Tatiyagiñjakāvasathasutta๑๐ ตติยคิญชกาวสถสูตร
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
ekamantaṁ → (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ท่านพระอานนท์นั่ง ณ ที่สมควรแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาค ดังนี้ว่า
“kakkaṭo nāma, bhante, ñātike upāsako kālaṅkato;
kakkaṭo → kakudho (bj); kakuṭo (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kakudho → kakkaḷo (bj: machasaṁ); kakuṭo (bj: syā) | Kakkaṭo → S3 kakkuṭo. (pts note) | nāma → the gap in S1 is over now. 6 B1-2 kaḷibho. (pts note)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กกุฏอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะถึงแก่กรรมแล้ว
tassa kā gati, ko abhisamparāyo?
ko → kho (pts)คติของเขาเป็นอย่างไร อภิสัมปรายภพเป็นอย่างไร
Kaḷibho nāma, bhante, ñātike upāsako …pe…
kāliṅgo → kaḷibho (bj: machasaṁ, syā) | nikkho → nikato (bj: machasaṁ); danikaddho (bj: syā) | danikaddho → nikkhā. ba. nikato (sya-all: sī.) | upāsako → S1-3 add kālakato -pe-. (pts note) | kaḷibho → kāliṅgo nāma bhante ñātike upāsako kālakato nikkho (bjt) | kaḷibho → kāḷiṅgo (pts)กฬิภอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะ ฯลฯ
nikato nāma, bhante, ñātike upāsako …
Nikato → S3 nikkho S1 nikkhā. (pts note) | ñātike → ñatike (pts)นิกตอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะ ฯลฯ
kaṭissaho nāma, bhante, ñātike upāsako …
Kaṭissaho → S1 kaṭissaṅgo S3 kaṭissabho. (pts note)กฏิสสหอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะ ...
tuṭṭho nāma, bhante, ñātike upāsako …ตุฏฐอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะ ...
santuṭṭho nāma, bhante, ñātike upāsako …สันตุฏฐอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะ ...
bhaddo nāma, bhante, ñātike upāsako …
bhante → B1-2 add always ñātike upāsako after bhante. (pts note)ภัททอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะ ...
subhaddo nāma, bhante, ñātike upāsako kālaṅkato;
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | upāsako kālaṅkato → upāsake kālakato (pts)สุภัททอุบาสกในหมู่บ้านญาติกะถึงแก่กรรมแล้ว
tassa kā gati ko abhisamparāyo”ti?
abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (pts)คติของเขาเป็นอย่างไร อภิสัมปรายภพเป็นอย่างไร”
“Kakkaṭo, ānanda, upāsako kālaṅkato pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
kakkaṭo → kakudho (bj); kakuṭo (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālaṅkato pañcannaṁ → kālakato pañcannam (pts) | Kakkaṭo → S1-3 kakkuṭo. (pts note) | parikkhayā → S1-3 add ya. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | saṁyojanānaṁ → saṁyojanānam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “อานนท์ กกุฏอุบาสกถึงแก่กรรมแล้วไปเกิดเป็น โอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป ปรินิพพานในภพนั้น ไม่ หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก
Kaḷibho, ānanda …pe…
kaḷibho → kaḷiṅgo (pts) | Kaḷiṅgo → S3 kāliṅgo B1-2 kaḷibho. (pts note) | Ānanda → S1-3 add upāsako kālakato -pe- (pts note) | kaḷibho → kāliṅgo ānanda upāsako kālakato nikkho (bjt) | + → danikaddho (th)กฬิภอุบาสก ฯลฯ
nikato, ānanda …
Nikato → B2 nikaṭo S3 nikkho S1 nikkhā. (pts note)นิกตอุบาสก ...
kaṭissaho, ānanda …
Kaṭissaho → S1 kaṭissaṅgo B1 kassaho. (pts note)กฏิสสหอุบาสก ...
tuṭṭho, ānanda …ตุฏฐอุบาสก ...
santuṭṭho, ānanda …สันตุฏฐอุบาสก ...
bhaddo, ānanda …pe…สุภัททอุบาสก ...
