Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 55.6สังยุตตนิกาย
  • 1. Veḷudvāravagga

Thapatisutta
Thapatisutta → thapatayo (pts1ed)
๖ ถปติสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthīnidānaṁ (sya-all)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti:
cīvarakammaṁ → cīvarakammam (pts)
สมัยนั้น ภิกษุจำนวนมากทำจีวรกรรมเพื่อถวายพระผู้มีพระภาคด้วยหวังว่า
“niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti.
cārikaṁ pakkamissatīti → cārikam pakkamissatī tī (pts) | tī → S1-3 pakkamī ti. (pts note)
“พระ ผู้มีพระภาคทรงมีจีวรสำเร็จแล้ว ล่วง ๓ เดือน ก็จักเสด็จจาริกไป”
Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sādhuke paṭivasanti kenacideva karaṇīyena.
kenacideva → kenaci deva (bjt, th) | kenacideva → kenacid eva (pts)
สมัยนั้น ช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะอาศัยอยู่ในหมู่บ้านส่วยชื่อสาธุกะด้วย กรณียกิจบางอย่าง
Assosuṁ kho isidattapurāṇā thapatayo:
isidattapurāṇā → isidatta purāṇā (bjt)
ได้ทราบข่าวว่า
“sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti:“ภิกษุจำนวนมากทำจีวรกรรมเพื่อถวายพระผู้มี พระภาคด้วยหวังว่า ‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’”ti.
cārikaṁ pakkamissatīti → cārikam pakkamissatī ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคทรงมีจีวรสำเร็จแล้ว ล่วงไป ๓ เดือน ก็จัก เสด็จจาริกไป”

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṁ ṭhapesuṁ:ต่อมา ช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะได้จัดบุรุษเฝ้าหนทางไว้สั่งว่า

“yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṁ āgacchantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, atha amhākaṁ āroceyyāsī”ti.
amhākaṁ āroceyyāsīti → kho amhākam āroceyyāsī ti (pts) | amhākaṁ → atha amhākaṁ (bj: machasaṁ, syā) | passeyyāsi → S1-3 passeyyasi. (pts note) | kho → in S1-3 only. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | bhagavantaṁ āgacchantaṁ → bhagavantam āgacchantam (pts)
“พ่อมหา จำเริญ เมื่อใด ท่านเห็นพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมา เมื่อนั้น ท่านก็พึงบอกพวกเรา”
Dvīhatīhaṁ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dvīhatīhaṁ → dvīhaṁ tīhaṁ (sya-all) | dūratova āgacchantaṁ disvāna → dūrato va āgacchantam disvā (pts) | dvīhatīhaṁ → dvihaṁ tihaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Dvīhatīhaṁ → B1 -tihi. (pts note)
บุรุษนั้นเฝ้าอยู่ได้ ๒-๓ วัน ก็ได้เห็นพระผู้มีพระภาคเสด็จ มาแต่ไกล
Disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca:
etadavoca → etadavocu (bj) | Isidattapurāṇe → S1-3 -purāṇā. (pts note) | disvāna → disvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
จึงเข้าไปหาช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะถึงที่อยู่แล้วบอกดังนี้ว่า

“ayaṁ so, bhante, bhagavā āgacchati arahaṁ sammāsambuddho.“ท่าน ทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า กำลังเสด็จมา Yassadāni kālaṁ maññathā”ti.
yassadāni → yassa dāni (my) | yassadāni kālaṁ maññathāti → yassa dāni kālam maññathā ti (pts)
ขอท่าน ทั้งหลายจงทราบเวลาอันสมควรในบัดนี้เถิด”

