Dutiyamittāmaccasutta
Dutiyamittāmaccasutta → mittenāmaccā 2 (pts1ed)๑๗ ทุติยมิตตามัจจสูตร
“Ye te, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṁ maññeyyuṁ—mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā—te, bhikkhave, catūsu sotāpattiyaṅgesu samādapetabbā, nivesetabbā, patiṭṭhāpetabbā.
te → hi (bj); (pts) | catūsu → catusu (pts) | Ye → B1-2 add te. (pts note) | ca → S1 save instead of ye ca. (pts note) | amaccā → S1-3 vāmaccā instead of vā a- (pts note) | ñātīvā → B1 S3 ñātivā. (pts note) | sālohitā → S3 lohitā. (pts note) | vo → in S1-3 only. (pts note) | sotabbaṁ maññeyyuṁ → sotabbam maññeyyum (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงอนุเคราะห์คนเหล่าใด และคน เหล่าใดจะเป็นมิตร อำมาตย์ ญาติ สาโลหิตก็ตาม ให้ความสำคัญคำที่ควรรับฟัง เธอทั้งหลายพึงชักชวนคนเหล่านั้นให้ตั้งมั่น ให้ดำรงอยู่ในองค์เครื่องบรรลุโสดา ๔ ประการ
Katamesu catūsu?
catūsu → catusu (pts)องค์เครื่องบรรลุโสดา ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Buddhe aveccappasāde samādapetabbā, nivesetabbā, patiṭṭhāpetabbā—๑. เธอทั้งหลายพึงชักชวนให้ตั้งมั่น ให้ดำรงอยู่ในความเลื่อมใสอัน ไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‘แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาค พระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค’
Siyā, bhikkhave, catunnaṁ mahābhūtānaṁ aññathattaṁ—pathavīdhātuyā, āpodhātuyā, tejodhātuyā, vāyodhātuyā—na tveva buddhe aveccappasādena samannāgatassa ariyasāvakassa siyā aññathattaṁ.
pathavīdhātuyā → paṭhavīdhātuyā (bj, sya-all) | catunnaṁ mahābhūtānaṁ aññathattaṁ pathavīdhātuyā → catunnam mahābhūtānam aññathattam pathavīdhatuyā (pts) | aññathattam → B1-2 aññatattaṁ (or -tatthaṁ) always. (pts note) | na tveva → natveva (bjt) | aveccappasādena samannāgatassa → aveccappasādenasamannāgatassa (pts)ภิกษุทั้งหลาย มหาภูตรูป ๔ คือ ปฐวีธาตุ (ธาตุดิน) อาโปธาตุ (ธาตุน้ำ) เตโชธาตุ (ธาตุไฟ) วาโยธาตุ (ธาตุลม) อาจ กลายเป็นอย่างอื่นได้ แต่อริยสาวกผู้ประกอบด้วยความเลื่อมใส อันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า ไม่พึงแปรเป็นอย่างอื่นได้เลย
Tatridaṁ aññathattaṁ—‘so vata buddhe aveccappasādena samannāgato ariyasāvako nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā pettivisayaṁ vā upapajjissatī’ti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all, pts) | pittivisayaṁ → S1-3 petti- (pts note) | ti → S1-3 uppaj- always. (pts note) | tatridaṁ → tatridam (pts) | tiracchānayoniṁ → tiracchānayonim (pts) | upapajjissatīti → upapajjissatī ti (pts)ในเรื่องนั้น เป็นไปไม่ได้เลยที่จะแปรเป็นอย่างอื่น คือ อริยสาวก ผู้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าจักไปเกิด ในนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน หรือภูมิแห่งเปรต
“Dhamme …pe…
dhamme → dhamme aveccappasāde samādapetabbā (bj)๒. เธอทั้งหลายพึงชักชวนให้ตั้งมั่น ให้ดำรงอยู่ในความเลื่อมใสอัน ไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṅghe aveccappasāde samādapetabbā (bj) | Saṅghe → S1-3 add aveccap- samāda- ni- patiṭṭhā- -pe- (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. เธอทั้งหลายพึงชักชวนให้ตั้งมั่น ให้ดำรงอยู่ในความเลื่อมใสอัน ไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
ariyakantesu sīlesu samādapetabbā, nivesetabbā, patiṭṭhāpetabbā akhaṇḍesu …pe… samādhisaṁvattanikesu.
patiṭṭhāpetabbā → patiṭṭhapetabbā (pts) | akhaṇḍesu → akkhaṇḍesu (th) | + → la-pe (pts)๔. เธอทั้งหลายพึงชักชวนให้ตั้งมั่น ให้ดำรงอยู่ในศีลที่พระอริยะ ชอบใจ ไม่ขาด ฯลฯ เป็นไปเพื่อสมาธิ
Siyā, bhikkhave, catunnaṁ mahābhūtānaṁ aññathattaṁ—pathavīdhātuyā, āpodhātuyā, tejodhātuyā, vāyodhātuyā—na tveva ariyakantehi sīlehi samannāgatassa ariyasāvakassa siyā aññathattaṁ.
pathavīdhātuyā → paṭhavīdhātuyā (bj, sya-all) | na tveva → natveva (bjt) | catunnaṁ mahābhūtānaṁ aññathattaṁ pathavīdhātuyā āpodhātuyā tejodhātuyā → catunnam mahābhūtānam aññathattam pathavidhatuyā āpo tejo (pts) | aññathattaṁ → aññathattam (pts)ภิกษุทั้งหลาย มหาภูตรูป ๔ คือ ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ อาจกลายเป็นอย่างอื่นได้ แต่อริยสาวกผู้ ประกอบด้วยศีลที่พระอริยะชอบใจ ไม่พึงแปรเป็นอย่างอื่นได้เลย
Tatridaṁ aññathattaṁ—‘so vata ariyakantehi sīlehi samannāgato ariyasāvako nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā pettivisayaṁ vā upapajjissatī’ti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all, pts) | upapajjissatīti → uppajjissatī ti (pts) | tatridaṁ aññathattaṁ → tatridam aññathattam (pts)ในเรื่องนั้น เป็นไปไม่ได้เลยที่จะแปรเป็นอย่างอื่น คือ อริยสาวก ผู้ประกอบด้วยศีลที่พระอริยะชอบใจ จักไปเกิดในนรก กำเนิด สัตว์ดิรัจฉาน หรือภูมิแห่งเปรต
Ye te, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṁ maññeyyuṁ—mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā—te, bhikkhave, imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu samādapetabbā, nivesetabbā, patiṭṭhāpetabbā”ti.
te → (bj, pts) | ñātī → ñatī (pts) | catūsu → catusu (pts) | patiṭṭhāpetabbāti sattamaṁ → patiṭṭhāpetabbā ti (pts) | Ye → B1-2 add te. (pts note) | ñatī → B1-3 S3 ñāti. (pts note) | vo → in S1-3 only. (pts note) | sotabbaṁ maññeyyuṁ → sotabbam maññeyyum (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงอนุเคราะห์คนเหล่าใด และคนเหล่าใดจะเป็น มิตร อำมาตย์ ญาติ สาโลหิตก็ตาม ให้ความสำคัญคำที่ควรรับฟัง เธอทั้งหลาย พึงชักชวนคนเหล่านั้นให้ตั้งมั่น ให้ดำรงอยู่ในองค์เครื่องบรรลุโสดา ๔ ประการนี้”
Sattamaṁ.
ti → S1-3 tīti. (pts note)ทุติยมิตตามัจจสูตรที่ ๗ จบ