Kāmasutta
Kāmaṁ kāmayamānassa, tassa ce taṁ samijjhati;
ce taṁ → cetaṁ (bjt)If one, longing for sensual pleasure, achieves it, yes, Addhā pītimano hoti, laddhā macco yadicchati.
addhā → Cb aṇḍā, Bi adā. (pts note) icchati → Bai -tī ti. (pts note) | yadicchati → yad icchati (pts)he’s enraptured at heart. the mortal gets what he wants.Tassa ce kāmayānassa, chandajātassa jantuno;
kāmayānassa → kāmayamānassa (si, mr) | kāmayānassa → kāmayamānassa (bj: hemu) | kāmayānassa → kāmayamānassa (cck: ka.) | kāmayānassa → kāmayamānassātipi (sya-all note) | kāmayānassa → Baim kāmayamānassa. (pts note)But if for that person —longing, desiring— Te kāmā parihāyanti, sallaviddhova ruppati.
sallaviddhova → sallaviddho va (pts)the pleasures diminish, he’s afflicted, as if shot with an arrow.Yo kāme parivajjeti, sappasseva padā siro;Whoever avoids sensual desires —as he would, with his foot, the head of a snake— Somaṁ visattikaṁ loke, sato samativattati.
Somaṁ → so imaṁ (si, pts-vp-pli1) | somaṁ → so imaṁ (pts) | so’maṁ → soimaṁ (bj: hemu) | Somaṁ → so imaṁ (cck: sī. pī.) | imaṁ → Ba so 'maṁ. (pts note) samativattati → Bi -tī ti. (pts note)goes beyond, mindful, this attachment in the world. A man who is greedyKhettaṁ vatthuṁ hiraññaṁ vā, gavāssaṁ dāsaporisaṁ;
hiraññaṁ vā → hiraññañca (sya-all) gavāssaṁ → gavassaṁ (csp1ed, csp2ed) | gavāssaṁ → gavassaṁ (cck) | gavāssaṁ → gavassaṁ (bj: machasaṁ) | gavassaṁ → gavāssaṁ (cck: sī. syā. pī.) | gavāssaṁ → Ba gāvassa, Bm gavassaṁ. (pts note) | dāsaporisaṁ → Ba -dāsaparisaṁ. (pts note)for fields, land, gold, cattle, horses, servants, employees, Thiyo bandhū puthu kāme, yo naro anugijjhati.
puthu → puthū (sya-all) | thiyo → Bi siro (pts note) | puthu kāme → puthukāme (bjt)women, relatives, many sensual pleasures,Abalā naṁ balīyanti, maddantenaṁ parissayā;
abalā → abalā va (pts) | va → Baim Fsb. omit va, Bi sapalā. (pts note) maddantenaṁ → maddante naṁ (bjt, th, pts)is overpowered with weakness and trampled by trouble, Tato naṁ dukkhamanveti, nāvaṁ bhinnamivodakaṁ.
dukkhamanveti → dukkham anveti (pts) bhinnamivodakaṁ → bhinnam ivodakaṁ (pts)for pain invades him as water, a cracked boat.Tasmā jantu sadā sato, kāmāni parivajjaye;So one, always mindful, should avoid sensual desires. Te pahāya tare oghaṁ, nāvaṁ sitvāva pāragūti.
sitvāva → siñcitvā (si, pts-vp-pli1) | sitvāva pāragūti → siñcitvā pāragū ti (pts) | sitvāva → siñcitvā (bj: hemu) | sitvāva → siñcitvā (cck: sī.) | siñcitvā → So Cb; Ck -tva. Baim Fsb. sitvā va. (pts note)Letting them go, he’d cross over the flood like one who, having bailed out the boat, has reached the far shore.
Kāmasuttaṁ paṭhamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | paṭhamaṁ → niṭṭhitaṁ (bjt, pts) | + → suttanipāte catutthassa aṭṭhakavaggassa dutiyaṁ guhaṭṭhakasuttaṁ (th)