subhaddo, ānanda, upāsako kālaṅkato pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālaṅkato pañcannaṁ → kālakato pañcannam (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | saṁyojanānaṁ → saṁyojanānam (pts)ภัททอุบาสกถึงแก่กรรมแล้ว ไปเกิดเป็นโอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป ปรินิพพาน ในภพนั้น ไม่หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก
(Sabbe ekagatikā kātabbā.)
sabbe ekagatikā kātabbā paropaññāsa → paropaññāsā (bj) | kātabbā → this mention in B1-2 only. (pts note)(อุบาสกทุกคนพึงทำให้มีคติอย่างเดียวกัน)
Paropaññāsa, ānanda, ñātike upāsakā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all) | kālaṅkatā pañcannaṁ → kālakatā pañcannam (pts) | saṁyojanānaṁ → samyojanāṇam (pts) | paropaññāsā → paropaññāsa (bj: machasaṁ, syā) | Paropaññāsa → S1-3 -paññāsā. (pts note) | parinibbāyino → S1 -nibbāyīno. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th)อานนท์ อุบาสกกว่า ๕๐ คนในหมู่บ้านญาติกะถึงแก่กรรมแล้วไปเกิดเป็น โอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป ปรินิพพานในภพนั้นไม่ หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก
Sādhikanavuti, ānanda, ñātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino; sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | Sādhikanavuti → S1-3 yānidvenavuti or yāniñce- (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | saṁyojanānaṁ → saṁyojanānam (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | lokaṁ → lokam (pts)อุบาสกกว่า ๙๐ คนในหมู่บ้านญาติกะถึงแก่กรรมแล้ว ได้เป็นสกทาคามี เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป และบรรเทาราคะ โทสะ โมหะ ให้เบาบางได้ กลับมาสู่โลกนี้อีกเพียงครั้งเดียว จะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
Chātirekāni kho, ānanda, pañcasatāni ñātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyanā (sya-all, pts) | chātirekāni → cha atirekāni (pts) | atirekāni → S1 chārikāni S3 chādhikhāni. (pts note) | pañcasatāni → S3 pañcasatā S1 pañcasatāpañcasatāni. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | saṁyojanānaṁ → saṁyojanānam (pts)อุบาสกกว่า ๕๐๐-๖๐๐ คนในหมู่บ้านญาติกะถึงแก่กรรมแล้วได้เป็นโสดาบัน เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า
Anacchariyaṁ kho panetaṁ, ānanda, yaṁ manussabhūto kālaṁ kareyya;
panetaṁ → panetam (pts) | yaṁ → yam (pts)อานนท์ ไม่น่าอัศจรรย์เลยที่บุคคลเกิดเป็นมนุษย์แล้วตายไป
tasmiṁ tasmiñce maṁ kālaṅkate upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipucchissatha. Vihesā pesā, ānanda, assa tathāgatassa.
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all, pts) | vihesā pesā → vihesāhesā (bj); vihesāvesā (sya-all) | pesā → hesā (pts) | kālakate → S1 -kato. (pts note) | attham → S1-3 omit etamo (pts note) | paṭipucchissatha → S1-3 paṭipucchatha. (pts note) | hesā → B1-2 pesā. (pts note) | tasmiñce → tasmiṁ ce (my, bjt, th, pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)หากเมื่อบุคคล นั้นตายไป เธอทั้งหลายจักเข้ามาสอบถามเรื่องนี้กับเรา ก็จะพึงเป็นความลำบากแก่ ตถาคต
Tasmātihānanda, dhammādāsaṁ nāma dhammapariyāyaṁ desessāmi; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya:
desessāmi → desissāmi (bj, pts) | dhammādāsaṁ → S1 dhammādāsamannāmaṁ. (pts note) | byākareyya → vyākareyya (bjt) | tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th) | tasmātihānanda → tasmā ti hānanda (pts) | attanāva attānaṁ byākareyya → attanā va attānam vyākareyya (pts)เพราะเหตุนั้น เราจักแสดงธรรมบรรยายชื่อธรรมาทาส(แว่นส่องธรรม) ที่อริยสาวกผู้ประกอบแล้ว เมื่อหวังก็พึงพยากรณ์ตนเองได้ว่า
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’.
