Paṭhamasaraṇānisakkasutta
Paṭhamasaraṇānisakkasutta → sarakānisuttaṁ (bj); sarakāni or saraṇāni 1 (pts1ed)๒๔ ปฐมสรณานิสักกสูตร
Kapilavatthunidānaṁ.
kapilavatthunidānaṁ → ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme (bjt)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงกบิลพัสดุ์
Tena kho pana samayena saraṇāni sakko kālaṅkato hoti.
saraṇāni → sarakāni (bj, sya-all, km, pts1ed) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | saraṇāni → sarakāni (pts) | sarakāni → saraṇāni (bj: machasaṁ) | saraṇāni → sarakāni (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Sarakāni → B1-2 saraṇāni always S1 saratāni here only. (pts note)สมัยนั้น เจ้าศากยะพระนามว่าสรณานิสวรรคตแล้ว
So bhagavatā byākato:
byākato → vyākato (bjt, pts)พระผู้มีพระภาคได้ทรง พยากรณ์ท้าวเธอว่า
“sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti.
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyanoti (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyano ti (pts)“เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จ สัมโพธิในวันข้างหน้า”
Tatra sudaṁ sambahulā sakkā saṅgamma samāgamma ujjhāyanti khīyanti vipācenti:
sudaṁ → sudam (pts)ได้ยินว่า ณ ที่นั้น เจ้าศากยะหลายพระองค์มาประชุมพร้อม กันต่างตำหนิ ประณาม โพนทะนาว่า
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
acchariyaṁ → acchariyam (pts)“ท่านทั้งหลาย น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคย ปรากฏ
Ettha dāni ko na sotāpanno bhavissati.
na → missing in S1-3. (pts note) | ettha dāni → etthadāni (bjt, th) | ettha dāni ko → etthadāniko (pts)บัดนี้ใครเล่า ณ ที่นี้จักไม่เป็นพระโสดาบัน
Yatra hi nāma saraṇāni sakko kālaṅkato;
saraṇāni → sarakāni (bj, sya-all, pts) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts)เพราะเจ้าสรณานิศากยะ สวรรคตแล้ว
so bhagavatā byākato:
byākato → vyākato (bjt, pts)พระผู้มีพระภาคได้ทรงพยากรณ์ท้าวเธอว่า
‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.
sambodhiparāyaṇoti saraṇāni → sambodhiparāyanoti sarakāni (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyano ti (pts)‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทาง ตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Saraṇāni sakko sikkhādubbalyamāpādi, majjapānaṁ apāyī”ti.
saraṇāni → sarakāni (bj) | apāyīti → āpāyīti (sya-all) | ti → B1 āpāyī ti. (pts note) | sikkhādubbalyamāpādi majjapānaṁ apāyīti → sikkhādubbalyam āpādi majjapānam apāyī ti (pts)แต่เจ้าสรณานิศากยะถึง ความท้อแท้ในสิกขา เสวยน้ำจัณฑ์”
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
ekamantaṁ nisinno → ek an ni (pts) | mahānāmo → mahānamo (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดัง นี้ว่า
“idha, bhante, saraṇāni sakko kālaṅkato.
saraṇāni → sarakāni (bj, sya-all, pts) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส เจ้าสรณานิศากยะสวรรคตแล้ว
So bhagavatā byākato:
byākato → vyākato (bjt, pts)พระผู้มีพระภาคได้ทรงพยากรณ์ท้าวเธอว่า
‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyanoti (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyano ti (pts)‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความ แน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Tatra sudaṁ, bhante, sambahulā sakkā saṅgamma samāgamma ujjhāyanti khīyanti vipācenti—
khīyanti → bhīyanti (pts) | sudaṁ → sudam (pts)ได้ยินว่า ณ ที่นั้น เจ้าศากยะหลายพระ องค์มาประชุมพร้อมกันต่างตำหนิ ประณาม โพนทะนาว่า
acchariyaṁ vata, bho, abbhutaṁ vata, bho.‘ท่านทั้งหลาย น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ
Ettha dāni ko na sotāpanno bhavissati.
sotāpanno → sotapanno (bj, cck) | na → missing in S1-3 B2. (pts note) | ettha dāni → etthadāni (bjt, th) | ettha dāni ko → etthadāniko (pts)บัดนี้ใครเล่า ณ ที่นี้จักไม่เป็นพระโสดาบัน
Yatra hi nāma saraṇāni sakko kālaṅkato;
saraṇāni → sarakāni (bj, sya-all); sarakāṇi (pts) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts)เพราะเจ้าสรณานิศากยะสวรรคตแล้ว
so bhagavatā byākato:
byākato → vyākato (bjt, pts)พระผู้มีพระภาคได้ทรงพยากรณ์ท้าวเธอว่า
‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.
