Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Sutta Nipāta 3.7Сутта Нипата 3.7

SelasuttaСутта к Селе

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā aṅguttarāpesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi yena āpaṇaṁ nāma aṅguttarāpānaṁ nigamo tadavasari.
tadavasari → etad avasari (pts) | Aṅguttarāpesu → Bi -āmesu throughout. (pts note) | cārikañ → Mk Bai -am. (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | aḍḍhateḷasehi → Bai aḍhatela- throughout. (pts note) | Āpaṇaṁ → Mk Bai -raṁ. (pts note) | nigamo → Bai nigg-. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)
Одно время Благословенный путешествовал по стране Ангуттарапанов вместе с большой общиной монахов, с тысячью двумястами пятьюдесятью монахами, и со временем прибыл в город Ангуттарапанов под названием Апана.
Assosi kho keṇiyo jaṭilo:
Keṇiyo → Or Keniyo; all MSS. are wavering. (pts note)
Отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения услышал:
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṁ anuppatto.
pabbajito → Bi pabbajj- throughout. (pts note) | saddhiṁ → Ba -dhi. (pts note) | Āpaṇaṁ → Ba Apannaṇaṁ; Bi Āpannakaṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)
“Отшельник Готама, сын Сакьев, ушедший из клана Сакьев в бездомную жизнь, странствовал по стране Ангуттарапанов с большой общиной монахов, с тысячью двумястами пятьюдесятью монахами, и прибыл в Апану.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → Ckb Baim bhagavantaṁ (in Bm corr. to bhavantaṁ). (pts note) | kalyāṇo → Ck kallyā- throughout. (pts note)
И об этом господине Готаме распространилась такая славная молва:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
bhagavā’ti → bhagavā (sya-all, pts-vp-pli1) | purisadammasārathi → purisadammasārathī (pts) | bhagavā’ti → bhagavā (cck: syā. pī.) | itipi → iti pi (pts)
“Благословенный – это тот, кто достиг совершенства, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, высочайший, знаток миров, непревзойдённый вожак тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный”.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sabrahmakaṁ → Mk sabbra-. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiṁ → Mk -bbrāhma-, Bai -ṇi. (pts note) | sadevamanussaṁ → sadevamunassaṁ (bjt)
Он провозглашает этот мир с богами и людьми, Марами и Брахмами, с поколением шраманов и брахманов, князей и [простых] людей, который он сам реализовал посредством прямого знания.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
deseti → desati (cck) | savyañjanaṁ → Mk sabbya-; Bai sabya-. (pts note) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇaṁ (bjt, pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)
Он обучает Дхамме – прекрасной в начале, прекрасной в середине и прекрасной в конце – в правильных значениях и формулировках. Он раскрывает святую жизнь, всецело совершенную и чистую.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)
Хорошо было бы увидеть таких арахантов”.

Atha kho keṇiyo jaṭilo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И тогда отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения отправился к Благословенному и обменялся с ним приветствиями,
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → Ck Bai sāra-. (pts note)
после обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
samuttejesi sampahaṁsesi → samuttepesi sampahasesi (bj)
И Благословенный понуждал, побуждал и радовал его беседой по Дхамме.
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:
sampahaṁsito → Bai saṁ-. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
И затем, наставленный, понуждённый, побуждённый и порадованный беседой по Дхамме, отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения сказал Благословенному:
“adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
adhivāsetu → adhivāsetveva (bj, pts-vp-pli1) | saddhiṁ → Bai -i. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)
“Пусть господин Готама вместе с общиной монахов согласится принять от меня приглашение на завтрашний обед”.
Evaṁ vutte, bhagavā keṇiyaṁ jaṭilaṁ etadavoca:
vutte → vutto (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, Благословенный ответил:
“mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
kho → Bi omits kho. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | tvañca → tvañ ca kho (pts) | abhippasannoti → abhippasanno ti (pts)
“Община монахов огромна, Кения, состоит из тысячи двухсот пятидесяти монахов, а ты выражаешь полное доверие брахманам”.

Dutiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И во второй раз отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения сказал Благословенному:
“kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno;
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | ahañca → ahañ ca (pts)
“Хоть община монахов и огромна, господин Готама, и состоит из тысячи двухсот пятидесяти монахов, и хотя я выражаю полное доверие брахманам,
adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
svātanāya → Cb sūcātanāya. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)
всё равно пусть господин Готама вместе с общиной монахов согласится принять от меня приглашение на завтрашний обед”.
Dutiyampi kho bhagavā keṇiyaṁ jaṭilaṁ etadavoca:
dutiyampi → tatiyampi (bj) | Dutiyam → Bai -aṁ (pts note) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И во второй раз… Благословенный дал тот же ответ.
“mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
+ → kho (bjt) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | tvañca brāhmaṇesu abhippasannoti → tvañ ca kho brāh maṇesu abhippasanno ti (pts)
“Община монахов огромна, Кения, состоит из тысячи двухсот пятидесяти монахов, а ты выражаешь полное доверие брахманам”.

Tatiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca:
Tatiyam → Bai -aṁ. (pts note) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И в третий раз отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения сказал Благословенному:
“kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno,
kho → Baim omit kho. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | ahañca → ahañ ca kho (pts)
“Хоть община монахов и огромна, господин Готама, и состоит из тысячи двухсот пятидесяти монахов, и хотя я выражаю полное доверие брахманам,
adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
adhivāsetu → adhivāsetveva (bj, pts) | adhivāsetu → adhivāsetveva (cck: sī.) | adhivāsetv-eva → Cb adhivāsetuñ ca, Bai -setu, omitting eva. (pts note) | bhavaṁ → Ck Mk -aṅ. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)
всё равно пусть господин Готама вместе с общиной монахов согласится принять от меня приглашение на завтрашний обед”.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Благословенный молча согласился. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā yena sako assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mittāmacce ñātisālohite āmantesi:
mittāmacce → mittā macce (bjt) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И тогда, осознав, что Благословенный согласился, отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения поднялся с сиденья и отправился в свою собственную хижину отшельника, Где обратился к своим друзьям и товарищам, родственникам и родным:
“suṇantu me bhavanto mittāmaccā ñātisālohitā,
bhavanto mittāmaccā → bhavanetā mittā maccā (bj) | bhavanto → bhonto (sya-all, pts) | bhonto → Baim bhavanto. (pts note)
“Услышьте меня, почтенные, мои друзья и товарищи, родственники и родные!
samaṇo me gotamo nimantito svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghena,
me → Mk Bi omit me. (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)
Отшельник Готама вместе с Сангхой монахов был приглашён мной на завтрашний обед.
yena me kāyaveyyāvaṭikaṁ kareyyāthā”ti.
kareyyāthāti → kareyyāthā ti (pts)
Сделайте для меня необходимые закупки и приготовления”.
“Evaṁ, bho”ti kho keṇiyassa jaṭilassa mittāmaccā ñātisālohitā keṇiyassa jaṭilassa paṭissutvā appekacce uddhanāni khaṇanti, appekacce kaṭṭhāni phālenti, appekacce bhājanāni dhovanti, appekacce udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpenti, appekacce āsanāni paññāpenti.
bhoti → hoti (bj) | bhājanāni → bhājanti (bj) | phālenti → phāḷenti (pts) | Evaṁ → Mk evam. (pts note) | paṭissutvā → Bai paṭisutvā. (pts note) | phāḷenti → Cb Bai phāl-. (pts note) | bhājanāni → Bi bhojanāni. (pts note) | paññāpenti → Bi pañña-. (pts note) | bhoti → bho ti (pts) | appekacce → app-ekacce (pts)
“Да, господин”, – отвечали они. Кто-то стал выкапывать печи, кто-то рубить деревья, кто-то мыть посуду, кто-то выставлять кувшины с водой, кто-то готовил сиденья,
Keṇiyo pana jaṭilo sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ paṭiyādeti.
maṇḍalamāḷaṁ → maṇḍalamālaṁ (bj) | sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ → sāmaṁ yeva maṇḍalamālaṁ (sya-all) | yeva → Bai Fsb. sāmañ ñeva. (pts note) | maṇḍalamāḷaṁ → Ckb Mk Bm {maṇḍaḷa-}, Bai -mālaṁ. (pts note)
тогда как сам отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения устанавливал шатёр.

Tena kho pana samayena selo brāhmaṇo āpaṇe paṭivasati, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo, tīṇi ca māṇavakasatāni mante vāceti.
pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → pāragu sanighaṇaṭukeṭubhānaṁ (bj) | ca → (bj, pts) | vedānaṁ → Baim bedānaṁ. (pts note) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → Bim keṭa-. (pts note) | sākkharappabhedānaṁ → Bam sakkhara-, Bi sakara-. (pts note) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → Bai lokāyatanamahā-. (pts note) | anavayo → Ckb (Mk) anvayo. (pts note) | tīṇi → Baim add ca. (pts note)
И в то время брахман Села пребывал в Апане. Он был знатоком Трёх Вед в их словарях, литургии, фонологии, этимологии, и историей как пятое. Он хорошо знал филологию, грамматику и был прекрасно сведущ в натурфилософии и в знаках Великого Человека, и обучал декламации гимнов три сотни брахманских учеников.

Tena kho pana samayena keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe abhippasanno hoti.
pana → (bj) | keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe → keṇiye jaṭile selo brāhmaṇo (bj)
И в то время отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения выражал полное доверие брахману Селе.
Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi parivuto jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami.
māṇavakasatehi → Bai māṇavasatehi. (pts note) | jaṁghāvihāraṁ → Bi jaṁgha-. (pts note) | jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno → jaṁghāvihāraṁ anucaṁkamamāno (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
И в то время отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения выражал полное доверие брахману Селе.
Addasā kho selo brāhmaṇo keṇiyassa jaṭilassa assame appekacce uddhanāni khaṇante …pe… appekacce āsanāni paññapente, keṇiyaṁ pana jaṭilaṁ sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ paṭiyādentaṁ.
keṇiyassa jaṭilassa assame → keṇiyasmiṁ jaṭile (bj); keṇiyassamiye jaṭile (pts-vp-pli1) | khaṇante → khaṇanne (bj) | paññapente → paññāpente (bj, sya-all, pts) | maṇḍalamāḷaṁ → maṇḍalamālaṁ (bj) | sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ → sāmaṁ yeva maṇḍalamālaṁ (sya-all) | assame → keṇissamiye jaṭile (cck: sī. pī.) | jaṭile → Baim Keṇiyassa jaṭilassa assame. (pts note) | --pe-- → Bai -gha-; Mk reads the text in full. (pts note) | paññāpente → Bai pañña-. (pts note) | ñeva → Bai sāmaṁ yeva. (pts note) | maṇḍalamāḷaṁ → Ckb Mk Bm maṇḍaḷa-, Bai -mālaṁ. (pts note) | keṇiyassa jaṭilassa assame appekacce → keṇiyassamiye jaṭile app-ekacce (pts) | appekacce → app-ekacce (pts) | sāmaṁyeva → sāmañ ñeva (pts)
Там он увидел как кто-то выкапывает печи, кто-то рубит деревья, кто-то моет посуду, кто-то выставляет кувшины с водой, кто-то готовит сиденья, тогда как сам отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения устанавливает шатёр.
Disvāna keṇiyaṁ jaṭilaṁ etadavoca:
etadavoca kiṁ → etad avoca ki (pts)
Когда он увидел это, он спросил отшельника со спутанными волосами [по имени] Кения:
“kiṁ nu kho bhoto keṇiyassa āvāho vā bhavissati, vivāho vā bhavissati, mahāyañño vā paccupaṭṭhito, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṁ balakāyenā”ti?
kiṁ nu kho → kinnu (bj) | vivāho → vihāho (bj) | kho → (pts) | nu → Baim ki(ṁ) nu kho. (pts note) | Seniyo → Cb Mk Seṇiyo; Pj. Seniyo (=Sum. I 2806). (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | balakāyenāti → balakāyenā ti (pts)
“Почтенный Кения женится или выдаёт замуж? Или [готовится] великое жертвование? Или царь Сения Бимбисара из Магадхи был приглашён со своей большой свитой на завтрашний обед?”