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṁsu.
piṭṭhito → paṭṭhito (sya-all); pitthito (pts) | bhagavantaṁ → bhāgavantam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
ลำดับนั้น ช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ถวายอภิวาทแล้วตามเสด็จพระผู้มีพระภาคไปทางเบื้องพระปฤษฎางค์
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
yena aññataraṁ → yenaññataraṁ (bj) | okkamma → S1-3 ukkamma. (pts note) | aññataraṁ → S1-3 yenañña- (pts note)
ขณะนั้น พระผู้มีพระภาคทรงแวะข้างทางเสด็จเข้าไปยังโคนไม้แห่งหนึ่ง แล้วประทับนั่งบน พุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว
Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
isidattapurāṇā → isidattapurāṇā pi kho (pts) | kho → B1 omit pi kho. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
ช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาค แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ nisinnā kho te isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ etadavocuṁ:
te → (bj) | te → missing in S1-3. (pts note) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Yadā mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | suṇoma → suṇāma (bj: syā, machasaṁ) | Bhagavantaṁ → S1 bhagavataṁ. (pts note) | mayaṁ → mayam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มีพระ ภาคว่า
‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
cārikaṁ pakkamissatīti → cārikam pakkamissatī ti (pts)
‘จักเสด็จจาริกจากกรุงสาวัตถีไป (ตามเมืองต่าง ๆ) ในแคว้นโกศล’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายน้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคจักห่างเราทั้งหลายไป’
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | suṇāma → S3 sunāma further on, S1-3 suṇoma always. (pts note) | mayaṁ → mayam (pts)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:‘ได้เสด็จจาริกจากกรุงสาวัตถีไป (ตามเมืองต่าง ๆ) ในแคว้น โกศลแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็น้อยใจและเสียใจว่า ‘dūre no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้ ห่างเราทั้งหลายไป’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
pana → (bj) | suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มีพระ ภาคว่า
‘kosalehi mallesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
mallesu → malliṁ (sya-all) | mallesu → malaliṁ (bj: syā)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นโกศลไปยังแคว้นมัลละ’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ ทั้งหลายน้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → ti (pts) | Yadā → B1 adds pana. (pts note)
‘พระผู้มีพระภาคจักห่างเราทั้งหลายไป’
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | pana mayaṁ → mayam (pts)
แต่เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘kosalehi mallesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
mallesu → malliṁ (sya-all) | mallesu cārikaṁ pakkantoti → malle cārikam pakkamissatī ti (pts) | anattamanatā → anattamatā (pts) | Malle → B1 mallim. (pts note)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นโกศลไปยังแคว้นมัลละแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็น้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā’ti.
bhagavāti → bhagavā bhavissatī ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคได้ห่างเราทั้งหลายไป’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าว พระผู้มีพระภาคว่า
‘mallehi vajjīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
vajjīsu → vajjiṁ (sya-all) | vajjīsu → vajjiṁ (bj: syā) | anattamanatā → S1 -manataṁ. (pts note)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นมัลละไปยังแคว้นวัชชี’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายน้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคจักห่างเราทั้งหลายไป’
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | pana mayaṁ → mayam (pts)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘mallehi vajjīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
vajjīsu → vajjiṁ (sya-all)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นมัลละไปยังแคว้นวัชชีแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็น้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้ห่างเราทั้งหลายไป’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มี พระภาคว่า
‘vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
kāsīsu → kāsiṁ (sya-all) | kāsīsu → kāsiṁ (bj: syā) | vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatīti → vajjim cārikam pakkamissatī ti (pts)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นวัชชีไปแคว้นกาสี’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ ทั้งหลายน้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคจักห่างเราทั้งหลายไป’
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | mayaṁ → mayam (pts)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
kāsīsu → kāsiṁ (sya-all) | Mallehi → B1 mallīhi. 1O S1-3 vajji. (pts note)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นวัชชีไปยังแคว้นกาสีแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ ทั้งหลายก็น้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้ห่างเราทั้งหลายไป’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มี พระภาคว่า
‘kāsīhi māgadhe cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ:
māgadhe → magadhesu (bj); magadhe (sya-all) | magadhesu → magadhe (bj: syā)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นกาสีไปแคว้นมคธ’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลาย น้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.
