Cakkavattirājasutta
Cakkavattirājasutta → rājasuttaṁ (bj); rājā (pts1ed)Сутта Царь-миродержец
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (sya-all)В условиях Саваттхи.
Tatra kho bhagavā …pe… etadavoca:
bhagavā etadavoca → etad avoca (pts)Благословенный сказал:
“kiñcāpi, bhikkhave, rājā cakkavattī catunnaṁ dīpānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāretvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ, so tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi ca pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, so catūhi dhammehi asamannāgato, atha kho so aparimuttova nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, km, pts1ed, mr) | aparimuttova → aparimutto ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | nandane vane → nandanavane (bj, sya-all) | ca → (bj, sya-all) | samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (sya-all, pts) | asamannāgato → samannāgato (sya-all) | aparimutto → aparimutto ca (sya-all, pts) | pettivisayā → ca pittivisayā (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (pts) | aparimuttova → aparimutto ca (pts) | tiracchānayoniyā → ca tiracchānayoniso (pts) | cakkavattī → cakkavanti (bj: sī.pavi, syā) | nandanavane → nandena vane (bj: machasaṁ, syā) | accharāsaṅghaparivuto → accharāsaṅghātaparivuto (bj: sīmu) | cakkavattī → cakkavatti (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | aparimuttova → aparimutto ca (cck: syā. kaṁ. ka.) | bhikkhave → S1 insert dve. (pts note) | upapajjati → S1-3 uppajjati. (pts note) | Tāvatiṁsānaṁ → S1 devātiṁsānaṁ instead of devānaṁ. (pts note) | Nandane → B1 nanda. (pts note) | paricāreti → S1-3 parivāreti. (pts note) | asamannāgato → S1-3 samannāgato. (pts note) | so → missing in S1-3; S1 omits the following word till pettivisayā. (pts note) | pettivisayā → B1 pitti- (pts note) | apāyaduggativinipātā → S1 vinipātato S3 vinipāto. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | dīpānaṁ issariyādhipaccaṁ → dīpānam issariyādhipaccam (pts) | paraṁ maraṇā sugatiṁ → parammaraṇā sugatim (pts) | lokaṁ → lokam (pts) | catūhi → catuhi (pts)“Монахи, хотя царь-миродержец утвердил наивысшую царскую власть над четырьмя континентами – после распада тела, после смерти – он перерождается в благом уделе, в небесном мире, среди дэвов мира Таватимсы. И там, в роще Нанданы, окружённый свитой небесных нимф, он наслаждается, наделённый пятью множителями небесного желания. Но, тем не менее, поскольку он всё ещё не обладает этими четырьмя явлениями, он не освобождён от ада, от мира животных, от мира духов предков, от состояния лишений, от плохого удела, от нижних миров.
Kiñcāpi, bhikkhave, ariyasāvako piṇḍiyālopena yāpeti, nantakāni ca dhāreti, so catūhi dhammehi samannāgato, atha kho so parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
parimutto → parimutto ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | nantakāni ca → nantatāni (bj); nantakānipi (sya-all) | pettivisayā → ca pittivisayā (sya-all, pts) | parimutto → parimutto ca (pts) | tiracchānayoniyā → ca tiracchayoniyā (pts) | nantatāni → nantakāni ca (bj: machasaṁ) | parimutto → parimutto ca (cck: syā. kaṁ. ka.) | nantakānipi → ba. nantakāni ca (sya-all note) | Kiñcāpi → S3 inserts so. (pts note) | lopena → S1 lokena. (pts note) | tiracchayoniyā → S1 ticchaneyoniyā pajimutto aparimutto va nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pittivisāyā. (pts note) | ca → missing in S1-3. (pts note) | piṇḍiyālopena → piṇḍiyā lopena (pts) | catūhi → catuhi (pts)Хотя, монахи, ученик Благородных живёт на подаяниях и носит лохмотья, тем не менее, поскольку он наделён этими четырьмя явлениями, он освобождён от ада, от мира животных, от мира духов предков, от состояния лишений, от плохого удела, от нижних миров.
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)Какими четырьмя?
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:
aveccappasādena → avecca pasādena (pts)1) Вот, монахи, ученик Благородных наделён подтверждённой верой в Будду:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
purisadammasārathi → purisadhammasārathi (pts) | bhagavāti → bhāgavā ti (pts) | itipi so → iti piso (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts)“В самом деле Благословенный – достойный, истинно пробуждённый, видением и поведением наделённый, достигший блага, знаток мира, непревзойдённый учитель тех, кто готов обучаться, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный”.
Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:
aveccappasādena samannāgato → aveccappasādenasamannāgato (bjt) | aveccappasādena → avecca pasādena (pts)2) Он наделён подтверждённой верой в Дхамму:
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all) | opaneyyiko paccattaṁ → opanayiko paccattam (pts) | viññūhīti → viññāhī ti (pts) | opanayiko → B1 opaneyyiko. (pts note)“Дхамма превосходно разъяснена Благословенным, видимая здесь и сейчас, не зависящая от времени, приглашающая пойти и увидеть, ведущая к цели, познаваемая мудрыми самостоятельно”.
Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:
avecca → S1 avecaca (or avevava). (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aveccappasādena → avecca pasādena (pts)3) Он наделён подтверждённой верой в Сангху:
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ—cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th) | ujuppaṭipanno → ujupaṭipanno (bjt, th, pts) | ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt, th, pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th, pts) | aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato → aṭṭhapurisapuggalā esabhagavato (bjt) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (ms2005) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | aṭṭha purisapuggalā → aṭṭhapurisapuggalā (pts) | añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti → añjalīkaraṇīyo anuttaram puññakhettaṁ lokassā ti (pts)“Сангха учеников Благословенного, идущих по хорошему пути, идущих по прямому пути, идущих по верному пути, идущих по правильному пути, другими словами, четыре пары или восемь типов личностей – это Сангха учеников Благословенного: достойная даров, достойная гостеприимства, достойная подношений, достойная уважения, непревзойдённое поле заслуг для мира”.
Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi.
viññuppasatthehi → viññūpasatthehi (sya-all) | samannāgato → samaññāgato (pts) | bhujissehi viññuppasatthehi → bhūjissehi viññūpasatthehi (pts) | bhūjissehi → S1-3 bhuñjissehi. (pts note) | viññūpasatthehi → B1 -saṭṭhehi. (pts note) | akhaṇḍehi → akkhaṇḍehi (th)4) Он наделён нравственными качествами, которые дороги Благородным: прочными, цельными, незапятнанными, освобождающими, восхваляемыми мудрецами, яркими, ведущими к сосредоточению.
Imehi catūhi dhammehi samannāgato hoti.
catūhi → catuhi (pts)Он наделён этими четырьмя явлениями.
Yo ca, bhikkhave, catunnaṁ dīpānaṁ paṭilābho, yo catunnaṁ dhammānaṁ paṭilābho catunnaṁ dīpānaṁ paṭilābho catunnaṁ dhammānaṁ paṭilābhassa kalaṁ nāgghati soḷasin”ti.
soḷasinti paṭhamaṁ → solasinti (bj) | yo → yo ca (sya-all, pts) | nāgghati → nagghati (pts) | ca → in S1-3 only. (pts note) | nagghati → S1-3 na (S3 nā-) gghanti. (pts note) | catunnaṁ dīpānaṁ → catunnam dīpānam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts) | dīpānaṁ → dīpānam (pts)И, монахи, если сравнивать обретение царской власти над четырьмя континентами и обретение этих четырёх явлений, то обретение царской власти не стоит даже одной шестнадцатой обретения этих четырёх явлений”.