sambodhiparāyaṇoti saraṇāni → sambodhiparāyanoti sarakāni (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyano ti (pts)‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Saraṇāni sakko sikkhādubbalyamāpādi, majjapānaṁ apāyī”ti.
saraṇāni → sarakāni (bj) | apāyīti → āpāyīti (sya-all) | Sarakāni → S1-3 put here tatrasudaṁ. (pts note) | āpādi → S3 āpādī. (pts note) | apāyīti → B1 S1-3 āpā- (pts note) | sikkhādubbalyamāpādi majjapānaṁ → sikkhādubbalyam āpādi majjapānam (pts)แต่ เจ้าสรณานิศากยะถึงความท้อแท้ในสิกขา เสวยน้ำจัณฑ์”
“Yo so, mahānāma, dīgharattaṁ upāsako buddhaṁ saraṇaṁ gato dhammaṁ saraṇaṁ gato saṅghaṁ saraṇaṁ gato, so kathaṁ vinipātaṁ gaccheyya.
saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005) | dīgharattaṁ → dīgharattam (pts) | saraṇaṁ → sa (pts) | vinipātaṁ → vinipātam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “มหาบพิตร อุบาสกผู้ถึงพระพุทธ พระธรรม และ พระสงฆ์เป็นสรณะตลอดกาลนาน จะถึงความตกต่ำได้อย่างไร
Yañhi taṁ, mahānāma, sammā vadamāno vadeyya:
yañhi → yaṁ hi (bjt) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (bjt)บุคคลเมื่อจะกล่าว ให้ถูกต้อง พึงกล่าวถึงอุบาสกนั้นใดว่า
‘dīgharattaṁ upāsako buddhaṁ saraṇaṁ gato dhammaṁ saraṇaṁ gato saṅghaṁ saraṇaṁ gato’ti, saraṇāni sakkaṁ sammā vadamāno vadeyya.
saraṇāni → sarakāniṁ (bj, sya-all) | ti → S3 omit ti. (pts note) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005)‘เป็นผู้ถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นสรณะตลอดกาลนาน’ บุคคลเมื่อจะกล่าวให้ถูกต้อง ก็พึงกล่าวถึงเจ้าศากยะ พระนามว่าสรณานิ
Saraṇāni, mahānāma, sakko dīgharattaṁ upāsako buddhaṁ saraṇaṁ gato dhammaṁ saraṇaṁ gato saṅghaṁ saraṇaṁ gato.
saraṇāni → sarakāni (bj, sya-all) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005) | dīgharattaṁ → dīgharattam (pts) | buddhaṁ saraṇaṁ gato dhammaṁ saraṇaṁ gato → buddhaṁdhammaṁ (pts)ว่า ‘เป็นอุบาสก ผู้ทรงถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นสรณะตลอดกาลนาน’
So kathaṁ vinipātaṁ gaccheyya.
vinipātaṁ → vinipātam (pts)พระองค์จะถึงความตกต่ำได้อย่างไร
Idha, mahānāma, ekacco puggalo buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—มหาบพิตร บุคคลบางคนในโลกนี้ ๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
hāsapañño javanapañño vimuttiyā ca samannāgato.
hāsapañño → anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti hāsupañño (bj) | hāsupañño → hāsapañño (bj: machasaṁ, syā)มีหาสปัญญา (ปัญญาร่าเริง) มีชวนปัญญา (ปัญญาแล่นไป) และถึงพร้อมด้วยวิมุตติ
So āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
āsavānaṁ → āsavanānaṁ (pts) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ → cetovimuttim paññāvimuttim (pts) | sayaṁ → sayam (pts)เขาทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ ในปัจจุบัน
Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
pettivisayā → pittivisayā (sya-all, pts) | ayampi → ayam pi (pts)แม้บุคคลนี้ก็พ้นจากนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิ แห่งเปรต อบาย ทุคติ และวินิบาต
Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
pana → (bj)๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)ในพระสงฆ์ ฯลฯ
hāsapañño javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.
