PārāyanatthutigāthāСтрофы восхваления пути к иному
Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye,
pāsāṇake cetiye paricārakasoḷasānaṁ → pāsāṇacetiye paricārikasoḷasannaṁ (sya-all) | idamavoca → (pts) | Pāsāṇake → Ck -nake. (pts note)Так было сказано Благословенным, когда он проживал в стране Магадхов, возле святилища Пасанаки.
paricārakasoḷasānaṁ brāhmaṇānaṁ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsi.
paricārakasoḷasānaṁ → paricārikasoḷasānaṁ (bj); paricārikasoḷasannaṁ (sya-all, mr) | pañhaṁ → pañhe (bj, pts-vp-pli1) | pañhaṁ byākāsi → pañhe vyākāsi (bj, pts) | puṭṭho puṭṭho → (sya-all) | paricārakasoḷasānaṁ → paricārakasoḷasannaṁ (cck: syā. ka.) | pañhaṁ → pañhe (cck: sī. pī.) | paricārakasoḷasānaṁ → So Pj.; Ckb Fsb. parivāraka-, Baim paricārika-. (pts note) | puṭṭho → Baim omit puṭṭho puṭṭho. (pts note) | vyākāsi → Baim -haṁ byā-. (pts note)Упрашиваемый шестнадцатью брахманскими последователями, вопрошаемый каждым, он давал ответы на их вопросы.
Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṁ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṁ.
ce → Baim omit ce. (pts note) | aññāya → Bai omit dhammam aññāya. (pts note) | eva → Bai gacche yeva, Bm gaccheyya, omitting eva. (pts note) | pāraṁ → Bai omit pāraṁ. (pts note) | jarāmaraṇassa pāraṁ → jarā maraṇassapāraṁ (bjt) | cepi → ce pi (pts) | atthamaññāya dhammamaññāya → attham aññāya dhammam aññāya (pts) | gaccheyyeva → gaccheyy eva (pts)Тот, кто понимает смысл и учение каждой из этой [группы] вопросов и практикует в соответствии с Дхаммой, выйдет за грань старости и смерти.
Pāraṅgamanīyā ime dhammāti, tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyananteva adhivacanaṁ.
pārāyananteva → pārāyaṇaṁtveva (bj-a); pārāyanantveva (sya-all) | pāraṅgamanīyā → gamanīyā (sya-all) | pārāyananteva → pārāyanantveva (bj: machasaṁ) | pārāyananteva → pārāyaṇaṁtveva (cck: sī. aṭṭha.) | pāraṅgamanīyā → Cb -ṇīyā, Bai pāraṁgaminiyā, Bm -aniyā. (pts note) | pāraṅgamanīyā → pāraṅgamaniyā (bjt) | adhivacanaṁ → adhi vacanaṁ (bjt) | dhammāti → dhammā ti (pts) | pārāyananteva → pārāyanan t eva (pts)Поскольку эти учения выводят за грань, это изложение Дхаммы названо Параяной, “Путём на ту сторону”.
Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū;
tissametteyyo → tissa metteyyo (bjt) | tissametteyyo → tissa-metteyyo (pts)Тисса Меттейя, равно как Аджита, пуннака вместе с Меттагу, Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako.Дхотака вместе с Упасивой, хемака, равно как и Нанда,Todeyya-kappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito;
Todeyya-Kappā → Cb -Kappo. (pts note) | todeyya-kappā → todeyyakappā (bjt, th)[И эта пара] – Каппа и Тодейя, [И вместе с ними] мудрый Джатуканни, Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo;Удая, также Бхадравудха, брахман Посала, умный Могхараджа, Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.
medhāvī piṅgiyo ca mahāisi → mekhāvi piṅgiyova mahāisī (bj) piṅgiyo ca mahāisi → piṅgiyova mahāisī (bjt) | mahāisi → mahā isi (th, pts)И Пингия, великий риши – все к Будде прибыли они,Ete buddhaṁ upāgacchuṁ, sampannacaraṇaṁ isiṁ;
buddhaṁ upāgacchuṁ → buddhamupāgañchuṁ (sya-all) | upāgacchuṁ → upāgañchuṁ (pts) | upāgañchuṁ → Bm -gacchuṁ. (pts note) isiṁ → Bai -i. (pts note) | sampannacaraṇaṁ → sampanna caraṇaṁ (bjt)К провидцу с высшим поведением. и к Будде каждый подходил, Pucchantā nipuṇe pañhe, buddhaseṭṭhaṁ upāgamuṁ.
nipuṇe → nipune (sya-all) | pucchantā → Bai -to. (pts note)Вопрос глубокий задавал. когда он спрошен ими был,Tesaṁ buddho pabyākāsi, pañhe puṭṭho yathātathaṁ;
pabyākāsi → vyākāsi (bj, sya-all, pts) | vyākāsi → Bai byā-, Fsb. viyā-. (pts note) | pabyākāsi → byākāsi (th) puṭṭho → puṭṭhe (sya-all)То отвечал всё так, как есть. брахманов радовал мудрец Pañhānaṁ veyyākaraṇena, tosesi brāhmaṇe muni.
veyyākaraṇena → Bm Cb (?) Fsb. veyyākaraṇe. (pts note) muni → munī (bj)Своим ответом на вопрос. довольны были Тем-Кто-Зрит –Te tositā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;
Te → Bai omit te. (pts note) buddhenādiccabandhunā → buddhen ādiccabandhunā (pts)Он Будда, солнцу он родня. и с ним, кто в понимании велик, Brahmacariyamacariṁsu, varapaññassa santike.
acariṁsu → Bi acā-, Bm acarisu. (pts note) | brahmacariyamacariṁsu → brahmacariyam acariṁsu (pts)Они вели святую жизнь. коль будешь так практиковать,Ekamekassa pañhassa, yathā buddhena desitaṁ;Как Будда их и наставлял в ответ на каждый их вопрос, – Tathā yo paṭipajjeyya, gacche pāraṁ apārato.На дальний берег перейдёшь. и, развивая путь, уйдёшь
Apārā pāraṁ gaccheyya, bhāvento maggamuttamaṁ;
pāraṁ → paraṁ (bj) | apārā → Cb Bi -ra (in Cb corr. from -rā). (pts note) maggamuttamaṁ → maggam uttamaṁ (pts)Ты с брега ближнего за грань. за грань выводит этот путь, Maggo so pāraṁ gamanāya, tasmā pārāyanaṁ iti.
pāraṁ gamanāya → paragamanāya (sya-all) | so → Ck omits so; Fsb. [so]. (pts note) | pāraṅgamanāya → So Ck; Bai pāraṁga-, Cb pāraga-. * Cf.940a. (pts note) pārāyanaṁ → parāyanaṁ (bj, sya-all) | iti → iti pārāyanam anugāyissaṁ iccāyasmā (pts) | + → pārāyanam anugāyissaṁ icc-āyasmā (pts)На ту он сторону ведёт и потому зовётся так.