Kāsim → S1 kāsi S3 kāsī. (pts note) | Yadā → B1 add pana. (pts note) | ti → S1-3 insert here the repetition of the second part of the number 11 and the first part of this number 12. (pts note)
‘พระผู้มีพระภาคจักห่างเราทั้งหลายไป’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | yadā pana → yadāpana (bjt) | mayaṁ → mayam (pts)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘kāsīhi māgadhe cārikaṁ pakkanto’ti, hoti anappakā no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti anappakaṁ domanassaṁ:
māgadhe → magadhesu (bj); magadhe (sya-all) | anappakā → anappikā (bj) | domanassaṁ → domassaṁ (sya-all) | hoti → missing in S3. (pts note) | anappakā → S1-3 anappikā. (pts note) | cārikaṁ pakkantoti → cārikam pakkanto ti (pts)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นกาสีไปยังแคว้นมคธแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็ น้อยใจและเสียใจว่า
‘dūre no bhagavā’ti.
bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคได้ห่างเราทั้งหลายไป’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma māgadhehi → suṇoma magadhehi (bj) | pana mayaṁ → mayam (pts) | Yadā → B1 add pana. (pts note)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มีพระ ภาคว่า
‘māgadhehi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
māgadhehi kāsīsu → magadhehi kāsiṁ (sya-all) | kāsīsu cārikaṁ pakkamissatīti → kāsiṁ carikam pakkamissatī ti (pts) | Kāsiṁ → S1-3 kāsī. (pts note)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นมคธมาแคว้นกาสี’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลาย ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.
āsanne → āsanno (bj: sī.pavi) | bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคจักอยู่ใกล้เราทั้งหลาย’
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma māgadhehi → suṇoma magadhehi (bj) | mayaṁ → mayam (pts)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘māgadhehi kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
māgadhehi kāsīsu → magadhehi kāsiṁ (sya-all) | Kāsim → S1 kāsī missing in S3. (pts note)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นมคธมาแคว้นกาสีแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็ ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้อยู่ใกล้เราทั้งหลาย’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มีพระ ภาคว่า
‘kāsīhi vajjīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
vajjīsu → vajjiṁ (sya-all)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นกาสีมาแคว้นวัชชี’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลาย ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคจักอยู่ใกล้เราทั้งหลาย’
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | mayaṁ → (pts) | Yadā → S1 adds pana. (pts note)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘kāsīhi vajjīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
vajjīsu → vajjiṁ (sya-all)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นกาสีมาแคว้นวัชชีแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็ ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้อยู่ใกล้เราทั้งหลาย’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มีพระ ภาคว่า
‘vajjīhi mallesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
mallesu → malliṁ (sya-all)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นวัชชีมาแคว้นมัลละ’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลาย ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.‘พระผู้มีพระภาคจักอยู่ใกล้เราทั้งหลาย’ Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘vajjīhi mallesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
mallesu → malliṁ (sya-all)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นวัชชีมาแคว้นมัลละแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลาย ก็ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้อยู่ใกล้เราทั้งหลาย’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มี พระภาคว่า
‘mallehi kosale cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
kosale → kosalesu (bj) | mallehi kosale → mallīhi kosalesu (sya-all) | Kosale → the numbers 14,15,16 are complete in B1. (pts note)
‘จักเสด็จจาริกจากแคว้นมัลละมาแคว้นโกศล’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ ทั้งหลายปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.‘พระผู้มีพระภาคจักอยู่ใกล้เราทั้งหลาย’ Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj)
เมื่อใด ได้ ทราบข่าวว่า
‘mallehi kosale cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
kosale → kosalesu (bj) | mallehi kosale → mallīhi kosalesu (sya-all)
‘ได้เสด็จจาริกจากแคว้นมัลละมาแคว้นโกศลแล้ว’ เมื่อนั้น ข้าพระ องค์ทั้งหลายก็ปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā’ti.‘พระผู้มีพระภาคได้อยู่ใกล้เราทั้งหลาย’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | suṇāma → these words in B1-2 only. (pts note)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อใด ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ทราบข่าวพระผู้มีพระภาค ว่า
‘kosalehi sāvatthiṁ cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ:
Sāvatthiṁ → S1 sāvatthi S3 adds yaṁ. (pts note) | cārikaṁ pakkamissatīti → cārikam pakkamissatī ti (pts) | somanassaṁ → somanassam (pts)
‘จักเสด็จจาริกจาก (เมืองต่าง ๆ ใน) แคว้นโกศลมากรุงสาวัตถี’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายปลื้มใจและดีใจว่า
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)
‘พระผู้มีพระภาคจักอยู่ใกล้ข้าพระองค์ทั้งหลาย’