khīṇatiracchānayoni → khīṇatiracchānayoniyo (bj) | khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo → khīṇatiracchānayoniyo khīṇapittivisayo (sya-all) | sambodhiparāyaṇo → sambodhiparāyano (sya-all, pts) | mhi → S1-3 -pe- (pts note) | khīṇatiracchānayoniko → S1-3 -yoniyo. (pts note) | khīnapittivisayo → S1-3 petti- (pts note)‘เรามีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีภูมิแห่งเปรตสิ้นแล้ว มีอบาย ทุคติ และวินิบาต สิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวัน ข้างหน้า’
Katamo ca so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya:
dhammādāso → S3 dhammodāso. (pts note) | byākareyya → vyākareyya (bjt, pts) | attanāva → attanā va (pts)ธรรมบรรยายชื่อธรรมาทาส ที่อริยสาวกผู้ประกอบแล้ว เมื่อหวังก็พึง พยากรณ์ตนเองได้ว่า
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’.
khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo → khīṇatiracchānayoniyo khīṇapittivisayo (sya-all) | sambodhiparāyaṇo → sambodhiparāyano (sya-all, pts)‘เรามีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีภูมิ แห่งเปรตสิ้นแล้ว มีอบาย ทุคติ และวินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน ไม่มี ทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า เป็นอย่างไร
Idhānanda, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ ๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของเทวดา และมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi.
akhaṇḍehi → B1 adaṇḍehi. (pts note) | akhaṇḍehi → akkhaṇḍehi (th) | + → la-pe (pts)๔. ประกอบด้วยศีลที่พระอริยะชอบใจ ไม่ขาด ฯลฯ เป็นไปเพื่อสมาธิ
Ayaṁ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo;อานนท์ นี้แล คือ ธรรมบรรยายชื่อธรรมาทาส
yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya:
byākareyya → vyākareyya (bjt, pts) | attanāva → attanā va (pts)ที่อริยสาวกผู้ประกอบแล้ว เมื่อหวังก็พึงพยากรณ์ตนเองได้ว่า
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’”ti.
khīṇatiracchānayoni → khīṇatiracchānayoniyo (bj) | khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo → khīṇatiracchānayoniyo khīṇapittivisayo (sya-all) | sambodhiparāyaṇoti dasamaṁ → sambodhiparāyanoti (sya-all) | khīṇapittivisayo → S3 attanā . . . -yoniyo . . . -petthi- (pts note)‘เรามีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีภูมิแห่งเปรตสิ้นแล้ว มีอบาย ทุคติ และวินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน ไม่มี ทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
Dasamaṁ.ตติยคิญชกาวสถสูตรที่ ๑๐ จบ
Veḷudvāravaggo paṭhamo.
+ → tatruddānaṁ (bjt)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Rājā ogadhadīghāvu, sāriputtāpare duve;
ogadhadīghāvu sāriputtāpare → ogadha dīghāvu sāriputto pare (bj) | Ogadha → S1-3 saṭayhañca. (pts note) sāriputtāpare → sārīputtā apare (sya-all) | Sāriputtāpare → B1 apare. (pts note) | duve → S1-3 dve. (pts note) | sāriputtāpare → pare (bjt)๑. จักกวัตติราชสูตร ๒. พรหมจริโยคธสูตร ๓. ทีฆาวุอุปาสกสูตร ๔. ปฐมสารีปุตตสูตร ๕. ทุติยสารีปุตตสูตร Thapatī veḷudvāreyyā, giñjakāvasathe tayoti.
thapatī → thapatiṁ (bj); thapatayo (sya-all, pts) | Thapatayo → S1-3 thapataṁ. (pts note) | Veḷudvāreyyā → S1-3 -reyya. (pts note) tayoti → tayo ti (pts)๖. ถปติสูตร ๗. เวฬุทวาเรยยสูตร ๘. ปฐมคิญชกาวสถสูตร ๙. ทุติยคิญชกาวสถสูตร ๑๐. ตติยคิญชกาวสถสูตร