hāsapañño → anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti hāsupañño (bj) | hāsapañño → S1-3 hāsu- always. (pts note)มีหาสปัญญา มีชวนปัญญา แต่ไม่ ถึงพร้อมด้วยวิมุตติ
So pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
tasmā → asmā (sya-all, km, pts1ed, mr) | tasmā → asmā (pts) | tasmā → asmā lokā (bj: syā) | tasmā → asmā (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | parinibbāyī → S3 -yi B2 -yiṁ (?). (pts note) | anāvattidhammo → S1 anāvatthidhamme. (pts note) | asmā → S1-3 tasmā. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ → pañcannam orambhāgiyānam (pts)เขาจึงเป็นโอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป จักปรินิพพานในภพนั้น ไม่หวน กลับมาจากโลกนั้นอีก
Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
pettivisayā → pittivisayā (sya-all, pts) | tiracchānayoniyā → tiracchāyoniyā (pts) | ayampi → ayam pi (pts) | apāyaduggativinipātā → apāyaduggati vinipātā (pts)แม้บุคคลนี้ก็พ้นจากนรก กำเนิดสัตว์ ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต อบาย ทุคติ และวินิบาต
Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.
hāsapañño → hāsupañño (bj) | na → missing in S1-3. (pts note) | hāsapañño → S1-3 hāsu- S3 -paññe. (pts note) | ca → in B1-2 only. (pts note)ไม่มีหาสปัญญา ไม่มีชวนปัญญา ทั้งไม่ถึงพร้อมด้วยวิมุตติ
So tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karoti.
sakadāgāmī → sakadāgāmi (pts) | sakadāgāmi → S1-3 adds no. (pts note) | sakid → B1-2 sakiṁd. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ → tiṇṇam saṁyojanānam (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | lokaṁ → lokam (pts)เขาจึงเป็นพระสกทาคามี มาสู่โลกนี้อีกเพียงครั้งเดียว ก็จะทำ ที่สุดแห่งทุกข์ได้ เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป เพราะ บรรเทาราคะ โทสะ โมหะให้เบาบางได้
Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
parimutto → parimuttā (bj) | pettivisayā → pittivisayā (sya-all, pts) | apāyaduggativinipātā → S1 apāyā- (pts note) | ayampi → ayam pi (pts)แม้บุคคลนี้ก็พ้นจากนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต อบาย ทุคติ และวินิบาต
Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
aveccappasādena samannāgato hoti → aveccappasadena (pts)๔. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti;‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
dhamme …pe…ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นในพระสงฆ์ ฯลฯ
na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.
hāsapañño → hāsupañño (bj) | ca → (pts) | na → missing in B2. (pts note) | na → B1 ca instead of na, B2 na ca. (pts note)ไม่มีหาสปัญญา ไม่มีชวนปัญญา ทั้งไม่ถึงพร้อมด้วยวิมุตติ
So tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇoti.
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyano (sya-all) | niyato sambodhiparāyaṇoti ayampi → sambodhiparāyano ti ayam pi (pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyaṇo (bjt) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | saṁyojanānaṁ → samyojanānam (pts)เขาจึงเป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะ สำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป
Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
pettivisayā → pittivisayā (sya-all, pts) | tiracchānayoniyā → pari- tirac- is repeated in S1. (pts note) | ayampi → ayam pi (pts)แม้บุคคลนี้ก็พ้นจากนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต อบาย ทุคติ และวินิบาต
Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo na heva kho buddhe aveccappasādena samannāgato hoti …๕. ไม่ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า ฯลฯ
na dhamme …pe…ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
na saṅghe …pe…
na → missing in S3. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005)ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.
hāsapañño → hāsupañño (bj)ไม่มี หาสปัญญา ไม่มีชวนปัญญา ทั้งไม่ถึงพร้อมด้วยวิมุตติ
Api cassa ime dhammā honti—
api cassa → apicassa (th)แต่เขา มีธรรมเหล่านี้ คือ
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.
satindriyaṁ → missing in S1. (pts note) | vīriyindriyaṁ → viriyindriyaṁ (bjt, th, pts)สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์
Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya mattaso nijjhānaṁ khamanti.
tathāgatapaveditā → B1 -vedatā corrected from veditā. (pts note) | khamanti → S1-3 khamati. (pts note)และธรรมทั้งหลายที่ตถาคตประกาศแล้ว ย่อม ควรแก่การพิจารณาด้วยปัญญาโดยประมาณ
Ayampi kho, mahānāma, puggalo agantā nirayaṁ agantā tiracchānayoniṁ agantā pettivisayaṁ agantā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ.
