Mettasutta
“Karaṇīyamatthakusalena, yanta santaṁ padaṁ abhisamecca;
karaṇīyamatthakusalena yanta → (pts) yanta → yaṁ taṁ (bj, sya-all) | abhisamecca → Bai abhisamacca. (pts note) | yanta → yantaṁ (th)This is to be done by one skilled in aims appreciating the state of peace: Sakko ujū ca suhujū ca, sūvaco cassa mudu anatimānī.
suhujū → sūjū (bj, pts-vp-pli1) | suhujū → sūjū (cck: sī.) | ujū → Bai uju. (pts note) | sūjū → Bai suhuju. (pts note) va → ye ca (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | sūvaco → suvaco (bj, sya-all) | mudu → So all four MSS., Fsb. mudū (metri causa). (pts note) | anatimānī → Cb Bai -ni. (pts note) | sūvaco cassa → suvaco assa (pts)Be capable, upright, & straightforward, easy to instruct, gentle, & not conceited,Santussako ca subharo ca, appakicco ca sallahukavutti;content & easy to support, with few duties, living lightly, Santindriyo ca nipako ca, appagabbho kulesvananugiddho.
nipako → Bi nipp-. (pts note) va → vā (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | kulesvananugiddho → kulesu ananugiddho (bj, sya-all, pts) | kulesu → Bi kulesv-. (pts note)with peaceful faculties, astute, modest, & no greed for supporters.Na ca khuddamācare kiñci, yena viññū pare upavadeyyuṁ;
khuddamācare → khuddaṁ samācare (bj, sya-all, pts) | khuddaṁ → Bi -dda. (pts note) yena → ye na (th)Do not do the slightest thing that the observant would later censure. Think: Sukhino va khemino hontu, sabbasattā bhavantu sukhitattā.
va → vā (bj, sya-all, pts) | vā → Bi va. (pts note) sabbasattā → sabbe sattā (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | sabbasattā → sabbe sattā (bj, sya-all, pts) | sabbasattā → sabbe sattā (cck: sī. syā.)Happy, at rest, may all beings be happy at heart.Ye keci pāṇabhūtatthi, tasā vā thāvarā vanavasesā;
pāṇabhūt → Ck Bai -bhut'. (pts note) | atthi → Ck atthī. (pts note) | pāṇabhūtatthi → pāṇabhūt atthi (pts) vanavasesā → vā anavasesā (bj, sya-all, pts) | tasā → Ba tassā. (pts note) | anavasesā → Bi thāvarā v'; anavasesā; Ba omits vā. (pts note)Whatever beings there may be, weak or strong, without exception, Dīghā vā ye va mahantā, majjhimā rassakā aṇukathūlā.
mahantā → ye mahantā vā (bj, pts-vp-pli1); mahanta (?) | va → (bj, sya-all, pts) | mahantā → mahantā vā (sya-all) | mahantā → mahanta (cck: ?) | ye → Ba ye va ca, Bi ye va. (pts note) | vā → Bi omits vā. (pts note) rassakā aṇukathūlā → rassakāṇukathūlā (bj) | majjhimā → Bi -ma. (pts note) | aṇukathūlā → Ck rassakānukathūlā, Cb -kāṇūka-. (pts note)long, large, middling, short, subtle, gross,Diṭṭhā vā ye va adiṭṭhā, ye va dūre vasanti avidūre;
adiṭṭhā → addiṭṭhā (bj, pts-vp-pli1); adiṭṭha (?) | va → ca (sya-all) | va adiṭṭhā → vā addiṭṭhā (pts) | adiṭṭhā → adiṭṭha (cck: ?) | vā → Ba ca. (pts note) | addiṭṭhā → So Ckb; Bai Fsb. adiṭṭhā. (pts note) va → ca (bj, sya-all, pts) | va → ye ca (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ca → Bi omits ca. (pts note)seen & unseen, living near & far away, Bhūtā va sambhavesī va, sabbasattā bhavantu sukhitattā.
