- Theragāthā 15.1Verses of the Senior Monks 15.1
- SoḷasakanipātaThe Book of the Sixteens
- PaṭhamavaggaChapter One
Aññāsikoṇḍaññattheragāthā
Aññāsikoṇḍaññattheragāthā → aññākoṇḍaññattheragāthā (bj)Koṇḍañña Who Understood
“Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvā dhammaṁ mahārasaṁ;“My confidence grew as I heard the teaching, so full of flavor. Virāgo desito dhammo, anupādāya sabbaso”.Dispassion is what was taught, without any grasping at all.”
“Bahūni loke citrāni, asmiṁ pathavimaṇḍale;
pathavimaṇḍale → paṭhavimaṇḍale (bj, sya-all); puthuvimaṇḍale (pts) | paṭhavimaṇḍale → puthuvimaṇḍale (bj: PTS) | paṭhavimaṇḍale → puthuvimaṇḍale (sya-all note)“There are so many pretty things in this vast territory. Mathenti maññe saṅkappaṁ, subhaṁ rāgūpasaṁhitaṁ.
maññe saṅkappaṁ → maññesaṁkappaṁ (pts)They disturb one’s thoughts, it seems to me, attractive, provoking lust.Rajamuhatañca vātena, yathā meghopasammaye;
Rajamuhatañca → rajamūhataṁ ca (bj); rajamuhataṁ (sya1ed, sya2ed); rajam | rajamuhatañca → rajamupātaṁ (sya-all, pts) | rajamuhataṁ → rajamupātaṁ (bj: PTS) | rajamuhatañca → rajamuhataṁ ca (bjt) | rajamuhatañca → rajam upātaṁ (pts) meghopasammaye → megho pasāmaye (sya-all, pts) | meghopasammaye → megho pasāmaye (bj: PTS)Just as a rain cloud would settle the dust blown up by the wind, Evaṁ sammanti saṅkappā, yadā paññāya passati.
saṅkappā → saṁkappā (pts)so thoughts settle down when seen with wisdom.Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati;
Sabbe → dha. pa. 277 dhammapade (cck note) | saṅkhārā aniccāti → saṁkhārā aniccā ti (pts)All conditions are impermanent— when this is seen with wisdom Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
nibbindati → nibbindatī (pts)one grows disillusioned with suffering: this is the path to purity.Sabbe saṅkhārā dukkhāti, yadā paññāya passati;
Sabbe → dha. pa. 278 dhammapade (cck note) | saṅkhārā dukkhāti → saṁkhārā dukkhā ti (pts)All conditions are suffering— when this is seen with wisdom Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.one grows disillusioned with suffering: this is the path to purity.Sabbe dhammā anattāti, yadā paññāya passati;
Sabbe → dha. pa. 279 dhammapade (cck note) | anattāti → anattā ti (pts)All things are not-self— when this is seen with wisdom Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
nibbindati → nibbindatī (pts)one grows disillusioned with suffering: this is the path to purity.”Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo;
tibbanikkamo → tibbanikkhamo (pts) | tibbanikkamo → tibbanikkhamo (bj: PTS) | tibbanikkamo → tibbanikkhamo (sya-all note)“The senior monk awakened after the Buddha, koṇḍañña, is keenly energetic. Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī.He has given up birth and death, and has completed the spiritual journey.”Oghapāso daḷhakhilo, pabbato duppadālayo;
daḷhakhilo → daḷho khīlo (sya1ed, sya2ed, pts1ed); daḷhakhīlo (pts2ed); daḷho | daḷhakhilo → daḷho khīlo (sya-all) | oghapāso daḷhakhilo → oghāpāso daḷho khīlo (pts) | daḷhakhilo → daḷho khilo (cck: syā. ka.) duppadālayo → duppadāliyo (bj, sya-all, pts) | duppadāliyo → duppadālayo (bj: sīmu6, hemu)“There are floods, snares, and strong posts, and a mountain hard to crack; Chetvā khilañca pāsañca, selaṁ bhetvāna dubbhidaṁ;
khilañca → khīlañca (sya-all) | ca → khīlañca (bj: PTS) | khilañca pāsañca → khilaṁ ca pāsaṁ ca (bjt) | khilañca pāsañca → khīlañ ca pāsañ ca (pts) bhetvāna → chetvāna (sya1ed, sya2ed, pts1ed, mr) | bhetvāna → chetvāna (sya-all, pts) | bhetvāna → chetvāna (bj: sīmu6, hemu) | bhetvāna → chetvāna (cck: ka.)snapping the posts and snares, breaking the mountain so hard to break, Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, mutto so mārabandhanā.
pāraṅgato → pāraṁgato (pts)crossing over to the far shore, a meditator is freed from Māra’s bonds.Uddhato capalo bhikkhu, mitte āgamma pāpake;When a mendicant is haughty and fickle, relying on bad friends, Saṁsīdati mahoghasmiṁ, ūmiyā paṭikujjito.