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ → apāyaduggativinipātaṁ (bj, sya-all, pts) | pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all, pts) | agantā → So B1-2 ag- always S1-3 āgantvā. (pts note) | agantā → S3 āgatā S1 āgantā. (pts note) | tiracchānayoniṁ → S1 -yoni S3 -yoniyaṁ āgantā. (pts note) | pittivisayam → B2 petti- (pts note) | agantā → S1 āgantaṁ S3 āgantā. (pts note) | apāyaduggativinipātaṁ → S1 apāyaṁ- (pts note) | ayampi → ayam pi (pts)แม้บุคคลนี้ก็ไม่ไป สู่นรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต อบาย ทุคติ และ วินิบาต
Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo na heva kho buddhe aveccappasādena samannāgato hoti …๖. ไม่ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า ฯลฯ
na dhamme …pe…ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
na saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato,
hāsapañño → hāsupañño (bj)ไม่มี หาสปัญญา ไม่มีชวนปัญญา ทั้งไม่ถึงพร้อมด้วยวิมุตติ
api cassa ime dhammā honti
ime → (pts) | api cassa → apicassa (th)แต่เขา มีธรรมเหล่านี้ คือ
saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ.
+ → la-pe (pts)สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์
Tathāgate cassa saddhāmattaṁ hoti pemamattaṁ.
cassa → S1-3 vassa. (pts note) | saddhāmattaṁ → saddhāmattam (pts)และเขามี ศรัทธาพอประมาณ ความรักพอประมาณในพระตถาคต
Ayampi kho, mahānāma, puggalo agantā nirayaṁ agantā tiracchānayoniṁ agantā pettivisayaṁ agantā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ.
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ → apāyaduggativinipātaṁ (bj, sya-all, pts) | pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all, pts) | mahānāma → (pts) | agantā → S1 attā or antā. (pts note) | pittivisayaṁ → S3 omits agantā pitti- (pts note) | agantā → S1 āgantā. (pts note) | ayampi → ayam pi (pts) | nirayaṁ → nirayam (pts) | tiracchānayoniṁ → tiracchānayonim (pts)แม้ บุคคลเหล่านี้ก็ไม่ไปสู่นรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต อบาย ทุคติ และวินิบาต
Ime cepi, mahānāma, mahāsālā subhāsitaṁ dubbhāsitaṁ ājāneyyuṁ, ime cāhaṁ mahāsāle byākareyyaṁ: ‘sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti;
cāhaṁ → imevāhaṁ (sya-all, km); imesāhaṁ (mr) | ime cāhaṁ → imevāhaṁ (sya-all) | sambodhiparāyaṇāti kimaṅgaṁ → sambodhiparāyanāti kimaṅga (sya-all, pts) | cāhaṁ → imevāhaṁ (cck: syā. kaṁ.); imesāhaṁ (cck: ka.) | ājāneyyuṁ → S1-3 -neyyaṁ. (pts note) | cāham → B1 imesaṁham. (pts note) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | cepi → ce pi (pts) | dubbhāsitaṁ → dubbhāsitam (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanā ti (pts)มหาบพิตร แม้หากต้นสาละใหญ่เหล่านี้พึงรู้จักคำสุภาษิต คำทุพภาษิต อาตมภาพก็จะพยากรณ์ต้นสาละใหญ่เหล่านี้ว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มี ความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
kimaṅgaṁ pana saraṇāniṁ sakkaṁ.
kimaṅgaṁ → kimaṅga (bj, sya-all, km, pts1ed) | saraṇāniṁ → sarakāniṁ (bj, sya-all, pts) | kimaṅgaṁ → kimaṅga (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kimaṅga → B1-2 -aṅgaṁ. (pts note) | pana → missing in S1-3. (pts note) | Sarakāniṁ → B1 S3 -ni S3 sāra- (pts note)ไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงเจ้าสรณานิศากยะ เลย
Saraṇāni, mahānāma, sakko maraṇakāle sikkhaṁ samādiyī”ti.
saraṇāni → sarakāni (bj, sya-all, pts) | maraṇakāle → maraṇakāle pana (bj) | samādiyīti catutthaṁ → samādiyī ti (pts) | sikkhaṁ → maraṇakāle sikkhaṁ (bj: machasaṁ, syā)เพราะเจ้าสรณานิศากยะได้สมาทานสิกขาบทในเวลาจะสวรรคต”