bj) | assasissāmīti → passasissāmī ti (pts) | paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati evaṁ → evam (pts)…он тренируется так: “Наблюдая оставление, я буду выдыхать”.
Evaṁ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṁ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī”ti.
ca → (pts) | vūpasametīti navamaṁ → vūpasametī ti (pts) | bahulīkato → S1 inserts ceva. (pts note) | ceva → S1 ca. (pts note) | paṇīto → S1 paṇītataro. (pts note) | asecanako → S1-3 asevanakā (S3 -ko). (pts note) | ca → S1 sukha omitting ca. (pts note) | pāpake → S1-3 omit ca pāpaka. (pts note) | antaradhāpeti → S1 -dhapesī ti. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | evaṁ → evam (pts) | ānāpānassatisamādhi evaṁ → ānāpānasatisamādhi evam (pts)Вот так, монахи, это сосредоточение памятования о дыхании… подавляет неблагие состояния [ума], как только они появляются”.