Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Sutta Nipāta 4.13Сутта Нипата 4.13

MahābyūhasuttaСутта Наставление с большим размещением

“Ye kecime diṭṭhiparibbasānā, idameva saccanti vivādayanti;
kecime diṭṭhiparibbasānā → keci me diṭṭhi paribbasānā (bjt) | kecime diṭṭhiparibbasānā → kec ime diṭṭhi paribbasānā (pts) vivādayanti → vivādiyanti (si, pts-vp-pli1); ca vādayanti (mnd13:2 [Mahābyūhasuttaniddesa]) | vivādayanti → vivādiyanti (bj: sīmu) | vivādayanti → vivādiyanti (cck: sī. pī.) | vivādiyanti → Bai ca vādiyanti. (pts note) | idameva saccanti vivādayanti → idam eva saccan ti vivādiyanti (pts)
“Те, утверждённые во взглядах, кто спорит, говоря: “И только это правда”:
Sabbeva te nindamanvānayanti, atho pasaṁsampi labhanti tattha”.
sabbeva → sabbe va (pts) | nindamanvānayanti → nindam anvānayanti (pts) pasaṁsam → Bai -am. (pts note) | pasaṁsampi → pasaṁsam pi (pts)
Все ли они получат порицание или же кто-нибудь из них добьётся похвалы?”

“Appañhi etaṁ na alaṁ samāya, duve vivādassa phalāni brūmi;
alaṁ → Bai nālaṁ. (pts note) | samāya → Bai pam-. (pts note) | appañhi → appaṁ hi (bjt, pts) duve → Bi dve. (pts note) | vivādassa → Bi vādassa. (pts note)
“Той мелкой [похвалы] не хватит для покоя; и у дебатов, говорю, [всегда] два плода есть.
Etampi disvā na vivādayetha, khemābhipassaṁ avivādabhūmiṁ”.
etampi → evampi (bj) | vivādayetha → vivādiyetha (pts) | vivādayetha → vivādiyetha (bj: sīmu) | etam → Ckb Fsb. evam, Baim etaṁ. (pts note) | vivādiyetha → Baim -ayetha. (pts note) | disvā na → disvāna (th) | etampi → etam pi (pts) khemābhipassaṁ → So Ba Pj. (=kheman ti passamāno
Увидев это также, в дебаты не пускайся, увидь же безопасной стадию не-спора”.

“Yā kācimā sammutiyo puthujjā, sabbāva etā na upeti vidvā;
sammutiyo → sammatiyo (bj, sya-all) | puthujjā → Bi -jjanā. (pts note) | kācimā → kāc imā (pts) vidvā → Cb vivā. (pts note) | sabbāva → sabbā va (th, pts)
“Каких бы не встречалось распространённых мнений, не станет вовлекаться в них мудрый человек.
Anūpayo so upayaṁ kimeyya, diṭṭhe sute khantimakubbamāno”.
anūpayo → Cb Bai anup-. (pts note) | eyya → Ckb upasaṁkimeyya, Ba uyaṁkameyya, Bi upayaṁ kim upeyya, Bm upayaṁ kipeyya. (pts note) | kimeyya → kim eyya (pts) khantim → Bim -i. (pts note) | akubbamāno → Bm pakrubb-. (pts note) | khantimakubbamāno → khantim akubbamāno (pts)
Зачем быть вовлечённым тому, не вовлечён кто, когда он не согласен с тем, видит что и слышит”?

“Sīluttamā saññamenāhu suddhiṁ, vataṁ samādāya upaṭṭhitāse;
upaṭṭhitāse → upaṭṭhitā se (bjt) | vataṁ → vattaṁ (th)
“Те, высшим кто считает благое поведение, В самоконтроле видят очищение и примут предписание, в согласии с ним живут,
Idheva sikkhema athassa suddhiṁ, bhavūpanītā kusalāvadānā.
eva → Cb icc- eva. (pts note) kusalāvadānā → kusalā vadānā (my, bjt, th, pts)
Считая: “Тренируясь, дойдём до чистоты”. [Их практика] ведёт к существованию опять.