ūmiyā → ummiyā (sya1ed, sya2ed, pts1ed) | ūmiyā → ummiyā (sya-all, pts)they sink down in the great flood, overcome by a wave.Anuddhato acapalo, nipako saṁvutindriyo;But one not restless or fickle, alert, with senses restrained, Kalyāṇamitto medhāvī, dukkhassantakaro siyā.
dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)intelligent, with good friends, makes an end of suffering.Kālapabbaṅgasaṅkāso, kiso dhamanisanthato;
kālapabbaṅgasaṅkāso kiso dhamanisanthato → kālāpabbaṅgasaṅkāso kīso dhamanisaṇṭhito (sya-all) | kālapabbaṅgasaṅkāso → kālāpabbaṅgasaṁkāso (pts) dhamanisaṇṭhito → dhamanisantato (sya-all note) | kiso dhamanisanthato → kīso dhamanisaṇṭhito (th)With knobbly knees, thin and veiny, Mattaññū annapānasmiṁ, adīnamanaso naro.
adīnamanaso → adīnamānaso (bj)eating and drinking in moderation— this person’s spirit is undaunted.Phuṭṭho ḍaṁsehi makasehi, araññasmiṁ brahāvane;Pestered by flies and mosquitoes in the wilds, the formidable forest, Nāgo saṅgāmasīseva, sato tatrādhivāsaye.one should mindfully endure, like an elephant at the head of the battle.
Nābhinandāmi maraṇaṁ, … pe
+ → nābhinandāmi jīvitaṁ kālaṁ ca patikaṅkhāmi (bjt) | + → nābhinandāmi jīvitaṁ kālañca paṭikaṅkhāmi (th)I don’t long for death; I don’t long for life; … nibbisaṁ bhatako yathā.I await my time, like a worker waiting for their wages.Nābhinandāmi maraṇaṁ, … pe
+ → nābhinandāmi jīvitaṁ kālaṁ ca patikaṅkhāmi (bjt) | + → nābhinandāmi jīvitaṁ kālañca paṭikaṅkhāmi (th)I don’t long for death; I don’t long for life; … sampajāno patissato.I await my time, aware and mindful.Pariciṇṇo mayā satthā, … pe
+ → kataṁ buddhassa sāsanaṁ ohito garuko bhāro (bjt)I’ve served the Teacher and fulfilled the Buddha’s instructions. … bhavanetti samūhatā.The heavy burden is laid down, the leash to existence is eradicated.Yassa catthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṁ;
Yassa catthāya → yassatthāya (bj, pts2ed) | yassa catthāya → yassatthāya (bj) | yassatthāya → yassacatthāya (bj: PTS) | catthāya → atthāya (pts) agārasmānagāriyaṁ → agārasmā anagāriyaṁ (sya-all, pts)I’ve attained the goal for the sake of which I went forth So me attho anuppatto, kiṁ me saddhivihārinā”ti.
saddhivihārināti aññāsikoṇḍañño thero → sandavihārenā ti (pts) | saddhivihārinā’ti → sandavihārenā’ti (bj: PTS) | saddhivihārināti → sandavihārenāti (sya-all: yu.)from the lay life to homelessness— what use do I have for protégés?”
… Aññāsikoṇḍañño thero ….
Aññāsikoṇḍañño → aññākoṇḍañño (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | aññāsikoṇḍañño → itthaṁ sudaṁ āyasmā aññākoṇḍañño (bj); aññākoṇḍañño (sya-all) | thero → thero gāthāyo abhāsitthāti aññākoṇḍaññattheragāthā (bj) | Aññāsikoṇḍañño → aññākoṇḍañño (cck: sī. syā.) | aññāsikoṇḍañño thero → ti (pts)