“Na me, bho sela, āvāho vā bhavissati vivāho vā, nāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṁ balakāyena;
bho → (bj, pts) | vā → (bj, pts) | bhavissati → bhavissati napi (bj, sya-all, pts) | vā nāpi → bhavissati napi (bj, sya-all, pts) | nimantito → nimatti to (bj) | me → Bai add bho. (pts note) | āvāho → Bai add vā. (pts note) | pi → Bm nāpi; Bai omit pi. (pts note) | Seniyo → Ckb Mk Seṇiyo. (pts note) | Bimbisāro → Bai Pimpasāro. (pts note) | + → na pi (pts) | vā nāpi → bhavissati na pi (pts)
“Я не женюсь, не выдаю замуж, господин Села, и царь Сения Бимбисара из Магадхи не был приглашён со своей большой свитой на завтрашний обед.
api ca kho me mahāyañño paccupaṭṭhito.
kho → Bai add na. (pts note)
Но я планирую великое жертвование.
Atthi samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṁ anuppatto.
aḍḍhateḷasehi → aḍḍhateḍasehi (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)
Отшельник Готама, сын Сакьев, ушедший из клана Сакьев в бездомную жизнь, путешествовал по стране Ангуттарапанов с большой общиной монахов, с тысячью двумястами пятьюдесятью монахами, и прибыл в Апану.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ …pe…
gotamaṁ → gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato (bj) | bhavantaṁ → Ckb Bai bhagavantaṁ. (pts note) | --pe-- → Bai -la-; Mk reads the text in full. (pts note) | + → evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā (th)
И об этом господине Готаме…
buddho bhagavāti.
bhagavāti → bhagavā ti (pts)
пробуждённый, благословенный”.
So me nimantito svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhattaṁ → (bj, pts) | svātanāya → Bai add bhattaṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)
Он был приглашён мной на завтрашний обед вместе с общиной монахов”.
“Buddhoti, bho keṇiya, vadesi”?
bho → So Mk Bam Pj. Ps.; Ckb kho bho, Bi kho. (pts note) | buddhoti → buddho ti (pts)
“Ты сказал “Будда”, Кения?”
“Buddhoti, bho sela, vadāmi”.
bho → Bi omits bho. (pts note) | buddhoti → buddho ti (pts)
“Я сказал “Будда”, Села”.
“Buddhoti, bho keṇiya, vadesi”?
buddhoti → buddho ti (pts)
“Ты сказал “Будда”, Кения?”
“Buddhoti, bho sela, vadāmī”ti.
vadāmīti → vadāmiti (bj) | buddhoti → buddho ti (pts) | vadāmīti → vadāmī ti (pts)
“Я сказал “Будда”, Села”.

Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi:
kho → bho (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда мысль пришла к брахману Селе:
“ghosopi kho eso dullabho lokasmiṁ, yadidaṁ buddhoti.
ghosopi → ghoso pi (pts) | buddhoti → buddho ti (pts)
“Даже звучание [этого слова] “Будда” редко встречается в мире.
Āgatāni kho panamhākaṁ mantesu dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā.
panamhākaṁ → pana asmākaṁ (bj, sya-all, pts) | dvattiṁsa → battiṁsātipi pāṭho (sya-all note) | pana → Mk Bi pan'. (pts note) | asmākaṁ → Bai asmāka. (pts note) | dvattiṁsa → Bai batti(ṁ)sa. (pts note) | mahāpurisalakkhaṇāni → Bi mahāpūrisa- throughout. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (bjt, th, pts) | dveva → dve va (pts)
А в наших гимнах дошли до нас тридцать два знака Великого Человека. У Великого Человека, который наделён ими, есть только две возможных участи, и нет других.
Sace agāraṁ ajjhāvasati rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (bj, cck) | vijitāvī → vijitāvi (bj) | cakkavattī → Mk Bai -vatti. (pts note) | vijitāvī → Bai -vi. (pts note)
Если он живёт домохозяйской жизнью, он станет царём-миродержцем, праведным царём, который правит Дхаммой, покорителем четырёх сторон света, всепобедившим, утвердившим порядок в своей стране, владеющим семью сокровищами.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṁ—
satta ratanāni → sattaratanāni (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | tassimāni → tass imāni (pts)
У него есть эти семь сокровищ:
cakkaratanaṁ, hatthiratanaṁ, assaratanaṁ, maṇiratanaṁ, itthiratanaṁ, gahapatiratanaṁ, pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
eva → Bai parināyakaratanaṁ-m-eva. (pts note) | pariṇāyakaratanameva → pariṇāyakaratanam eva (pts)
сокровище-колесо, сокровище-слон, сокровище-конь, сокровище-самоцвет, сокровище-женщина, сокровище-распорядитель, сокровище-советник в качестве седьмого.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
bhavanti → Bai santi. (pts note) | vīraṅgarūpā → Mk vīraṁga-. (pts note) | vīraṅgarūpā → viraṅgarūpā (th) | panassa → pan assa (pts)
У него более тысячи сыновей-героев, покорителей вражеских армий.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ sāgarapariyantaṁ → paṭhaviṁ sāgara pariyantaṁ (pts) | paṭhaviṁ → Bai -vi. (pts note) | abhivijiya → Ba ativijaya, Bi abhivijaya. (pts note)
Он правит, покорив эту охваченную морями землю, без палки и оружия, а только Дхаммой.
Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (bj, pts-vp-pli1) | pana agārasmā → panāgārasmā (bj) | pana agārasmā anagāriyaṁ → panāgārasmā anagāriyāṁ (pts) | vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (cck: sī. pī.) | vivaṭacchado → itisaddo idha bhavituṁ vaṭṭati (sya-all note) | panāgārasmā → Bai pana a-. (pts note) | vivattacchaddo → Ck (Pj.) Mk -cchaddā (perhaps a gennine form); Bai vivaṭa(c)chedo. (pts note)
Но если он оставляет жизнь домохозяйскую ради бездомной, то он станет Совершенным, Правильно Пробуждённым, который сдёрнет завесу [неведения] с мира”.
Kahaṁ pana, bho keṇiya, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?
bhavaṁ → Cb Mk -aṅ. (pts note) | sammāsambuddhoti → sammā sambuddhoti (bjt) | sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)
[И тогда он сказал]: “Мой дорогой Кения, где сейчас проживает господин Готама, достойный и Правильно Пробуждённый?”