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma:
suṇāma → suṇoma (bj) | bhante → missing in S1-3. (pts note) | Bhagavantaṁ → S1 adds gotamaṁ. (pts note) | mayaṁ → mayam (pts) | suṇāma → sunāma (pts)
เมื่อใด ได้ทราบข่าวว่า
‘sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti, hoti anappakā no tasmiṁ samaye attamanatā hoti anappakaṁ somanassaṁ:
anappakā → anappikā (bj) | ārāmeti hoti → ārāme ti (pts) | anappikā → anappakā (bj: syā) | somanassaṁ → somanassam (pts)
‘ประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี’ เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายก็ปลื้มใจและดีใจมากว่า
‘āsanne no bhagavā’”ti.
Āsanne → S1-3 āsanno. (pts note) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‘พระผู้มี พระภาคได้อยู่ใกล้เราทั้งหลาย”

“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.
abbhokāso → ajjhokāso (bj: sī.pavi) | thapatayo → S3 papatayo. (pts note) | gharāvāso → S1 vāso omitting gharā. (pts note) | abbhokāso → S1-3 ajjhokāso. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (bjt, th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | pabbajjā → pabbajā (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ช่างไม้ทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น การอยู่ครองเรือน ในโลกนี้คับแคบ เป็นทางมาแห่งธุลี
Alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā”ti.
alañca → alaṁ ca (th) | appamādāyāti → appamādāyā ti (pts)
ส่วนบรรพชาปลอดโปร่ง ท่านทั้งหลายอย่า ได้ประมาทเลย”

“Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti.
sambādho → (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ความคับแคบอื่นที่คับแคบกว่า และที่นับว่าเป็น ความคับแคบกว่าความคับแคบนี้ของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีอยู่หรือ”

“Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti?
ceva → S1 ce. (pts note) | cāti → cā ti (pts)
“ช่างไม้ทั้งหลาย ความคับแคบอื่นที่คับแคบกว่า และที่นับว่าเป็นความคับ แคบกว่าความคับแคบนี้ของท่านทั้งหลาย เป็นอย่างไร”

“Idha mayaṁ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṁ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā te kappetvā, yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā tā ekaṁ purato ekaṁ pacchato nisīdāpema.
opavayhā → oparuyhā (sya-all) | pasenadi → pasenadī (pts) | opavayhā → oparuyhā (bj: syā) | opavayhā → B1 opavuyhā. (pts note) | tā → S3 te S1 mā te. (pts note) | mayaṁ → mayam (pts) | ekaṁ → ekam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส เมื่อใด พระเจ้าปเสนทิโกศล มีพระราชประสงค์จะเสด็จไปพระราชอุทยาน เมื่อนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลายต้อง กำหนดช้างทรงของพระเจ้าปเสนทิโกศล แล้วทูลเชิญให้พระชายาทั้งหลายซึ่งเป็นที่ สิเนหาโปรดปรานของพระเจ้าปเสนทิโกศลประทับนั่งเบื้องหน้าพระพักตร์พระองค์หนึ่ง เบื้องพระปฤษฎางค์พระองค์หนึ่ง
Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo gandho hoti, seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṁ rājakaññānaṁ gandhena vibhūsitānaṁ.
rājakaññānaṁ → rājārahena (bj) | bhaginīnaṁ → bhāginīnam (pts) | rājārahena → rājakaññānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | rājakaññānaṁ → S1-3 rājārahena. (pts note) | tāvadeva → tāva deva (th) | tāvadeva → tāvad eva (pts)
กลิ่นของพระชายาเหล่านั้นเปรียบเหมือนกลิ่น ของนางราชกัญญาผู้ลูบไล้ด้วยของหอมดังขวดน้ำหอมที่เปิดในขณะนั้น
Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṁ rājakaññānaṁ sukhedhitānaṁ.
sukhedhitānaṁ → sukheṭhitānaṁ (sya-all) | tūlapicuno vā kappāsapicuno → thulapicuno (pts) | sukhedhitānaṁ → sukhe ṭhitānaṁ (bj: syā) | sukheṭhitānaṁ → sukhedhitānanti vā pāṭho (sya-all note) | sukhedhitānaṁ → S1 sukheṭhi- (pts note) | bhaginīnaṁ → bhaginīnam (pts)
อนึ่ง การ สัมผัสกายของพระชายาเหล่านั้น ก็เป็นเหมือนการสัมผัสกายของนางราชกัญญา ผู้ดำรงอยู่ในความสุข ดังปุยนุ่น หรือปุยฝ้าย
Tasmiṁ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti, tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti, attāpi rakkhitabbo hoti.
honti attāpi → attā pi (pts) | nāgo → S1-3 nāṅgo. (pts note) | rakkhitabbo → S3 rakkhipitabbo S1 parikkhipitabbo instead of pirak- (pts note) | rakkhitabbo → S1-3 -tabbā. (pts note) | nāgopi → nāgo pi (pts) | tāpi → tā pi (pts)
เมื่อนั้น ทั้งช้าง ทั้งพระชายาเหล่านั้น ทั้งพระราชา ข้าพระองค์ทั้งหลายก็ต้องเฝ้าระวังรักษา
Na kho pana mayaṁ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṁ cittaṁ uppādetā.
mayaṁ → mayam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
แต่ข้าพระองค์ทั้งหลายไม่ รู้สึกว่าจะให้ความคิดเลว ๆ เกิดขึ้นในพระชายาเหล่านั้นได้เลย
Ayaṁ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti.
cāti → cā ti (pts)
นี้แลคือความคับแคบ อื่นที่คับแคบกว่า และที่นับว่าเป็นความคับแคบกว่าความคับแคบนี้ของข้าพระองค์ ทั้งหลาย พระพุทธเจ้าข้า”

