Mālukyaputtattheragāthā
“Manujassa pamattacārino, taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;
māluvā viya → māḷuvā viyā (pts)When a person lives heedlessly, his craving grows like a creeping vine. So plavatī hurā huraṁ, phalamicchaṁva vanasmi vānaro.
plavatī → plavati (bj, mr); pariplavati (sya1ed, sya2ed); palavatī (pts1ed, pts2ed) | plavatī → palavati (bj) | plavatī hurā huraṁ → pariplavati hurāhuraṁ (sya-all) | plavatī → plavati (cck: sī. pī. ka.); pariplavati (cck: syā.) phalamicchaṁva vanasmi → phalamicchaṁ va vanasmiṁ (bj) | vanasmi → vanasmiṁ (sya-all) | phalamicchaṁva → phalam icchaṁ va (pts)He runs now here & now there, as if looking for fruit: a monkey in the forest.Yaṁ esā sahate jammī, taṇhā loke visattikā;
sahate → sahatī (pts1ed, pts2ed, mr) | jammī → jammi (bj) | sahate → sahatī (pts) | sahate → sahatī (bj: PTS) | sahate → sahati (cck: pī. ka.)If this sticky, uncouth craving overcomes you in the world, Sokā tassa pavaḍḍhanti, abhivaṭṭhaṁva bīraṇaṁ.
abhivaṭṭhaṁva → abhivuṭṭhaṁva (sya1ed, sya2ed, pts2ed); abhivaḍḍhaṁva (pts1ed, mr) | abhivaṭṭhaṁva bīraṇaṁ → abhivuṭṭhaṁva vīraṇaṁ (sya-all) | abhivaṭṭhaṁva → abhivaḍḍhaṁ va (pts) | abhivaṭṭhaṁva → abhivuṭṭhaṁva (cck: syā.); abhivaḍḍhaṁva (cck: ka.) | abhivaṭṭhaṁva → abhivaṭṭhaṁ va (bjt)your sorrows grow like wild grass after rain.Yo cetaṁ sahate jammiṁ, taṇhaṁ loke duraccayaṁ;
sahate → sahatī (pts1ed, pts2ed, mr) | cetaṁ sahate → ve taṁ sahatī (pts) | cetaṁ → yo vetaṁ (bj: a.the) | sahate → sahati (cck: pī. ka.)If, in the world, you overcome this uncouth craving, hard to escape, Sokā tamhā papatanti, udabindūva pokkharā.
udabindūva → udabinduva (bj, sya-all, pts) | udabindūva → udabindu va (pts)sorrows roll off you, like water beads off a lotus. To all of you gathered hereTaṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo, yāvantettha samāgatā;
yāvantettha → yāvant ettha (pts)I say: Good fortune. Taṇhāya mūlaṁ khaṇatha, usīratthova bīraṇaṁ;
usīratthova → usīrattheva (bj) | bīraṇaṁ → vīraṇaṁ (sya-all) | usīratthova → usīrattho va (pts)Dig up craving —as when seeking medicinal roots, wild grass— by the root. Mā vo naḷaṁva sotova, māro bhañji punappunaṁ.
naḷaṁva sotova → naḷaṁ va soto va (bjt, pts)Don’t let Māra cut you down —as a raging river, a reed— over & over again.Karotha buddhavacanaṁ, khaṇo vo mā upaccagā;
vo → ve (sya-all, pts) | vo → ve (bj: PTS)Do what the Buddha says. don’t let the moment pass by. Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā.Those for whom the moment is past grieve, consigned to hell.Pamādo rajo pamādo, pamādānupatito rajo;
pamādo → pamādo rajo sabbadā (bj, mr); pamādo rajo (sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | pamādo → (sya-all, pts) | sabbadā → pamādo rajo (bj: a.the, PTS) | pamādo → sabbadā (sī. ka.), suttanipātaṭṭhakathāyaṁ uṭṭhānasuttavaṇṇanā oloketabbā (cck note) | rajo → suttanipāte pamādāti pāṭho dissati (sya-all note)Heedlessness is dust. dust follows on heedlessness. Appamādena vijjāya, abbahe sallamattano”ti.
abbahe → abbuhe (sya-all) | sallamattanoti mālukyaputto thero → sallam attano ti (pts) | abbuhe → abbahe. abbūḷhetipi pāṭho (sya-all: yu.)Through heedfulness, knowledge, pull out your own arrow on your own.
… Mālukyaputto thero ….
Mālukyaputto → māluṅkyaputto (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | mālukyaputto → itthaṁ sudaṁ āyasmā māluṅkyaputto (bj); māluṅkyaputto (sya-all) | thero → thero gāthāyo abhāsitthāti māluṅkyaputtattheragāthā (bj) | Mālukyaputto → māluṅkyaputto (cck: sī. syā. pī.) | mālukyaputto thero → attano ti (pts)