Evaṁ vutte, keṇiyo jaṭilo dakkhiṇaṁ bāhuṁ paggahetvā selaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
bāhuṁ → bāhaṁ (bj, sya-all, pts) | paggahetvā → Ba gahetvā. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения вытянул свою правую руку и сказал:
“yenesā, bho sela, nīlavanarājī”ti.
nīlavanarājīti → nilavanarājīti (bj) | yenesā → yen esā (pts) | nīlavanarājīti → nīlavanarājī ti (pts)
“Вон там, где та зелёная полоса рощи, господин Села”.
Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami.
tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
И тогда брахман Села вместе с тремя сотнями брахманских учеников отправился к Благословенному.
Atha kho selo brāhmaṇo te māṇavake āmantesi:
atha kho → athakho (bjt)
Он обратился к брахманским ученикам:
“appasaddā bhonto āgacchantu, pade padaṁ nikkhipantā.
pade → pāde (bj)
“Подходите тише, почтенные, ступайте аккуратнее.
Durāsadā hi te bhagavanto sīhāva ekacarā.
bhagavanto → bhavanto (sya-all, mr) | ekacarā → ekavarā (bj) | bhagavanto → bhavanto (cck: syā. ka.) | bhagavanto → Ba bhavanto. (pts note) | sīhāva → sīhā va (pts)
Ведь к этим Благословенным трудно подступиться, [они] как лев, который бродит в одиночку.
Yadā cāhaṁ, bho, samaṇena gotamena saddhiṁ manteyyaṁ, mā me bhonto antarantarā kathaṁ opātetha;
cāhaṁ bho → vāhaṁ bhonto (bj) | manteyyaṁ → manteyyuṁ (cck) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | bhonto → Bai bhavanto pi. (pts note) | antarantarā → Mk antarā. (pts note)
Когда я буду говорить с отшельником Готамой, не встревайте и не перебивайте меня,
kathāpariyosānaṁ me bhavanto āgamentū”ti.
kathāpariyosānam → Mk Bai -aṁ. (pts note) | āgamentū → Bai āgamantu. (pts note) | āgamentūti → āgamentū ti (pts)
но ждите, пока разговор закончится”.

Atha kho selo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И тогда брахман Села отправился к Благословенному и обменялся с ним приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ vītisāretvā → sārāṇīyaṁvītisāretvā (bj) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all, pts) | sārāṇīyaṁvītisāretvā → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ, hemu) | sārāṇīyaṁ → Bai sāra-. (pts note)
После обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом
Ekamantaṁ nisinno kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.
samannesi → sammannesi (si, sya-all) | samannesi → samamannesi (bj: machasaṁ, hemu) | samannesi → sammannesi (cck: sī. syā.) | dvattiṁsa → Bm bāttiṁsa. (pts note) | samannesi → Ckb Fsb. sammannesi, Bai saṁmanesi, Mk samanosi. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni sammannesi (th) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (pts)
и стал рассматривать тридцать два знака Великого Человека на теле Благословенного.
Addasā kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
dvattiṁsa → Bai battiṁsa. (pts note) | mahāpurisalakkhaṇāni → Mk -nāni. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (bjt, th, pts)
До той или иной степени ему удалось распознать тридцать два знака на теле Благословенного кроме двух.
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
mahāpurisalakkhaṇesu → Mk -anesu. (pts note) | kaṅkhati → kaṁkhati (pts)
Он сомневался и не был уверен по поводу двух знаков, не мог решить и сделать вывод:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cāti.
cāti → ca (bj, pts) | pahūtajivhatāya cāti → pahutajivhatāya ca (sya-all) | pahūtajivhatāya → Bai bahuta-; Ba -jīvha- throughout. (pts note) | ca → Bai cā ti. (pts note)
скрыт ли в оболочке мужской орган и действительно ли язык большой.