Sace cuto sīlavatato hoti, pavedhatī kamma virādhayitvā;
sīlavatato → sīlavatāto (sya-all, pts) | sīlavatato → silabbatato (bj: sīmu) | sīlavatāto → MSS. sīlabba-; Cb -tānino, Ba -tāko, Bim -tato, (Pj. sīlavatato). (pts note) pavedhatī → sa vedhati (bj, pts-vp-pli1) | pavedhatī kamma → sa vedhati kammaṁ (bj, pts) | vedhati → pavedhati (bj: machasaṁ) | pavedhatī → sa vedhati (cck: sī. pī.) | virādhayitvā → So Bi Pj.; Ba virāyapayitva, Ckb nirādhayitvā. (pts note)
Пускай и называют умелыми себя, но если он отпал от поведения, предписаний, Тогда трепещет он, поскольку не сумел.
Pajappatī patthayatī ca suddhiṁ, satthāva hīno pavasaṁ gharamhā.
suddhiṁ satthāva → (bj) | pajappatī patthayatī ca → sa jappati paṭṭhayatīdha (pts) | jappati → pajapapati (bj: machasaṁ) | sa → Baim pa-. (pts note) | jappati → Fsb. -tī. (pts note) | paṭṭhayatīdha → Baim -ti ca. (pts note) | suddhiṁ → Bai -i. (pts note) hīno → Bi satthā vihino. (pts note) | satthāva → satthā va (th, pts)
Томится он, тоскует по чистоте потом, как странник, потерявший [из виду] караван.

Sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ, kammañca sāvajjanavajjametaṁ;
vāpi → Bai cāpi. (pts note) kammañca → dhammañca (sya-all) | sāvajjanavajjam → Bai Pj. Fsb. sāvajjānavajjam; cf.534b. (pts note) | suddhī → So Ck; Cb (Pj.) Fsb. -iṁ, Bai -i. (pts note) | kammañca sāvajjanavajjametaṁ → kammañ ca sāvajjanavajjam etaṁ suddhī (pts)
Отбросив предписания, благое поведение, поступки порицаемые или безупречные,
Suddhiṁ asuddhinti apatthayāno, virato care santimanuggahāya.
suddhiṁ asuddhinti → suddhī asuddhīti (sya-all) | asuddhī → So Ckb; Bai (Pj.) Fsb. -in. (pts note) | suddhiṁ asuddhinti apatthayāno → asuddhī ti apattayāno (pts) santimanuggahāya tamūpanissāya → santim anuggahāya tapūpanissāya (pts)
А так же не желая ни чистоты, ни грязи, жить нужно отделённым, к покою не цепляясь.

Tamūpanissāya jigucchitaṁ vā, atha vāpi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā;
Tapūpanissāya → Bi tamupa-. (pts note) va → Baim ca. (pts note) | atha vāpi → athavāpi (my, bjt) | vāpi → vā pi (pts)
Завися от аскезы, щепетильности, того, что видели и слышали, а также ощутили,
Uddhaṁsarā suddhimanutthunanti, avītataṇhāse bhavābhavesu.
suddhimanutthunanti → suddhim anutthuṇanti (pts) | uddhaṁsarā → Bai -parā. (pts note) | suddhim → So Bai; Pj. -iṁ, Ckb -am. (pts note) | anutthuṇanti → Cb aṇu-, Ba -ttananti, Bim -tthunanti. (pts note) avītataṇhāse → avītataṇhā se (bjt)
Бегут они вперёд и объявляют чистоту, к существованиям разным цепляние не убрав.

Patthayamānassa hi jappitāni, pavedhitaṁ vāpi pakappitesu;
Patthayamānassa → Bi patthiya-. (pts note) pavedhitaṁ vāpi → saṁvedhitaṁ cāpi (pts) | pavedhitaṁ → paveditaṁ (bj: machasaṁ); saṁveditaṁ (bj: sīmu5, hemu) | saṁvedhitaṁ → Ck saṁveditaṁ, Baim pavedhitaṁ. (pts note) | cāpi → Baim vā pi. (pts note)
И у стремящегося есть моленья, и трепет по тому, что сформировано умом;
Cutūpapāto idha yassa natthi, sa kena vedheyya kuhiṁ va jappe”.
natthi → n atthi (pts) kuhiṁ va jappe → kuhiṁca jappe (bj); kuhiñci jappe (sya-all, mr); kuhiñca jappe (pts-vp-pli1) | kuhiṁ va → kuhiñci (sya-all) | kuhiṁva → kuhiñci (bj: sīmu5, hemu) | jappe → kuhiñci jappe (sī. syā. ka.), kuhiṁ pajappe (pī.) niddeso passitabbo (cck note) | vedheyya → Ck Ba vedeyya. (pts note) | kuhiñ → Bai -i. (pts note) | ca → So Cb Bi Pj.; Ck Ba Fsb. ci; Nidd. kuhiṁ pajappe ti kiṁ hi jappeyya pajappeyya . . . (pts note) | kuhiṁ va → kuhiñ ca (pts)
Что до того, у кого нет перерождения и кончины: зачем же трепетать ему, о чем молить?”

“Yamāhu dhammaṁ paramanti eke, tameva hīnanti panāhu aññe;
yamāhu → yam āhu (pts) | paramanti → paraman ti (pts) tameva hīnanti → tam eva hīnan ti (pts)
“Учение, что кто-либо считает наивысшим, является посредственным по мнению других.
Sacco nu vādo katamo imesaṁ, sabbeva hīme kusalāvadānā”.
hīme → Ck Bai h'ime. (pts note) | Sakaṁ → Bai -añ. * to * Bai tam eva hinan ti panāhu {aññe}=903b. (pts note) | kusalāvadānā → kusalā vadānā (my, th) | hīme kusalāvadānā → hi me kusalā vadānā sakaṁ (bjt) | sabbeva → sabbe va (pts) | kusalāvadānā → kusalā vadānā sakaṁ (pts)
Какое утверждение является правдивым, ведь все они считают умелыми себя?”

“Sakañhi dhammaṁ paripuṇṇamāhu, aññassa dhammaṁ pana hīnamāhu;
sakañhi → hi (bjt, pts) | paripuṇṇamāhu → paripuṇṇam āhu (pts) hīnamāhu → hīnam āhu (pts)
“Учение своё считают самым полным, другое же учение посредственным зовут.
Evampi viggayha vivādayanti, sakaṁ sakaṁ sammutimāhu saccaṁ.
vivādayanti → vivādiyanti (pts) | evam → Bi evaṁ, Ba etaṁ, Ckb etam. (pts note) | viggayha → Ck vigayha. (pts note) | evampi → evam pi (pts) sammutimāhu → sammatimāhu (sya-all) | sammutimāhu → sammutim āhu (pts)
И поругавшись так, вступают они в споры, ведь правдой называют лишь мнение своё.

Parassa ce vambhayitena hīno, na koci dhammesu visesi assa;
ce → Ck ve or ce. (pts note) | hīno → Ckb vamh-, Bai vambhayite nihīno. (pts note) assa → Bai assu. (pts note)
Когда ты проигравший, унижен оппонентом, то выделить в учениях кого-либо нельзя.
Puthū hi aññassa vadanti dhammaṁ, nihīnato samhi daḷhaṁ vadānā.
puthū → Bai puthu. (pts note) | puthū hi → puthūhi (th)
Ведь каждый говорит: “Других учения ниже”,

Saddhammapūjāpi nesaṁ tatheva, yathā pasaṁsanti sakāyanāni;
saddhammapūjāpi nesaṁ → sadhammapūjā ca panā (bj, sya-all) | ca → saddhammapūjāpi (bj: machasaṁ); saddhamma pūjāya (bj: hemu) | saddhammapūjāpi nesaṁ tatheva → sadhammapūjā ca panā tath eva (pts) pasaṁsanti → nesaṁ (bj: machasaṁ)
Но прочно защищает учение своё. и это почитание их собственных учений
Sabbeva vādā tathiyā bhaveyyuṁ, suddhī hi nesaṁ paccattameva.
Sabbeva vādā → sabbe pavādā (sya-all) | tathiyā → tathivā (si, sya-all, pts-vp-pli1) | sabbeva vādā tathiyā → sabbe pavādā tathivā (sya-all) | tathiyā → thathivā (pts) | vādā → sabbe pavādā (bj: sīmu5, hemu) | tathiyā → tathi vā (bj: sīmu5, hemu) | vādā → sabbe pavādā (cck: syā.) | tathiyā → tathivā (cck: sabbattha) | va → So (Pj.) Bim; Ckb Fsb. pa-; Ba vi-. (pts note) | thathivā → So Ckb Bm, cf.882a; Bai tath'; eva. (pts note) | bhaveyyuṁ → Bai -aṁ. (pts note) | sabbeva → sabbe va (pts) nesaṁ → tesaṁ (bj) | paccattam → Bi -attham. (pts note) | suddhī → sudhī (bjt) | suddhī hi → suddhīhi (th) | paccattameva → paccattam eva (pts)
Свершается, когда они нахваливают путь. поскольку чистота есть только лишь у них.

