Vijjāsutta๑๘ วิชชาสูตร
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“‘vijjā, vijjā’ti, bhante, vuccati.
ti → S1-3 add kho. (pts note) | vuccati → S3 pavuccati. (pts note) | vijjāti → vijjā ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า ‘วิชชา วิชชา’
Katamā nu kho, bhante, vijjā;
vijjā → S1-3 add ti. (pts note)วิชชาเป็นอย่างไร
kittāvatā ca vijjāgato hotī”ti?
hotīti → hotī ti (pts)และด้วยเหตุเพียงเท่าไร บุคคลจึงชื่อว่า ‘มีวิชชา”
“Yaṁ kho, bhikkhu, dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ—
dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya → dukkhanirodhagāminipaṭipadāya (pts) | dukkhanirodhagāminipaṭipadāya → S1-3 -gāminiyā paṭi- (pts note)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “ภิกษุ ความรู้ในทุกข์ ความรู้ในทุกขสมุทัย ความรู้ในทุกขนิโรธ ความรู้ในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา
ayaṁ vuccati, bhikkhu, vijjā;นี้เรียกว่า ‘วิชชา’
ettāvatā ca vijjāgato hotīti.
hotīti → hoti (bj) | hotīti tasmātiha → hoti tasmā tiha (sya-all, pts) | hoti → B1-2 hotī ti. (pts note)และ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ บุคคลจึงชื่อว่า ‘มีวิชชา’
Tasmātiha, bhikkhu, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
karaṇīyoti aṭṭhamaṁ → karaṇīyo ti (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th, pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | + → la-pe (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)ภิกษุ เพราะเหตุนั้น เธอพึงทำความเพียรเพื่อรู้ชัดตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”