Atha kho bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда мысль пришла Благословенному:
“passati kho me ayaṁ selo brāhmaṇo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
yebhuyyena → Bai -ūyy-. (pts note) | ṭhapetvā → Bai ṭhapetvāna. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (th, pts)
“Этот брахман Села видит до той или иной степени тридцать два знака Великого Человека на мне, кроме двух.
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
kaṅkhati → kaṁkhati (pts)
Он сомневается и не уверен по поводу двух знаков, не может решить и сделать вывод:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā”ti.
pahūtajivhatāya → pahutajivhatāya (sya-all) | vatthaguyhe → Bai vatthu-. (pts note) | cāti → cā ti (pts)
скрыт ли в оболочке мужской орган и действительно ли язык большой”.
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi, yathā addasa selo brāhmaṇo bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all, mr) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (cck: syā. ka.) | abhisaṅkhāresi → abhisaṁkhāsi (sya-all: yu.) | abhisaṁkhāsi → Baim -khāresi. (pts note) | addasa → Mk yathāddasa. (pts note) | kosohitaṁ → Mk Bai kosohita-. (pts note) | vatthaguyhaṁ → Bai vatthu-. (pts note) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāsi (pts)
И тогда Благословенный совершил такое чудо посредством сверхъестественных сил, что брахман Села увидел, что мужской орган Благословенного скрыт в оболочке.
Atha kho bhagavā jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi, ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi, kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya chādesi.
paṭimasi → parimasi (bj) | nalāṭamaṇḍalaṁ → laḷāṭamaṇḍalaṁ (bj) | jivhaṁ → Mk -an. (pts note) | nāsikasotāni → Mk nāsikā-. (pts note) | paṭimasi → So Mk Bai; Ckb parimasi. (pts note) | kevalam → Mk kevalakam. (pts note) | nalāṭamaṇḍalaṁ → Bai nalāta-. (pts note) | ubhopi → ubho pi (pts) | kevalampi → kevalam pi (pts)
Затем Благословенный высунул язык и поочерёдно дотронулся им до обоих ушей и обеих ноздрей, а затем покрыл своим языком весь лоб.

Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi:
etadahosi → etahosi (bj) | etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда мысль пришла к брахману Селе:
“samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi, no aparipuṇṇehi.
aparipuṇṇehi → apuripuṇṇehi (cck) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi → dvattiṁsāya mahāpurisalakkhaṇehi (sya-all) | aparipuṇṇehi → Omitted by Bai. (pts note) | samannāgato → sammannāgato (pts)
“Отшельник Готама наделён тридцатью двумя знаками Великого Человека. Они полные, а не неполные.
No ca kho naṁ jānāmi buddho vā no vā.
vā → Bai no ti. (pts note)
Но я не знаю, Будда ли он, или же нет.
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuḍḍhānaṁ → vuddhānaṁ (bj, pts) | pana metaṁ → panetaṁ (sya-all) | vuddhānaṁ → Bai buddhānaṁ, Bm vuḍḍhā. (pts note)
Однако, я слышал от пожилых старейшин-брахманов, которые говорят в соответствии с линией наследия учителей,
‘ye te bhavanti arahanto sammāsambuddhā, te sake vaṇṇe bhaññamāne attānaṁ pātukarontī’ti.
sammāsambuddhā → sammāsambuddho (bj) | bhavanti → bhagavanto (sya-all) | bhaññamāne → Bai add na. (pts note) | pātukarontī → Bai pātuṁ-. (pts note) | pātukarontīti → pātukarontī ti (pts)
что те, кто являются достойными и Правильно Пробуждёнными, раскрывают себя, когда им возносится похвала.
Yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan”ti.
nūnāhaṁ → Ckb Bai nun-. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | abhitthaveyyanti → abhitthaveyyan ti (pts)
Что, если я вознесу похвалу, [обращаясь] напрямую к отшельнику Готаме, уместными строфами?”
Atha kho selo brāhmaṇo bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
sammukhā → Bai samu-. (pts note)
И тогда он уместными строфами произнёс восхваление, [обращаясь] напрямую к Благословенному:

“Paripuṇṇakāyo suruci, sujāto cārudassano;О совершенный в теле; тот, кому благоволят, кто славно сложен; тот, кого приятно лицезреть; Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā.
suvaṇṇavaṇṇosi → suvaṇṇavaṇṇoti (bj: hemu) | suvaṇṇavaṇṇosi → suvaṇṇavaṇṇo si (pts) susukkadāṭhosi vīriyavā → susukkadāḍhosi viriyavā (sya-all) | susukkadāḍhosi → susukkadāṭhosītipi (sya-all note) | susukkadāṭhosi vīriyavā → susukkadāṭho si viriyavā (pts)
Благословенный, цветом золота [блестишь], зубы белы твои, а также ты силён.

Narassa hi sujātassa, ye bhavanti viyañjanā;
viyañjanā → Mk viyaṁjanā. (pts note)
И каждая видна твоя черта, на хорошо рождённого указывает что,
Sabbe te tava kāyasmiṁ, mahāpurisalakkhaṇā.
kāyasmiṁ → Ck Bai -smi. (pts note)
Можно найти их все на теле на твоём, все эти знаки человека, что велик.

Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;
brahā → Mk brahmā corr. to brahā, Bai brahmā. (pts note)
Глаза чисты, сияет выражение лица, ты грациозен, и прямой ты, словно пламя,
Majjhe samaṇasaṅghassa, ādiccova virocasi.
samaṇasaṅghassa → samaṇasaṁghassa (ms2005, pts) ādiccova → ādicco va (pts)
Средь группы этой всех отшельников других, сверкаешь ты, как солнце, что сияет.

Kalyāṇadassano bhikkhu, kañcanasannibhattaco;
kañcanasannibhattaco → kañcanasannibhattavo (bj) | kañcanasannibhattaco kiṁ te → kāñcanasannibhataco kinte (sya-all) | kañcanasannibhattaco → Mk kaṁcana-. (pts note)
Монах, на коего приятно так смотреть, кожа которого имеет злата цвет,
Kiṁ te samaṇabhāvena, evaṁ uttamavaṇṇino.
te → Bai tena. (pts note) | kiṁ te → kinte (th) | kiṁ → kin (pts)
С редчайшей красотой такой зачем довольным быть отшельнической жизнью?