Bhūtā va sambhavesī va → bhūtā vā sambhavesī vā (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1, mr) | va sabbasattā → vā sabbe sattā (bj, sya-all, pts) | va → bhūtā vā sambhavesī vā (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | sambhavesī → Cb Bai -si. (pts note) sattā → Bi sabbasattā. (pts note) | sabbasattā → sabbe sattā (bjt, th, pts)born or seeking birth: may all beings be happy at heart.Na paro paraṁ nikubbetha, nātimaññetha katthaci na kañci;
na kañci → naṁ kañci (bj, pts-vp-pli1); naṁ kiñci (sya-all); na kiñci (mr) | na → naṁ (bj) | katthaci na → katthacinaṁ (pts) | kañci → naṁ kañci (cck: sī. pī.); naṁ kiñci (cck: syā.); na kiñci (cck: ka.) | katthacinaṁ → Bi -na. (pts note) | kañci → Bai kiñci. (pts note)Let no one deceive another or despise anyone anywhere, Byārosanā paṭighasañña, nāññamaññassa dukkhamiccheyya.
paṭighasañña → paṭighasaññā (bj, cck); paṭīghasaññā (sya-all) | byārosanā paṭighasañña → vyārosanā paṭighasaññā (pts) | vyārosanā → Cb vāyārosanā. (pts note) dukkhamiccheyya → dukkham iccheyya (pts)or, through anger or resistance-perception, wish for another to suffer.Mātā yathā niyaṁ puttam āyusā ekaputtamanurakkhe;
puttam → puttamāyusā (my) | puttam → puttaṁ (bjt, th, pts) | niyaṁ puttam → niyaṁputta māyusā (ms2005) ekaputtamanurakkhe → ekaputtam anurakkhe (pts)As a mother would risk her life to protect her child, her only child, Evampi sabbabhūtesu, mānasaṁ bhāvaye aparimāṇaṁ.
evampi → evam pi (pts) mānasaṁ bhāvaye → mānasambhāvaye (th) | mānasaṁ → mānasam (pts)even so should one cultivate the heart limitlessly with regard to all beings.Mettañca sabbalokasmi, mānasaṁ bhāvaye aparimāṇaṁ;
mettañca sabbalokasmi → mettaṁ ca sabbalokasmiṁ (bj) | sabbalokasmiṁ → Bai -mi. (pts note) | mettañca sabbalokasmi → mettañ ca sabbalokasmiṁ (pts) mānasaṁ bhāvaye → mānasambhāvaye (th) | mānasaṁ → mānasam (pts)With goodwill for the entire cosmos, cultivate the heart limitlessly: Uddhaṁ adho ca tiriyañca, asambādhaṁ averamasapattaṁ.
adho → daho ca tiriyañ (pts) averaṁ → Bi -am. (pts note) | averamasapattaṁ → averaṁ asapattaṁ (bjt, th, pts)above, below, & all around, unobstructed, without hostility or hate.Tiṭṭhaṁ caraṁ nisinno va, sayāno yāvatāssa vitamiddho;
va → vā (bj, sya-all, pts) | va → vā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vā → Bi va. (pts note) | tiṭṭhaṁ caraṁ → tiṭṭhañcaraṁ (th) vitamiddho → vigatamiddho (bahūsu) | yāvatāssa vitamiddho → vā yāva tassa vigatamiddho (bj, sya-all, pts) | vitamiddho → vigatamiddho (cck: bahūsu) | vā → Bi omits vā. (pts note) | yāvatāssa vitamiddho → vā yāvat assa vigatamiddho (pts)Whether standing, walking, sitting, or lying down, as long as one has banished torpor, Etaṁ satiṁ adhiṭṭheyya, brahmametaṁ vihāramidhamāhu.
vihāraṁ → Bi -m. (pts note) | vihāramidhamāhu → vihāraṁ idhamāhu (bjt, th) | brahmametaṁ vihāramidhamāhu → brahmam etaṁ vihāraṁ idha-m-āhu (pts)one should be determined on this mindfulness. this is called a Brahmā abiding here.Diṭṭhiñca anupaggamma, sīlavā dassanena sampanno;
anupaggamma → anupagamma (bjt, th) | diṭṭhiñca anupaggamma → diṭṭhiñ ca anupagamma (pts)Not taken with views, but virtuous & consummate in vision, Kāmesu vinaya gedhaṁ, na hi jātuggabbhaseyya punaretī”ti.
vinaya → vineyya (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | vinaya → vineyya (cck: sī. syā. pī.) | vineyya → Bi vinaya (cf. 1098a). (pts note) jātuggabbhaseyya → jātu gabbhaseyyaṁ (bj, sya-all) | jātuggabbhaseyya punaretīti → jātu gabbhaseyyaṁ punar etī ti (pts)having subdued greed for sensuality, one never again will lie in the womb.
Mettasuttaṁ aṭṭhamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | aṭṭhamaṁ → niṭṭhitaṁ (bjt, pts) | + → suttanipāte uragavaggassa navamaṁ hemavatasuttaṁ (th)