Sāriputtasutta
Sāriputtasutta → sārīputtasuttaṁ (sya2ed)With Sāriputta
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | anāthapiṇḍikassa ārāme → anāthapiṇḍikassārāme (sya-all) | samayaṁ → samayam (pts)At one time Venerable Sāriputta was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā.
anelagalāya → aneḷagalāya (bj, pts2ed, mr); anelagaḷāya (sya-all, km, pts1ed) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | anelagalāya → anelagaḷāya (pts) | anelagalāya → aneḷagalāya (bj: machasaṁ); anelagaḷassa (bj: syā, PTS) | anelagalāya → aneḷagalāya (cck: sī. ka.); anelagaḷāya (cck: syā. kaṁ. pī.) | poriyā → S1-3 poriyāya, and further on S1 only. (pts note)Now at that time Venerable Sāriputta was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk. His words were polished, clear, articulate, and expressed the meaning.
Te ca bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbacetasā → sabbacetaso (pts) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁkatvā (bj: machasaṁ) | sabbacetaso → sabbacetasā (bj: machasaṁ) | sabbacetaso → See p. 112, notes 1. 2. (pts note) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso (bjt, th) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhi-katvā (pts)And those mendicants were paying attention, applying the mind, concentrating wholeheartedly, and actively listening.
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi:
etadahosi ayaṁ kho → etad ahosi ayam (pts)Then Venerable Vaṅgīsa thought,
“ayaṁ kho āyasmā sāriputto bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | vissaṭṭhāya anelagalāya → visaṭṭhāya anelagaḷāya (pts) | anelagalāya → aneḷagalāya (bj: machasaṁ); anelagaḷassa (bj: syā, PTS) | ayaṁ kho → ayam (pts)“This Venerable Sāriputta is educating the mendicants. …
Te ca bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbacetasā → sabbacetaso (pts) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁkatvā (bj: machasaṁ) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso (bjt) | sabbacetasā → sabba-cetaso (pts)And those mendicants are paying attention, applying the mind, concentrating wholeheartedly, and actively listening.
Yannūnāhaṁ āyasmantaṁ sāriputtaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan”ti.
sāruppāhi → sarūpāhi (bj, sya-all, pts) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yaṁ nūnāham (pts) | abhitthaveyyanti → abhitthaveyyan ti (pts)Why don’t I extoll him in his presence with fitting verses?”
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yenāyasmā sāriputto tenañjaliṁ paṇāmetvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāriputto tenañjaliṁ paṇāmetvā → sārīputto tenañjalimpaṇāmetvā (sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ → uṭṭhayāsanā ekaṁsam (pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenāñjalim panāmetvā (pts) | sāriputtaṁ etadavoca → sāriputtam etad avoca (pts)Then Venerable Vaṅgīsa rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward Sāriputta, and said,
“paṭibhāti maṁ, āvuso sāriputta, paṭibhāti maṁ, āvuso sāriputtā”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | sāriputtāti → sārīputtāti (sya-all) | maṁ → mam (pts) | sāriputtāti → sāriputtā ti (pts)“I feel inspired to speak, Reverend Sāriputta! I feel inspired to speak, Reverend Sāriputta!”
“Paṭibhātu taṁ, āvuso vaṅgīsā”ti.
taṁ → tam (pts) | vaṅgīsāti → vaṅgīsā ti (pts)“Then speak as you feel inspired,” said Sāriputta.
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṁ sāriputtaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
sāruppāhi → sarūpāhi (bj, sya-all, pts) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all)Then Vaṅgīsa extolled Sāriputta in his presence with fitting verses:
“Gambhīrapañño medhāvī, maggāmaggassa kovido;
gambhīrapañño → gambhīra-pañño (pts)“Deep in wisdom, intelligent, expert in the path and what is not the path; Sāriputto mahāpañño, dhammaṁ deseti bhikkhunaṁ.
sāriputto → sārīputto (sya-all) bhikkhunaṁ → bhikkhūnaṁ (bj)Sāriputta, so greatly wise, teaches Dhamma to the mendicants.Saṅkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsati;
saṅkhittenapi → sakhittena pi (pts) | saṅkhittenapi → saṁkhittenapi (my, bjt, ms2005) vitthārenapi → vitthārena pi (pts)He teaches in brief, or he speaks at length. Sāḷikāyiva nigghoso, paṭibhānaṁ udīrayi.
sāḷikāyiva → sālikā viya (sya-all); sālikāyiva (pts) | sālikāy-iva → S1-3 sālikāya ca. (pts note) paṭibhānaṁ udīrayi → paṭibhāṇaṁ mudīriyi (sya-all) | udīrayi → paṭibhāṇamudīrayī (bj: syā) | udīrayi → udīriyi (cck: syā. kaṁ.); udīriyati (cck: sāmaññaphalasuttaṭīkānurūpaṁ) | paṭibhānaṁ → paṭibhānam (pts)His call, like a myna bird, overflows with eloquence.Tassa taṁ desayantassa, suṇanti madhuraṁ giraṁ;
taṁ → tam (pts)While he teaches the mendicants listen to his sweet voice, Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;
savanīyena → savaṇīyena (bj)sounding attractive, clear and graceful. Udaggacittā muditā, sotaṁ odhenti bhikkhavo”ti.
ti → Thera-g. 1231-1233. (pts note) | sotaṁ → sotam (pts) | bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)They listen joyfully, their hearts elated.”