Rājā arahasi bhavituṁ, cakkavattī rathesabho;
cakkavattī → cakkavatti (bj, pts)
Ты годен быть царём и властелином колесниц, монархом, непрестанно кто вращает колесо,
Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa issaro.
vijitāvī → vijitāvi (bj) | vijitāvī → Mk vijātāvī. (pts note) jambusaṇḍassa → jambumaṇḍassa (mr) | jambusaṇḍassa → jambumaṇḍassa (cck: ka.) | Jambusaṇḍassa → Bai -soṇḍassa (cf. Oldenberg ad Thag.822). (pts note)
И покорителем всех четырёх сторон, властителем над рощей дерева Джамбу.

Khattiyā bhogirājāno, anuyantā bhavantu te;
bhogirājāno → bhojarājāno (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | bhogirājāno anuyantā bhavantu → bhojarājāno anuyuttā bhavanti (bj, pts) | bhogirājāno → bhojarājāno (cck: sī. syā.) | bhoja-rājāno → Bm bhogi-. (pts note) anuyantā → anuyuttā (bj, pts-vp-pli1) | bhavantu → bhavanti (sya-all) | anuyantā → anuyuttā (cck: sī.) | anuyuttā → Baim anuyantā. (pts note) | bhavanti → Ck Mk Bai bhavantu (in Ck corr, to -ti). (pts note) | anuyantā bhavantu → anuyuttā bhavanti (bjt, pts)
И воины, как и все великие князья, все будут преданы, услужливы тебе.
Rājābhirājā manujindo, rajjaṁ kārehi gotama”.
manujindo → Ckb maṇu-, Mk maṇujiṇo. (pts note)
Готама, должен править ты, как царь людей, который выше всех царей.

“Rājāhamasmi selāti,
selāti → sela iti (bj) | rājāhamasmi → rājāhamasmiṁ (bj: hemu) | selāti → selā ti (th) | rājāhamasmi selāti → rājāham asmi selā ti (pts)
“Но, Села, я ведь уже царь,
(bhagavā)
Bhagavā → Bai omit Bhagavā. (pts note)
[Благословенный]
Dhammarājā anuttaro; dhammena cakkaṁ vattemi,величайший Дхаммы царь, и Дхаммой этой я вращаю колесо, Cakkaṁ appaṭivattiyaṁ”.
appaṭivattiyaṁ → appativattiyaṁ (bj, sya-all, pts) | appativattiyaṁ → Ba appaṭi-. * to * Bai omit. (pts note)
Ничто не может ведь его остановить.

“Sambuddho paṭijānāsi,“Так говоришь, что ты всецело пробуждён, (iti selo brāhmaṇo)
iti selo → itiselo (bjt)
[Села]
Dhammarājā anuttaro; ‘Dhammena cakkaṁ vattemi’,“Я величайший Дхаммы царь, и Дхаммой этой я вращаю колесо”. Iti bhāsasi gotama.
bhāsasi → Bai bhāsati. (pts note)
Так говоришь ты, о Готама.

Ko nu senāpati bhoto, sāvako satthuranvayo;
ko nu senāpati → konu senāpatī (bj) | senāpati → senāpatī (sya-all, pts) | senāpatī → Cb Bai -ti. (pts note) satthuranvayo → satthudanvayo (bj, pts) | satthu-d-anvayo → Mk satthudannayo, Ba satthurādvayo, Bi satturānvayo, Bm satthu anvayo. (pts note)
Кто твой военачальник, этот ученик, который следует учительским путём?
Ko te tamanuvatteti, dhammacakkaṁ pavattitaṁ”.
tamanuvatteti → imaṁ anuvatteti (bj, sya-all, pts) | imaṁ → Mk ko to imaṁ, Ba ko te 'maṁ, Bi ko nu te 'ma, Bm ko te tam. (pts note) pavattitaṁ → Bai -cakka ppavattiyaṁ, Bm -cakkaṁ pavattiyaṁ. {cross} to {cross} Bi omits. (pts note)
Кто помогает колесо тебе вращать, которое в движение приведено тобой?”

“Mayā pavattitaṁ cakkaṁ,“То колесо в движение привёл я сам, (selāti bhagavā)
selāti → selā ti (pts)
(это Селе Благословенный)
Dhammacakkaṁ anuttaraṁ; sāriputto anuvatteti,Непревзойдённое то Дхаммы колесо, мне Сарипутта, вращать помогает. Anujāto tathāgataṁ.сын Татхагаты,

Abhiññeyyaṁ abhiññātaṁ, bhāvetabbañca bhāvitaṁ;
bhāvetabbañca → bhāvetabbañ ca (pts)
Что было нужно, то познал я, что было нужно, то развил,
Pahātabbaṁ pahīnaṁ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa.
pahātabbaṁ → Mk -am. (pts note) | pahīnaṁ → Bi -aṁ. (pts note) | pahīnaṁ me → pahīnamme (th) buddhosmi → buddho smi (pts)
Что было нужно, то оставил, и потому, брахман, я – Будда.

Vinayassu mayi kaṅkhaṁ, adhimuccassu brāhmaṇa;
mayi → mayī (pts) | mayī → Baim mayi. (pts note) | mayi kaṅkhaṁ → mayī kaṁkhaṁ (pts) adhimuccassu → adhimuñcassu (sya-all)
Так что сомнения обо мне развей, решимость место их пускай займёт,
Dullabhaṁ dassanaṁ hoti, sambuddhānaṁ abhiṇhaso.Ведь очень трудно лицезреть пробуждённых ¿

Yesaṁ ve dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;
Yesaṁ ve → yesaṁ vo (bj, pts-vp-pli1); yassa ve (sya-all) | yesaṁ → yassa (sya-all) | ve → yesaṁ vo (cck: pī.); yassa ve (cck: syā.) | vo → Mk Bm yesaṁ ve, Ba yesaṁ no corr. to yesaṁ no, Bi yo sa ce. (pts note)
не часто на свете случается ¿;
Sohaṁ brāhmaṇa sambuddho, sallakatto anuttaro.
sohaṁ → so haṁ (pts)
Я – Пробуждённый Полностью, удаляющий стрелу непревзойдённый.

