Anuruddhasutta๖ อนุรุทธสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā anuruddho kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระอนุรุทธะอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล
Atha kho aññatarā tāvatiṁsakāyikā devatā jālinī nāma āyasmato anuruddhassa purāṇadutiyikā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
gāthāya → gāthāhi (bj) | tāvatiṁsakāyikā → tāvatiṁsa-kāyikā (pts) | purāṇadutiyikā → purāṇa-dutiyikā (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts)ครั้งนั้น เทวดาชั้นดาวดึงส์องค์หนึ่งชื่อชาลินี เคยเป็นภรรยาเก่าของท่านพระอนุรุทธะ
“Tattha cittaṁ paṇidhehi, yattha te vusitaṁ pure;
cittaṁ → cittam (pts)เข้าไปหาท่านพระอนุรุทธะถึงที่อยู่แล้วได้กล่าวกับท่านพระอนุรุทธะด้วยคาถาว่า ท่านจงตั้งจิตของท่านไว้ในหมู่เทพชั้นดาวดึงส์ Tāvatiṁsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu;ซึ่งพรั่งพร้อมด้วยอารมณ์อันน่าใคร่ทั้งปวง ที่ท่านเคยอยู่มาในกาลก่อน Purakkhato parivuto, devakaññāhi sobhasī”ti.
devakaññāhi → devagaṇehi (sya-all) | sobhasīti → sobhasi (pts) | devakaññāhi → devagaṇehi (bj: syā) | devagaṇehi → devakaññāhi (sya-all: yu.)ท่านผู้อันหมู่เทพยกย่องแวดล้อมเป็นบริวารจะงดงาม ท่านพระอนุรุทธะกล่าวคาถานี้ว่า“Duggatā devakaññāyo, sakkāyasmiṁ patiṭṭhitā;เหล่านางเทพกัญญาผู้มีคติอันเลว ดำรงมั่นอยู่ในสักกายทิฏฐิ Te cāpi duggatā sattā, devakaññāhi patthitā”ti.
cāpi → S1-3 vāpi-. (pts note) | sattā → B. pattā. (pts note) devakaññāhi patthitāti → devakaññābhipattikā (pts) | devakaññābhipattikā → B. kaññāhi; S1-3 sattikā. (pts note)สัตว์ทั้งหลายผู้มีคติอันเลวแม้เหล่านั้น ก็ยังมีนางเทพกัญญาปรารถนา“Na te sukhaṁ pajānanti, ye na passanti nandanaṁ;
sukhaṁ → sukham (pts)เทวดานั้นกล่าวด้วยคาถานี้ว่า เทพเหล่าใดยังไม่เคยเห็นสวนนันทนวัน Āvāsaṁ naradevānaṁ, tidasānaṁ yasassinan”ti.
yasassinanti → yasassinanti anuruddho (bj) | tidasānaṁ yasassinanti → tidasānam yasassinan ti (pts)อันเป็นที่อยู่ของพวกนรเทพ ผู้มียศ ชั้นไตรทศ เทพเหล่านั้นยังไม่รู้จักความสุข“Na tvaṁ bāle vijānāsi, yathā arahataṁ vaco;
+ → anuruddho (bjt) | tvaṁ → tvam (pts)ท่านพระอนุรุทธะกล่าวด้วยคาถานี้ว่า เทวดาผู้เขลา ท่านไม่รู้แจ้งถ้อยคำ Aniccā sabbasaṅkhārā, uppādavayadhammino;
sabbasaṅkhārā → sabbe saṅkhārā (bj, sya-all) | sabbasaṅkhārā uppādavayadhammino → sabbe saṅkhārā uppadavayadhammino (pts) | sabbe → S1-3 sabba-. (pts note) uppādavayadhammino → uppadavayadhammino (pts)ของพระอรหันต์ทั้งหลายว่า สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง มีความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปเป็นธรรมดา Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṁ vūpasamo sukho.
sukho → For this and the preceding gātha see Devatā-S. II. 1. (pts note)เกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป ความสงบระงับสังขารเหล่านั้นเป็นความสุขNatthi dāni punāvāso, devakāyasmi jālini;
natthi dāni → natthidāni (bjt, th, pts) devakāyasmi jālini → devakāyasmiṁ jālinī (bj, pts) | jālini → jālinī (sya-all) | devakāyasmiṁ → devakāyasmi (bj: machasaṁ, syā)บัดนี้ การกลับไปอยู่ในสวรรค์ของเราไม่มีอีกต่อไป ตัณหาดุจตาข่ายในหมู่เทพของเราไม่มี Vikkhīṇo jātisaṁsāro, natthi dāni punabbhavo”ti.
vikkhīṇo → S1-3 vikkhiṇā. (pts note) natthi dāni → natthidāni (bjt, th) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)การเวียนว่ายตายเกิดสิ้นไปแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีกต่อไป อนุรุทธสูตรที่ ๖ จบ