“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.
abbhokāso → S1-3 ajjho- (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | pabbajjā → pabbajā alaṁ (pts)
“ช่างไม้ทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น การอยู่ครองเรือนในโลกนี้จึงคับแคบ เป็น ทางมาแห่งธุลี
Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya.
ca → missing in S1-3. (pts note) | vo → S1 adds dha. (pts note) | alañca → alaṁ ca (th)
ส่วนบรรพชาปลอดโปร่ง ท่านทั้งหลายอย่าได้ประมาทเลย
Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
sambodhiparāyaṇo → sambodhiparāyano (sya-all, pts) | hoti → missing in B1. (pts note) | catūhi → catuhi (pts)
อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่ นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า

Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)
ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idha, thapatayo, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระ ผู้มีพระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)
๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
vigatamalamaccherena cetasā ajjhāgāraṁ vasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato.
cetasā ajjhāgāraṁ vasati → ceta sā agāraṁ ajjhāvasati (bj) | ajjhāgāraṁ vasati → agāraṁ ajjhāvasati (sya-all, pts) | payatapāṇi → payatapāṇī (sya-all, pts) | ajjhāvasati → B1 ajjhāgāram vasati instead of agāram-. (pts note) | dānasaṁvibhāgarato → B1 S1 dānaṁ- (pts note) | ajjhāgāraṁ vasati → agāram ajjhāvasati (pts)
๔. มีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามือชุ่ม ยินดีในการสละ ควรแก่การขอ ยินดีในการให้ทาน และการแจกทาน อยู่ครองเรือน
Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
sambodhiparāyaṇo → sambodhiparāyano (sya-all, pts) | imehi → ime hi (pts) | catūhi → catuhi (pts)
ช่างไม้ทั้งหลาย อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า

Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā—
tumhe → tumhe hi (bj) | samannāgatā itipi → samannāgato hoti iti pi (pts) | kho → tumhe kho (bj: machasaṁ, syā) | Tumhe → S1-3 add hi. (pts note) | hoti → missing in B1. (pts note)
ช่างไม้ทั้งหลาย ท่านทั้งหลาย
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)
๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehi.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabban tam (pts)
อนึ่ง ไทยธรรมทุกอย่างในตระกูล เป็นของไม่แบ่งแยกกับท่านผู้มีศีล มีธรรม อันงาม

Taṁ kiṁ maññatha, thapatayo,
kim → S1 kaṁ. (pts note) | thapatayo → S3 tapatayo. (pts note)
ท่านทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร คือ
katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṁ samasamā, yadidaṁ—
katividhā → kati viya (sya-all) | katividhā → kativisā (bj: syā) | katividhā → B1 kativiya. (pts note) | Kosalesu → S1-3 kosale. (pts note) | manussā → Here begins a gap in S1, the fourth part of the sheet nai, the whole no and the half of nau being a blank. (pts note) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)
ชาวโกศลมีจำนวนเท่าไร ท่านทั้งหลายก็เฉลี่ยแบ่งปันให้เท่า
dānasaṁvibhāge”ti?
dānasaṁvibhāgeti → dānadānasaṁvibhāgehīti (sya-all) | dānasaṁvibhāgeti → dānasaṁbhogehīti (bj: syā) | dānasaṁvibhāgeti → dāna saṁvibhāge ti (pts)
ๆ กัน”

“Lābhā no, bhante, suladdhaṁ no, bhante.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เป็นลาภของข้าพระองค์ทั้งหลาย ข้าพระองค์ทั้งหลาย Yesaṁ no bhagavā evaṁ pajānātī”ti.
pajānātīti chaṭṭhaṁ → jānātīti (bj) | evaṁ pajānātīti chaṭṭhaṁ → evam pajānātī ti (pts) | jānātīti → pajānātītī (bj: machasaṁ, syā) | pajānātī → S3 jānātī. (pts note)
ได้ดีแล้วที่พระผู้มีพระภาคทรงทราบชัดอย่างนี้”

Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → ti (pts)
ถปติสูตรที่ ๖ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย