- Saṁyutta Nikāya 6.1Linked Discourses 6.1
- 1. Paṭhamavagga
Paṭhamavagga → āyācanasuttaṁ (bj, sya-all); āyācanaṁ (pts1ed)The First Chapter
Brahmāyācanasutta
Brahmāyācanasutta → kokālikavaggo (bj); kokālikavaggo paṭhamo (pts2ed)The Request
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | sutaṁ → sutam (pts)I have heard
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho.
ajapālanigrodhamūle → ajapālanigrodhe (sya-all) | paṭhamābhisambuddho → pathamābhisambuddho (pts) | Ajapāla-nigrodha-mūle → B. ajapālanigrodhe. (pts note) | samayaṁ → samayam (pts) | ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho → ajapāla-nigrodha-mūle pathamābhisambuddho (pts)that on one occasion, when the Blessed One was newly self-awakened, he was staying near Uruvelā on the bank of the Nerañjarā River, at the foot of the Goatherd’s Banyan Tree.
Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
paṭisallīnassa → patisallīnassa (pts)Then, while he was alone & in seclusion, this line of thinking arose in his awareness:
“adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.“This Dhamma that I have attained is deep, hard to see, hard to realize, peaceful, refined, beyond the scope of conjecture, subtle, to-be-experienced by the observant.
Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.
ālayasammuditā → samuditā (bj: syā, PTS) | ālayasammuditā → ālayasamuditā (th, pts)But this generation delights in attachment, is excited by attachment, enjoys attachment.
Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo.
duddasaṁ → B. sududdasam. (pts note) | idappaccayatāpaṭiccasamuppādo → idappaccayatā paṭiccasamuppādo (bjt, th) | ālayasammuditāya → ālayasamuditāya (th, pts) | ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo → ṭhānam yad idam idappaccayatā paṭiccasamuppādo (pts)For a generation delighting in attachment, excited by attachment, enjoying attachment, this/that conditionality & dependent co-arising are hard to see.
Idampi kho ṭhānaṁ duddasaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.
duddasaṁ → (bj) | taṇhākkhayo → taṇhakkhayo (bj, sya-all) | sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (pts) | taṇhakkhayo → taṇhākkhayo (bj: machasaṁ) | pi → SS. hi. (pts note) | kho → S2 omits kho. (pts note) | nibbānaṁ → SS. nibbānanti. (pts note) | idampi → idam pi (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)This state, too, is hard to see: the pacification of all fabrications, the relinquishing of all acquisitions, the ending of craving; dispassion; cessation; unbinding.
Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ; pare ca me na ājāneyyuṁ; so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā”ti.
vihesāti apissu bhagavantaṁ → vihesā ti apissudaṁ bhagavantam (pts) | ājāneyyuṁ → SS. ajāneyyuṁ. (pts note)And if I were to teach the Dhamma and if others would not understand me, that would be tiresome for me, troublesome for me.”
Apissu bhagavantaṁ imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā:
apissu → apissudaṁ (bj, sya-all) | anacchariyā → acchariyā (pts) | apissudaṁ → apissu (bj: machasaṁ) | Apissudaṁ → S2 and C. apissu; B. apisu. (pts note) | imā → S3 imāya; S1 imā imā. (pts note) | acchariyā → So S1-2; B. anacchariyā; C. anacchiriyā (explaining anu acchariyā). (pts note) | apissu bhagavantaṁ → apissudaṁ bhagavantam (pts)Just then these verses, unspoken in the past, unheard before, occurred to the Blessed One:
“Kicchena me adhigataṁ, halaṁ dāni pakāsituṁ;
halaṁ dāni → halandāni (bjt, th, pts)“Enough now with teaching what only with difficulty I reached. Rāgadosaparetehi, nāyaṁ dhammo susambudho.
susambudho → susambuddho (pts)This Dhamma is not easily realized by those overcome with aversion & passion.Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ, gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;
aṇuṁ rāgarattā → aṇaṇa rāgaratā (sya-all) | gambhīraṁ duddasaṁ → gambhīram duddasam (pts)What is abstruse, subtle, deep, hard to see, going against the flow— Rāgarattā na dakkhanti, tamokhandhena āvuṭā”ti.
dakkhanti tamokhandhena āvuṭāti itiha → dakkhinti tamokkhandhena āvutāti iti (bj) | dakkhinti → dakkhanti (bj: machasaṁ) | dakkhinti → B. dakkhanti always. (pts note) | rāgarattā → rāgaratā (th) tamokhandhena āvuṭā”ti → tamokkhandhena āvutāti (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | tamokhandhena āvuṭāti itiha → tamokkhandhena āvutāti iti (sya-all) | āvutāti → āvuṭāti (bj: machasaṁ) | āvuṭā’’ti → tamokkhandhena āvutāti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ti → S2 āvatā-; S3 āvaṭā-; C. āvuttā-; S1 -kkhandho na āvarā ti. (pts note) | tamokhandhena āvuṭāti → tamokkhandhena āvutā ti (pts)those delighting in passion, cloaked in the mass of darkness, won’t see.”
Itiha bhagavato paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati, no dhammadesanāya.
dhammadesanāya → dhammadesanāyāti (sya-all) | iti → itiha (bj: machasaṁ) | Iti → B. adds ha. (pts note)As the Blessed One reflected thus, his mind inclined to dwelling at ease, not to teaching the Dhamma.
Atha kho brahmuno sahampatissa bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya etadahosi:
cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (bjt) | cetoparivitakkamaññāya etadahosi → ceto parivitakkam aññāya etad ahosi (pts)Then Brahmā Sahampati, having known with his own awareness the line of thinking in the Blessed One’s awareness, thought:
“nassati vata bho loko, vinassati vata bho loko, yatra hi nāma tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṁ namati, no dhammadesanāyā”ti.
namati → namissati (?) | namati → namissati (cck: ?) | dhammadesanāyāti → dhamma-desanāyā ti (pts)“The world is lost! The world is destroyed! The mind of the Tathāgata, the Arahant, the Rightly Self-awakened One inclines to dwelling at ease, not to teaching the Dhamma!”
Atha kho brahmā sahampati—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—brahmaloke antarahito bhagavato purato pāturahosi.
samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam evaṁ (pts) | sammiñjitaṁ → samiñjitaṁ (bj: machasaṁ) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)Then, just as a strong man might extend his flexed arm or flex his extended arm, Brahmā Sahampati disappeared from the Brahmā world and reappeared in front the Blessed One.
Atha kho brahmā sahampati ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ nihantvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ → dakkhiṇajānumaṇḍalaṁ paṭhaviyaṁ (sya-all) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ → dakkhiṇajānumaṇḍalaṁ (pts) | paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca → pamāmetvā bhagavantam etad avoca (pts) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ → dakkhiṇa-jānu-maṇḍalaṁ (pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca → ten-añjaliṁ pamāmetvā bhagavantam etad avoca (pts)Arranging his upper robe over one shoulder, he knelt down with his right knee on the ground, saluted the Blessed One with his hands before his heart, and said to him:
“desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ.
bhante → B. omits bhante. (pts note)“Lord, let the Blessed One teach the Dhamma! Let the One-Well-Gone teach the Dhamma!
Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti.
assavanatā → assavaṇatā (bj) | Santi → B. adds dha. (pts note) | apparajakkhajātikā → . S3 -rajakkhi-. (pts note) | assavanatā → SS. assavantā (see above, Māra-S. I. 5). (pts note) | parihāyanti → S2 pahāyanti. (pts note)There are beings with little dust in their eyes who are falling away because they do not hear the Dhamma.
Bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.
aññātāroti → aññātāro ti (pts)There will be those who will understand the Dhamma.”
Idamavoca brahmā sahampati, idaṁ vatvā athāparaṁ etadavoca:
idamavoca → idam avoca (pts) | athāparaṁ etadavoca → athāparam etad avoca (pts)That is what Brahmā Sahampati said. Having said that, he further said this:
“Pāturahosi magadhesu pubbe, dhammo asuddho samalehi cintito;
pāturahosi → pātur ahosi (pts)“In the past there appeared among the Magadhans an impure Dhamma devised by the stained. Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ, suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.
Apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (bj, pts1ed) | apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (bj, pts) | avāpuretaṁ → apāpuretaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (cck: sī.) | avāpur-etaṁ → B. C. apāpure-. (pts note)Throw open the door to the Deathless! let them hear the Dhamma realized by the Stainless One!Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito, yathāpi passe janataṁ samantato;
pabbatamuddhaniṭṭhito → pabbata-muddhani ṭhito (pts) janataṁ → S1-2 jantum; S3 jantam corrected into janataṁ. (pts note) | yathāpi → yathā pi (pts)Just as one standing on a rocky crag might see people all around below, Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha, pāsādamāruyha samantacakkhu;
sumedha → sumedhaso (sya-all) pāsādamāruyha → pāsādam āruyha (pts)so, intelligent one, with all-around vision, ascend the palace fashioned of Dhamma. Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko, avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.
Sokāvatiṇṇaṁ → sokāvakiṇṇaṁ (cck: sī.) | janatam → S1 jataṁ; S2 taṁ. (pts note) | janatamapetasoko → janatam apetasoko (pts) jātijarābhibhūtaṁ → jātijarābhibhūtanti (bj, sya-all) | jātijarābhibhūtaṁ → jātijarābhibhūtan ti (pts)Free from sorrow, behold the people submerged in sorrow, oppressed by birth & aging.Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma, satthavāha anaṇa vicara loke;
vīra → cīra (bj) anaṇa → aṇaṇa (rūpasiddhiṭīkā) | anaṇa → aṇaṇa (cck: rūpasiddhiṭīkā)Rise up, hero, victor in battle! O Teacher, wander without debt in the world. Desassu bhagavā dhammaṁ, aññātāro bhavissantī”ti.
Desassu → desetu (sya-all, km, pts1ed, mr) | desassu → desetu (sya-all, pts) | desassu → desetu (bj: syā, PTS) | Desassu → desetu (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | dhammaṁ → dhammam (pts) ti → This gāthā is to be found in B. only. (pts note) | bhavissantīti → bhavissantī ti (pts)Teach the Dhamma, O Blessed One: there will be those who will understand.”
Atha kho bhagavā brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā sattesu ca kāruññataṁ paṭicca buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.Then the Blessed One, having understood Brahmā’s invitation, out of compassion for beings, surveyed the world with the eye of an Awakened One.
Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.
paralokavajjabhayadassāvine → … dassāvino (bj, sya-all, km, pts1ed) | paralokavajjabhayadassāvine → paralokavajjabhayadassāvino (bj) | paralokavajjabhayadassāvino → bhayadassāvine (bj: machasaṁ) | paralokavajjabhayadassāvine → dassāvino (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | mudindriye → S1-2 mutindriye. (pts note) | duviññāpaye → B. omits dvākāre duviññāpaye here and further on. (pts note) | paralokavajjabhayadassāvine → paraloka-vajja-bhaya-dassāvino (pts)As he did so, he saw beings with little dust in their eyes and those with much, those with keen faculties and those with dull, those with good attributes and those with bad, those easy to teach and those hard, some of them seeing disgrace & danger in the other world.
Seyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni samodakaṁ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakā accuggamma ṭhitāni anupalittāni udakena;
ṭhitāni → tiṭṭhanti (bj, sya-all, km, pts1ed) | saṁvaḍḍhāni → saṁvaddhāni (bj, pts) | udakā → udakaṁ (sya-all) | jātāni → jatāni (pts) | puṇḍarīkāni → puṇḍarikāni (pts) | saṁvaḍḍhāni samodakaṁ → saṁvaddhāni samodakam (pts) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (pts) | udakānuggatāni → udakānugatāni (bj: syā) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (bj: sīmu7, syā, PTS) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | saṁvaddhāni → S3 samvaṭṭāni here and further on. (pts note) | anto-nimuggaposīni → So C.; S2 -posinī; S1 -lepāsinī; B. -āpesini. (pts note) | udakā → SS. udakaṁ-. (pts note) | tiṭṭhanti → B. thitāni. (pts note) | udakānuggatāni anto nimuggaposīni → udakānugatāni antonimmuggaposīni (th)Just as in a pond of blue or red or white lotuses, some lotuses—born & growing in the water—might flourish while immersed in the water, without rising up from the water; some might stand at an even level with the water; while some might rise up from the water and stand without being smeared by the water—
evameva bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.
paralokavajjabhayadassāvine → paralokavajjabhayadassāvino (bj) | viharante → [ (bj: ] antarita pāṭho sīhaḷapotthakesu na dissate.) | evameva → evamevaṁ (bjt) | evameva → evam eva (pts)so too, surveying the world with the eye of an Awakened One, the Blessed One saw beings with little dust in their eyes and those with much, those with keen faculties and those with dull, those with good attributes and those with bad, those easy to teach and those hard, some of them seeing disgrace & danger in the other world.
Disvāna brahmānaṁ sahampatiṁ gāthāya paccabhāsi:
brahmānaṁ → brahmānam (pts)Having seen this, he answered Brahmā Sahampati in verse:
“Apārutā tesaṁ amatassa dvārā, ye sotavanto pamuñcantu saddhaṁ;
tesaṁ → te (bj: syā) | dvārā → SS. add Brahmā. (pts note) | tesaṁ → tesam (pts) pamuñcantu → pamañcantu (sya-all); pamuccantu (pts)“Open are the doors to the deathless. let those with ears show their conviction. Let them show their conviction. Vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ, dhammaṁ paṇītaṁ manujesu brahme”ti.
vihiṁsasaññī → S1-2 vihiññāsaññī. (pts note) | bhāsiṁ → B. C nabhāsi. (pts note) | paguṇaṁ → paguṇam (pts) paṇītaṁ → paṇitam (pts) | brahmeti → brahme ti (pts)Perceiving trouble, O Brahmā, I did not tell people the refined, sublime Dhamma.”
Atha kho brahmā sahampati “katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyīti.
kho → S2-3 omit kho. (pts note) | ti → The same text is to be found in the Mahāvaggo of the Vinaya at the beginning where it is entitled: Brahmāyācana-gāthā. (pts note) | khomhi bhagavatā dhammadesanāyāti bhagavantaṁ → kho mhi bhagavato dhammadesanāyā ti bhagavantam (pts) | tatthevantaradhāyīti → tatth-ev-antaradhāyī ti (pts)“Then Brahmā Sahampati, thinking, ‘I’m the one who created the opportunity for the teaching of the Dhamma by the Blessed One!’ bowed down to me and, circling me on the right, disappeared right there.