Brahmabhūto atitulo, mārasenappamaddano;Что он – святой, и равных нет ему, кто орды войска Мары сокрушил, – Sabbāmitte vasīkatvā, modāmi akutobhayo”.
sabbāmitte → Mk sabbe'mitte(Ps. sabbāmitte). (pts note)
И когда всех недругов одолел, возрадовался я, лишившись страха.

“Imaṁ bhavanto nisāmetha, yathā bhāsati cakkhumā;
bhavanto → bhonto (bj, sya-all, pts) | bhonto → Mk -ti. (pts note)
Почтенные, услышьте сказанное им, того, кто видит ясно,
Sallakatto mahāvīro, sīhova nadatī vane.
nadatī → Bai -ti. (pts note) | sīhova → sīho va (bjt, pts)
Целителя, могучего героя, что рычит как будто лев в лесу.

Brahmabhūtaṁ atitulaṁ, mārasenappamaddanaṁ;
mārasenappamaddanaṁ → mārayenappamaddanaṁ (bj)
Что он – святой, и равных нет ему, кто орды войска Мары сокрушил, –
Ko disvā nappasīdeyya, api kaṇhābhijātiko.
na-ppasīdeyya → Bai -sādeyya. (pts note) kaṇhābhijātiko → Bi kalyābhi-. (pts note)
Неужто б не поверил бы ему, когда б узнал, пусть даже тот, вне варны кто рождён?

Yo maṁ icchati anvetu, yo vā nicchati gacchatu;
maṁ → Bi imaṁ. (pts note) | anvetu → Mk accetu. (pts note) vā → Mk mā. (pts note) | nicchati → n icchati (pts)
Кто хочет, пусть тогда последует за мной, а кто не хочет, пусть тогда уйдёт.
Idhāhaṁ pabbajissāmi, varapaññassa santike”.
idhāhaṁ → Bi imāhaṁ. (pts note)
Ведь посвящение у него я получу, у человека с пониманием великим“.

“Evañce ruccati bhoto, sammāsambuddhasāsane;
Evañce → etañce (bj, pts-vp-pli1) | evañce → etañce (bj) | Evañce → etañce (cck: sī. pī.) | ce → etañce (sya-all: yu.) | Etañ → Mk etaṁ, Bai evaṁ, Bm evañ. (pts note) | ruccatī → Cb Bai -ti. (pts note) | evañce → evaṁ ce (th) | evañce ruccati → etañ ce ruccatī (pts) sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāsanaṁ (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1 mn92:16 [Selasutta]) | sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāsanaṁ (bj, sya-all) | sammāsambuddhasāsane mayampi → sammāsambuddhasāsanaṁ mayam pi (pts) | sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāsanaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Sammāsambuddhasāsanaṁ → Baim -ne. (pts note)
“О господин, ведь одобряешь ты учение того, кто пробуждён.
Mayampi pabbajissāma, varapaññassa santike”.
mayam → Bai -aṁ. (pts note) | mayampi → mayam pi (pts)
Мы также посвящение получим у него, у человека с пониманием великим”.

Brāhmaṇā tisatā ime, yācanti pañjalīkatā;“Брахманов триста эти, молят, руки все сложив: “Brahmacariyaṁ carissāma, bhagavā tava santike”.“Можем ли мы вести святую жизнь благословенный, под учительством твоим”?

“Svākkhātaṁ brahmacariyaṁ,
Svākkhātaṁ → Mk svākkhyātaṁ, Bai svākhātaṁ. * to * Bai omit. (pts note)
“И провозглашена святая жизнь вся хорошо,
(selāti bhagavā)
selāti → selā ti (pts)
(это Селе Благословенный)
Sandiṭṭhikamakālikaṁ; yattha amoghā pabbajjā,
sandiṭṭhikamakālikaṁ → sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ (th) | sandiṭṭhikamakālikaṁ → sandiṭṭhikam akālikaṁ (pts) yattha → yatthu (bj) | amoghā → Mk yatvāmoghā. (pts note)
[Плоды] увидит здесь, не нужно будет ждать, кто с прилежанием тренироваться станет.
Appamattassa sikkhato”ti.
sikkhato → Bi bhikkhato. (pts note) | sikkhatoti → sikkhato ti (pts)
И плодотворным будет посвящение его”.

Alattha kho selo brāhmaṇo sapariso bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
kho → Baim omit kho. (pts note)
И тогда брахман Села, а также его свита, получили младшее посвящение под [учительством] Благословенного, и они получили высшее посвящение.
Atha kho keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
rattiyā → attiyā (bj) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts)
И потом, когда минула ночь, отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения приготовил разные виды превосходной еды в своей отшельнической хижине, и когда пришло время, объявил Благословенному:
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)
“Господин Готама, время пришло, кушанье готово”.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pubbaṇhasamayaṁ → Mk pubbanha-. (pts note) | pattacīvaraṁ → Baim -am. (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И тогда, утром, Благословенный оделся, взял чашу и внешнее одеяние и отправился с общиной монахов к отшельнической хижине отшельника со спутанными волосами [по имени] Кения, где сел на подготовленное сиденье.

Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddha-pamukhaṁ bhikkhusaṁghaṁ (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)
Тогда отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения собственноручно обслужил общину монахов во главе с Буддой различными видами превосходной еды.
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
bhuttāviṁ → Bai -vi. (pts note) | onītapattapāṇiṁ → Bai oṇītapattapāṇi; Pj. tattha ‘upagantvā'; ti pāṭhaseso daṭṭhabbo (cf. Sum. I 27723 ad D. I 109; A. II 63, S. V 384); Fsb. inserts: (add: upagantvā?). (pts note)
Когда Благословенный поел и убрал чашу в сторону, отшельник со спутанными волосами [по имени] Кения выбрал более низкое сиденье и сел рядом.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
nisinnaṁ → Ck -no. (pts note)
Тогда Благословенный произнёс для него эти строфы как благословение:

“Aggihuttamukhā yaññā, sāvittī chandaso mukhaṁ;
Aggihuttamukhā → Baim aggihuttaṁ mukhaṁ. (pts note) | aggihuttamukhā → aggihutaṁ mukhā (th) sāvittī → sāvitti (sya-all) | Sāvittī → Ba Sāvitthi, Mk Sāvitthitti. (pts note)
“Сожжённые даяния – слава костров. савитри же – гимнов ведических то слава.
Rājā mukhaṁ manussānaṁ, nadīnaṁ sāgaro mukhaṁ.Царь – вот что слава для людей. а море – слава для текущих рек.

Nakkhattānaṁ mukhaṁ cando, ādicco tapataṁ mukhaṁ;
tapataṁ → tapatam (pts)
Луна – вот будет славой что для звёзд, солнце – слава всего, что лучезарно.
Puññaṁ ākaṅkhamānānaṁ, saṅgho ve yajataṁ mukhan”ti.
ākaṁkhamānānaṁ → Mk akaṁ-. (pts note) | puññaṁ ākaṅkhamānānaṁ → puññamākaṅkhamānānaṁ (th) ve → ce (bj) | ve → Baim va. (pts note) | yajatam → Baim -aṁ. (pts note) | saṅgho → saṁgho (ms2005, pts) | yajataṁ mukhanti → yajatam mukhan ti (pts)
Заслуга – слава тех, кто устремлён. сангха – вот слава всех, кто [что-то] дарит”.

Atha kho bhagavā keṇiyaṁ jaṭilaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
kho → Bai omit kho. (pts note)
Когда Благословенный дал благословение этими строфами, он поднялся с сиденья и ушёл.
Atha kho āyasmā selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva …pe…
sapariso → pasariso (bj) | ātāpī → ātāpi (bj) | eko → So Ckb Fsb.; Mk Baim omit eko. (pts note) | viharanto → Bai vicārento. (pts note) | nacirasseva → nacirasse (my) | pe → spelled out in full (th)
И вскоре после получения полного посвящения, пребывая в уединении, в затворничестве, прилежными, старательными, решительными, уважаемый Села и его свита…
aññataro kho panāyasmā selo sapariso arahataṁ ahosi.
aññataro → aññataro ca (bj, pts) | sapariso → sapariyo (bj) | panāyasmā → panāpasmā (cck) | ca → Mk Baim omit ca. (pts note)
уважаемый Села со свитой стали арахантами.

Atha kho āyasmā selo sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
sapariso → sapariyo (bj) | gāthāya → gāthāhi (bj, pts) | ekaṁsaṁ → Bi ekaṁsa-. (pts note) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts)
И затем уважаемый Села вместе со своей свитой отправился к Благословенному. Он закинул своё внешнее одеяние за плечо, сложил ладони в почтительном приветствии Благословенного и сказал:

“Yaṁ taṁ saraṇamāgamha, ito aṭṭhami cakkhuma;
saraṇamāgamha → saraṇamāgamma (bj, sya-all, mr) | yaṁ taṁ saraṇamāgamha → yantaṁ saraṇamāgamma (sya-all) | saraṇamāgamha → māgamma (cck: sī. syā. ka.) | āgamha → So Fsb. (Pj. Ps.); Ckb Mk Bai (Bm ?) āgamma. (pts note) | yaṁ → yan (pts) | saraṇamāgamha → saraṇam āgamha (pts) aṭṭhami → aṭṭhamī (bj) | cakkhuma → cakkhumā (sya-all, pts) | aṭṭhami → Ba -mī. (pts note) | cakkhumā → Mk -ma, cf.31,596,1028. (pts note)
“Всевидящий, прошло уж восемь дней как приняли в тебе прибежище все мы.
Sattarattena bhagavā, dantamha tava sāsane.
dantamha → dantamhā (sya-all) | sāsane → Mk sāsai. (pts note) | dantamha → dant amha (pts)
Благословенный, эти семь ночей себя мы укрощали в Дхамме во твоей.

Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā, tuvaṁ mārābhibhū muni;Ты – Будда, ты – Учитель, мудрец, что Мару победил. Tuvaṁ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṁ pajaṁ.
anusaye → Bai akusale. (pts note) | chetvā → Ba chitvā, Bi sitvā. (pts note) tāresimaṁ → tāres imaṁ (pts)
Плохие склонности срубив, переступил и человечество Ты за собой ведёшь.

Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;
te → (bj) | Upadhī → Bai -dhi. (pts note) | samatikkantā → Bi -to. (pts note)
Все обретения ты смог преодолеть, все пятна устранить сумел.
Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo.
Sīhosi → sīhova (mn92:38 [Selasutta]) | Sīhosi → sīhova (cck: ma. ni. 2.401) | si → Mk va. (pts note) | sīhosi → sīho si (pts) pahīnabhayabheravo → pahīṇabhayabheravo (bj) | pahīnabhayabheravo → Bai pahinna-. (pts note)
Ты – лев, свободный от цепляний. отбросил ты и ужас и боязнь.

Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā;Вот здесь – монахов триста. все чтят тебя, руки свои сложив. Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno”ti.
pasārehi → Bi dhira-ppa-, Mk pasāresi. (pts note) animittam → Ck Ba -aṁ. (pts note) | satthunoti → satthuno ti selasuttaṁ niṭṭhitaṁ animittam anaññātaṁ (pts)
Герой, так распрями же ноги, чтобы великие все эти существа смогли б перед Учителем склониться”.

Selasuttaṁ sattamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | sattamaṁ → niṭṭhitaṁ (bjt) | + → suttanipāte tatiyassa mahāvaggassa aṭṭhamaṁ sallasuttaṁ (th)
Сутта Села Седьмая.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch