Akusalavitakkasutta
Akusalavitakkasutta → ayonisosuttaṁ (bj); ayonisomanasikārasuttaṁ (sya-all, pts2ed); ayoniso (vitakkitā) (pts1ed)๑๑ อโยนิโสมนสิการสูตร
Ekaṁ samayaṁ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล
Tena kho pana samayena so bhikkhu divāvihāragato pāpake akusale vitakke vitakketi, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)สมัยนั้น ท่านพักผ่อนอยู่ในที่พักกลางวัน ตรึกถึงอกุศลวิตกอันเลวทราม คือ
kāmavitakkaṁ, byāpādavitakkaṁ, vihiṁsāvitakkaṁ.
byāpādavitakkaṁ vihiṁsāvitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ vihiṁsavitakkaṁ (pts) | byāpādavitakkaṁ vihiṁsāvitakkaṁ → vyāpāda-vitakkaṁ vihiṁsa-vitakkaṁ (pts)กามวิตก (ความตรึกเกี่ยวกับกาม) พยาบาทวิตก(ความตรึกเกี่ยวกับพยาบาท) และวิหิงสาวิตก
Atha kho yā tasmiṁ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṁ bhikkhuṁ saṁvejetukāmā yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
taṁ → tam (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)ครั้งนั้น เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในราวป่านั้นมีความ อนุเคราะห์หวังดีต่อภิกษุนั้น ประสงค์จะให้ภิกษุนั้นสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุนั้นถึง ที่อยู่แล้วได้กล่าวกับภิกษุนั้นด้วยคาถาว่า
“Ayoniso manasikārā, so vitakkehi khajjasi;
so → bho (pts) | khajjasi ayoniso → majjasi ayoniṁ (pts) | majjasi → S1-3 so vi-; B. -khajjasi. (pts note)ท่านถูกวิตกเกาะกิน เพราะมนสิการโดยไม่แยบคาย Ayoniso paṭinissajja, yoniso anucintaya.
Ayoniso → ayoniṁ (pts1ed, pts2ed, mr) | ayoniso → ayoniṁ (bj: PTS) | Ayoniso → ayoniṁ (cck: pī. ka.) anucintaya → anuvicintaya (bj, sya-all, pts) | anuvicintaya → anucintiya (bj: machasaṁ) | anuvicintaya → B. anucintaya. (pts note)ท่านจงละการมนสิการโดยไม่แยบคาย และจงใคร่ครวญโดยแยบคายเถิดSatthāraṁ dhammamārabbha, saṅghaṁ sīlāni attano;
dhammamārabbha saṅghaṁ sīlāni attano → dhammam ārabbha saṅgham sīlānivattano (pts) | dhammamārabbha → dhammaṁ ārabbha (bj: sīmu, syā) attano → vattano (sya-all) | attano → sīlāni cattano (bj: sīmu) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005) | saṅghaṁ sīlāni attano → saṅgham sīlānivattano (pts)ท่านปรารภพระศาสดา พระธรรม พระสงฆ์ และศีลของตนแล้ว Adhigacchasi pāmojjaṁ, pītisukhamasaṁsayaṁ;
pītisukhamasaṁsayaṁ → pītisukham asaṁsayaṁ (pts)จะบรรลุความปราโมทย์ ปีติ และความสุขโดยไม่ต้องสงสัย Tato pāmojjabahulo, dukkhassantaṁ karissasī”ti.
pāmojjabahulo → pāmujjabahulo (sya-all) dukkhassantaṁ → dukkhass-antaṁ (pts)แต่นั้น ท่านมากไปด้วยความปราโมทย์ จักกระทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
Atha kho so bhikkhu tāya devatāya saṁvejito saṁvegamāpādīti.
saṁvegamāpādīti → saṁvegam āpādīti (pts)ลำดับนั้น ภิกษุนั้นถูกเทวดาทำให้สลดใจ เกิดความสลดใจแล้ว อโยนิโสมนสิการสูตรที่ ๑๑ จบ