Na brāhmaṇassa paraneyyamatthi, dhammesu niccheyya samuggahītaṁ;
paraneyyamatthi → paraneyyam atthi (pts)
Ну а брахман таков, что не ведом другими, нет выбора учений у него, цепляния к ним.
Tasmā vivādāni upātivatto, na hi seṭṭhato passati dhammamaññaṁ.
hi → bhi (bj) | seṭṭhato → Cb heṭṭhato. (pts note) | dhammamaññaṁ → dhammam aññaṁ (pts)
Вот образом каким преодолел он споры, учение другое он высшим не зовёт.

Jānāmi passāmi tatheva etaṁ, diṭṭhiyā eke paccenti suddhiṁ;
tatheva → tath eva (pts) eke → Bai ete. (pts note)
И говоря: “Я знаю, я вижу, только так”, есть те, кто прибегает к очищению взглядом.
Addakkhi ce kiñhi tumassa tena, atisitvā aññena vadanti suddhiṁ.
ce → Ckb ve. (pts note) | hi → Bim kiñci, Ba kicci. (pts note) | kiñhi → kimhi (bjt) | kiñhi → kiṁ hi (pts) vadanti → vadantī (pts)
Когда увидел он, то где здесь благо для него? уйдя, они стоят на очищении другим.

Passaṁ naro dakkhati nāmarūpaṁ, disvāna vā ñassati tānimeva;
dakkhati → dakkhiti (bj, pts-vp-pli1) | dakkhiti → dakkhati (bj: machasaṁ) | dakkhati → dakkhiti (cck: sī.) | Passaṁ → Cb passati, Ba passa. (pts note) | dakkhiti → Baim dakkhati. (pts note) vā ñassati tānimeva → vāññassati tāni ceva (sya-all) | vā ñassati → vāññassati (pts) | vāññassati → Bai c'; aññassati. (pts note) | tānimeva → tāni meva (bjt)
И видя, человек увидит имя-материю; увидев, он лишь их и будет знать.
Kāmaṁ bahuṁ passatu appakaṁ vā, na hi tena suddhiṁ kusalā vadanti.
bahuṁ → bāhuṁ (sya-all) | passatu → Cb -ti. (pts note)
Допустим, он увидел много или мало - умелый говорит, что чистоты так не достичь.

Nivissavādī na hi subbināyo, pakappitaṁ diṭṭhi purakkharāno;
subbināyo → suddhināyo (pts) | subbināyo → suddhināyo (bj: sīmu5); subbanayo (bj: hemu) | Nivissavādī → Bai -i. (pts note) | hi → Bai pi. (pts note) | suddhināyo → Bai suppinayo, Bm subbināyo (Nidd. na hi subbināyo=dubbinayo, duññāpayo...). (pts note) purakkharāno → purekkharāno (bj, cck, pts) | purakkharāno yaṁ nissito → purekkharāno yannissito (sya-all) | pakappitaṁ → So Pj.; Ckb -tā, Bm -to, Ba pakampitā, Bi pakappataṁ. (pts note) | purekkharāno → Bai purakkha-. (pts note)
Догматику не просто стать тем, кто тренирован, тому, кто прибегает к составленному взгляду.
Yaṁ nissito tattha subhaṁ vadāno, suddhiṁ vado tattha tathaddasā so.
yaṁ → Bai yan. (pts note) | yaṁ nissito → yannissito (th) | subhaṁ vadāno → subhaṁvadāno (th) suddhiṁvado → Bai suddhiv-. (pts note) | addasā → Ba tathāddasa. (pts note) | tathaddasā → tath addasā (pts)
О благе заявляя в том, от чего зависим, поборник чистоты всё видит только так.

Na brāhmaṇo kappamupeti saṅkhā, na diṭṭhisārī napi ñāṇabandhu;
saṅkhā → saṅkhaṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | kappamupeti saṅkhā → kappam upeti saṁkhaṁ (pts) | saṅkhā → saṅkhaṁ (cck: sī. syā. pī.) | saṁkhaṁ → Baim -ā. (pts note) diṭṭhisārī → Bi diṭṭhe-, Cb Bai -sāri. (pts note) | pi → Ba nānvi, Bi nāvi. (pts note) | napi → na pi (pts)
Брахман же, коль постиг, конструкт ума не ловит, взгляда не искатель и знанию не родня.
Ñatvā ca so sammutiyo puthujjā, upekkhatī uggahaṇanti maññe.
sammutiyo → sammatiyo (bj, sya-all) | sammatiyo → samamutiyo (bj: machasaṁ) | sammutiyo → sammatiyo (cck: syā.) | sammutiyo → Ba -matiyo. (pts note) | puthujjā → Bi -jjanā. (pts note) upekkhatī uggahaṇanti → upekkhati uggaṇhanti (bj) | upekkhatī uggahaṇanti maññe vissajja → upekkhati uggahaṇantimaññe visajja (sya-all); upekhati uggahaṇantamaññe visajja (pts) | maññe → uggahaṇaṁ tamaññe (bj: sīmu5, hemu) | upekhati → Fsb. upekhatī. (pts note) | uggahaṇanta-m-aññe → So Pj. (=uggahaṇanti aññe, aññe tā sammutiyo uggaṇhantī ti vattaṁ hoti); Ckb Fsb. uggahaṇaṁ (in Cb -taṁ) tam aññe; Baim uggahaṇanti (in Bai -nanti)-m-aññe. (pts note) | upekkhatī uggahaṇanti maññe → upekhati uggahaṇanta-m-aññe (pts)
Познав же [всё собрание] распространённых мнений, хранит невозмутимость, когда другой цепляет.

Vissajja ganthāni munīdha loke, vivādajātesu na vaggasārī;
ganthāni → Bai gandhāni. (pts note) | vissajja → visajja (bjt, th, pts) vaggasārī → vaggasāri (bj)
Распутав в мире этом [различные] узлы, мудрец не выбирает сторон в возникших спорах.
Santo asantesu upekkhako so, anuggaho uggahaṇanti maññe.
uggahaṇanti maññe → uggaṇhantimaññe (bj); uggahaṇantamaññe (pts) | uggaṇhantimaññe → uggaṇhaṁ tamaññe (bj: sīmu5, hemu); uggaṇhanatimaññe (bj: machasaṁ) | uggahaṇanta-m-aññe → MSS. as in 911d, but here Cb uggahaṇaṁ, Ba uggahaṇanti. (pts note) | uggahaṇanti maññe → uggahaṇantimaññe (th)
Невозмутим, спокоен среди неугомонных, хватаний не имеет, когда другой хватает.

Pubbāsave hitvā nave akubbaṁ, na chandagū nopi nivissavādī;
nave → Cb naṁve, Ba -na so. (pts note) nopi nivissavādī → nāpi nivissavādo (sya-all); no pi nivissavādo (pts) | pi → Baim nāpi. (pts note) | nivissavādo → Bai -vādi, Bm -vādī. (pts note)
И он без прошлых пятен, не создаёт он новых, он не идёт с желанием и не догматик он.
Sa vippamutto diṭṭhigatehi dhīro, na lippati loke anattagarahī.
na lippati → na limpatī (sya-all); na limpati (csp1ed) | lippati → limpati (cck) | lippati → limapati (bj: machasaṁ) | limpati → na lippati (cck: sī. pī.) | lippati → Cb lippa, Bim limpati, Fsb. -tī. (pts note) | anattagarahī → Ba anuttaragarahi, Bi anatthagarati. (pts note)
Мудрец, освободился от взглядов, от самобичеваний, и миром не запятнан.

Sa sabbadhammesu visenibhūto, yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā;
Sa → So Bm, cf.193a (Pjṣo); Ckb na, Bai omit sa. (pts note) diṭṭhaṁ → diṭṭhiṁ (bj) | va → Bai ca. (pts note)
Далёк от всех явлений, а также от всего, что видится и слышится, и чувствуется что.
Sa pannabhāro muni vippamutto, na kappiyo nūparato na patthiyo”ti.
vippamutto → vippayutto (bj, pts) | sa pannabhāro → sampannabhāro (sya-all) | vippayutto → Bim -mutto. (pts note) nūparato → Cb Ba n'upa-, Bi mupa-. (pts note) | patthiyo → Bai pattiyo. 19 Ba -byūha-, Bi -brūha-. (pts note) | patthiyoti → patthiyo ti bhagavā ti mahāviyūhasuttaṁ niṭṭhitaṁ (pts)
С опущенною ношей, мудрец, освобождённый, себя не держит он и стремится”.

Mahābyūhasuttaṁ terasamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | mahābyūhasuttaṁ terasamaṁ → mahāviyūhasuttaṁ niṭṭhitaṁ (bjt) | mahābyūhasuttaṁ → bhagavāti mahāviyūhasuttaṁ (th) | + → suttanipāte catutthassa aṭṭhakavaggassa cuddasamaṁ tuvaṭakasuttaṁ (th)
Сутта Махабьюха Тринадцатая.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch