BāhiyasuttaСутта Бахия
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
assa → assasi (sya-all, mr) | anāthapiṇḍikassa → anāthapiṇḍikass (pts)Одно время Благословенный жил недалеко от Саваттхи, в расположенном в роще Джеты монастыре Анаттхапиндики.
Tena kho pana samayena bāhiyo dārucīriyo suppārake paṭivasati samuddatīre sakkato garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
ke → ko (bj); kho ke (pts-vp-pli1) | samāpannā → samāpanno (bj) | sakkato → sakkato hoti (sya-all, pts) | garukato → garukato hoti (pts) | Dārucīriyo → AD -ciriyo throughout. (pts note) | Suppārake → AD Supā-. (pts note) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvarapiṇḍapātasenāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ (bjt, th)В то же время Бахия-Одежда-Из-Коры жил на берегу моря в Суппараке. Он был уважаем, почитаем и известен – как тот, кому преподносят пожертвования одежды, пищи, места для ночлега и лекарств.
Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:Как-то в уединении подобные мысли возникли у Бахии-Одежды-Из-Коры:
“ye kho keci loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā, ahaṁ tesaṁ aññataro”ti.
ye → ye ca (bj) | keci → ye kho keci (bj: machasaṁ) | tesaṁ aññataroti → tesamaññataroti (bjt) | + → nu (pts) | aññataroti → aññataro ti (pts)“Являюсь ли я одним из тех немногих в этом мире, кто является арахантом, или тем, кто вступил на путь к этому состоянию?”
Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa purāṇasālohitā devatā anukampikā atthakāmā bāhiyassa dārucīriyassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena bāhiyo dārucīriyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etadavoca:
cetoparivitakkamaññāya → cetoparivitakkam aññāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Тогда дэва, который был бывшим родственником Бахии, почувствовал его мысли. Испытывая сострадание и желая ему блага, дэва появился в его жилище и произнёс:
“neva kho tvaṁ, bāhiya, arahā, nāpi arahattamaggaṁ vā samāpanno.
neva → ne va (bjt)“Ты, Бахия, не являешься ни арахантом, ни тем, кто вступил на путь к этому состоянию.
Sāpi te paṭipadā natthi yāya tvaṁ arahā vā assa arahattamaggaṁ vā samāpanno”ti.
assa → assasi (sya-all) | assa → assasi (bj: syā) | assa → assasi (cck: syā. ka.) | samāpanno → A sammā- throughout. (pts note) | + → vā (bjt) | sāpi → sā pi (pts) | natthi → n atthi (pts) | samāpannoti → samāpanno ti (pts)Ты не следуешь правильному учению, – поэтому ты не являешься ни арахантом, ни тем, кто вступил на путь араханта”.
“Atha ke carahi sadevake loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā”ti?
samāpannāti → samāpannoti (bj, cck) | ke → AB ko; not in C. (pts note) | samāpannā → AB -o. (pts note) | samāpannāti → samāpanno ti (bjt) | samāpannāti → samāpannā ti (pts)“Тогда кто же в этом мире, включая дэвов, является арахантом или тем, кто вступил на путь араханта?”
“Atthi, bāhiya, uttaresu janapadesu sāvatthī nāma nagaraṁ.
sāvatthī → sāvatthi (bj, cck) | janapadesu → janapade (cck: sī.)“В далёкой стране, Бахия, существует город под названием Саваттхи.
Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho.Там сейчас живёт Благословенный, Арахант, Полностью Пробуждённый.
So hi, bāhiya, bhagavā arahā ceva arahattāya ca dhammaṁ desetī”ti.Этот Господин, Бахия, является арахантом и учит Дхамме, ведущей к достижению этого состояния”.
Atha kho bāhiyo dārucīriyo tāya devatāya saṁvejito tāvadeva suppārakamhā pakkāmi.
suppārakamhā → suppārakā (bj) | tāvadeva suppārakamhā → tāvad eva suppārakasmā (pts) | suppārakā → suppārakamhā (bj: machasaṁ) | Suppārakasmā → A Supā-; B Supārakamhā. (pts note)Тогда Бахия-Одежда-Из-Коры, необычайно потрясённый словами этого дэва, немедленно покинул Суппараку.
Sabbattha ekarattiparivāsena yena sāvatthī jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami.
sāvatthī → sāvatthi (bj, cck) | sāvatthī jetavanaṁ → bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane (sya-all) | ārāmo → ārāme (sya-all) | ārāmo → bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme (bj: sī) | ekarattiparivāsena → ito paraṁ marammapotthake yena sāvatthī jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavāti vacanaṁ dissati (sya-all note)И за один день и одну ночь, он добрался до Саваттхи, где тогда жил Благословенный.
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti.В это время большое количество монахов медитировало, ходя вперёд и назад.
Atha kho bāhiyo dārucīriyo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:
te → (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Бахия-Одежда-Из-Коры, подойдя к этим монахам, спросил у них:
“kahaṁ nu kho, bhante, etarahi bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho?
kahaṁ nu → kahannu (bjt) | nu kho → nukho (th) | kahaṁ → kahan (pts)“Где, почтенные, Благословенный, Арахант, правильно Пробуждённый живёт сейчас?
Dassanakāmamhā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
bhagavantaṁ → dassanakāmamhā bhagavantaṁ (bj: machasaṁ) | dassanakāmamhā → dassanakām amhā (pts) | sammāsambuddhanti → sammāsambuddhan ti (pts)Мне надо увидеть Благословенного, Араханта, правильно Пробуждённого”.
“Antaragharaṁ paviṭṭho kho, bāhiya, bhagavā piṇḍāyā”ti.
piṇḍāyāti → piṇḍāyā ti (pts)“Благословенный, Бахия, ушёл в город просить пищу”.
Atha kho bāhiyo dārucīriyo taramānarūpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiṁ pavisitvā addasa bhagavantaṁ sāvatthiyaṁ piṇḍāya carantaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ.
pasādanīyaṁ → pāsādanīyaṁ (sya-all) | pasādanīyaṁ santindriyaṁ → dassanīyaṁ yatindriyaṁ (pts) | yatindriyaṁ → santindriyaṁ (pts) | uttamadamathasamathamanuppattaṁ → uttamasamathadamathamanuppattaṁ (bj: machasaṁ) | santindriyaṁ → B -a. (pts note) | uttamadamathasamathamanuppattaṁ → uttamadamathasamathaṁ anuppattaṁ (th) | uttamadamathasamathamanuppattaṁ → uttamadamathasamatham anuppattaṁ (pts)Бахия торопливо оставил рощу Джеты и, войдя в Саваттхи, увидел Благословенного, просящего пищу – красивого, с умиротворёнными чувствами и спокойным умом, двигающегося с обворожительной грацией, самоконтролем и внимательностью.
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:
disvāna → disvā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Увидев Преподобного, Бахия, подойдя поближе, упал на землю к его ногам, коснулся руками его стоп и взмолился:
“desetu me, bhante, bhagavā dhammaṁ; desetu sugato dhammaṁ,“Обучите меня, почтенный, Благословенный, Дхамме; обучите меня, Благой, Дхамме,
yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
mamassa → mama assa (pts) | sukhāyāti → sukhāyā ti (pts)ради моего благополучия и приятного на долгие времена”.
Evaṁ vutte, bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Выслушав сказанное Бахией-Одеждой-Из-Коры, Благословенный молвил:
“akālo kho tāva, bāhiya, antaragharaṁ paviṭṭhamhā piṇḍāyā”ti.
antaragharaṁ paviṭṭhamhā piṇḍāyāti → pavitth amhā piṇḍāyā ti (pts)“Сейчас не время, Бахия, мы сейчас в городе и просим пищу”.
Dutiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Во второй раз Бахия просил Благословенного:
“dujjānaṁ kho panetaṁ, bhante, bhagavato vā jīvitantarāyānaṁ, mayhaṁ vā jīvitantarāyānaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)“Нельзя быть уверенным, почтенный, как долго Благословенный останется в живых или как долго в живых останусь я.
Desetu me, bhante, bhagavā dhammaṁ;Обучите меня Дхамме Господин; обучите меня Дхамме, о Благословенный;
desetu sugato dhammaṁ, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
dīgharattaṁ → (sya-all)ради моего блага и комфорта на долгие времена”.
Dutiyampi kho bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Во второй раз Благословенный сказал Бахии:
“akālo kho tāva, bāhiya, antaragharaṁ paviṭṭhamhā piṇḍāyā”ti.“Сейчас не время, Бахия, мы сейчас в городе и просим пищу”.
Tatiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)В третий раз Бахия просил Благословенного:
“dujjānaṁ kho panetaṁ, bhante, bhagavato vā jīvitantarāyānaṁ, mayhaṁ vā jīvitantarāyānaṁ.“Нельзя быть уверенным, о почтенный, как долго Господин останется в живых, или как долго в живых останусь я.
Desetu me, bhante, bhagavā dhammaṁ;“Обучите меня, почтенный, Благословенный, Дхамме; обучите меня, Благой, Дхамме,
desetu sugato dhammaṁ, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.ради моего блага и комфорта на долгие времена”.
“Tasmātiha te, bāhiya, evaṁ sikkhitabbaṁ:
sikkhitabbaṁ → sikkhitabba (bjt) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmāt iha (pts)“Тогда, Бахия, тебе следует тренироваться так:
‘diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissatī’ti.
sutamattaṁ → sutamattam (pts)“В увиденном будет только увиденное, в услышанном будет только услышанное, в почувствованном будет только почувствованное, в распознанном будет только распознанное.
Evañhi te, bāhiya, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → evañ hi (pts)Так ты, Бахия, должен тренироваться.
Yato kho te, bāhiya, diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati,Когда, Бахия, в увиденном будет только увиденное, в услышанном будет только услышанное, в почувствованном будет только почувствованное, в распознанном будет только распознанное,
tato tvaṁ, bāhiya, na tena.
na tena → natthi (sya-all)тогда ты, Бахия, не с этим.
Yato tvaṁ, bāhiya, na tena;
na tena → nevatthi (th)Когда ты, Бахия, не с этим;
tato tvaṁ, bāhiya, na tattha.тогда ты, Бахия, не там.
Yato tvaṁ, bāhiya, na tattha,
na tattha → nev attha (pts) | attha → So in A; B na nattha, then: tato tvaṁ Bāhiya na tattha, yato tvaṁ Bāhiya ti (!) tattha tato . . . D: yattattha, then: tato tvaṁ Bāhiya yattattha, yato tvaṁ Bāhiya nev'; attha, tato . . . The commentary is deficient and unintelligible. (pts note)Когда ты, Бахия, не там;
tato tvaṁ, bāhiya, nevidha na huraṁ na ubhayamantarena.
ubhayamantarena → ubhayamantarena (bj: sī) | ubhayamantarena → ubhayamantare (th) | nevidha → nev idha (pts)тогда ты, Бахия, ни здесь, ни в другом, ни в пределах обоих.
Esevanto dukkhassā”ti.
esevanto dukkhassāti → es ev anto dukkhassā ti (pts)Это конец боли”.
Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa bhagavato imāya saṅkhittāya dhammadesanāya tāvadeva anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.
saṅkhittāya → saṁkhittāya (my, ms2005, pts) | tāvadeva → tāvad eva (pts)В тот же момент, как Бахия услышал это короткое учение Благословенного, его ум мгновенно освободился от всех загрязнений и привязанности.
Atha kho bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ iminā saṅkhittena ovādena ovaditvā pakkāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)Господин же, сказав это короткое наставление, пошёл дальше.
Atha kho acirapakkantassa bhagavato bāhiyaṁ dārucīriyaṁ gāvī taruṇavacchā adhipatitvā jīvitā voropesi.
adhipatitvā → adhipātetvā (bj, sya-all, pts-vp-pli1); adhipātitvā (mr) | adhipatitvā → adhipātetvā (cck: sī. syā. pī.); adhipātitvā (cck: ka.) | adhipātetvā → AB adhipātitvā; D avibāditvā. (pts note)Вскоре после ухода Благословенного, корова с молодым телёнком напала на Бахию-Одежду-Из-Коры, забодав его до смерти.
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ nagaramhā nikkhamitvā addasa bāhiyaṁ dārucīriyaṁ kālaṅkataṁ;
kālaṅkataṁ → kālakataṁ (bj, sya-all, km) | kālaṅkataṁ → kālakataṁ (cck: sī. syā. kaṁ.)Когда же Татхагата с группой монахов возвращался из города в монастырь, он увидел труп Бахии.
disvāna bhikkhū āmantesi:Увидев, обратился к монахам:
“gaṇhatha, bhikkhave, bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṁ; mañcakaṁ āropetvā nīharitvā jhāpetha; thūpañcassa karotha.
gaṇhatha → gaṇhātha (sya-all) | thūpañcassa → thūpañ assa (pts)“Возьмите, монахи, тело Бахии, положите его на носилки, вынесите из города и сожгите. Сделайте ступу.
Sabrahmacārī vo, bhikkhave, kālaṅkato”ti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, sya-all) | kālaṅkatoti → kālaṅkato ti (pts)Ваш товарищ по святой жизни, монахи, скончался”.
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṁ mañcakaṁ āropetvā nīharitvā jhāpetvā thūpañcassa katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
katvā → karitvā (sya-all) | bhagavantaṁ abhivādetvā → (sya-all) | paṭissutvā → paṭisuṇitvā (pts) | sarīrakaṁ → sarīrakaṁ gaṇhitvā (pts) | paṭissutvā → paṭisuṇitvātipi pāṭho (sya-all note) | bhanteti → bhante ti (pts) | thūpañcassa katvā → thūpañ assa karitvā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)“Хорошо, почтенный”, – ответили монахи. Взяв мёртвое тело, они положили его на носилки, вынесли из города, сожгли и сделали ступу. После этого они нанесли визит Благословенному, и, высказав ему почтение, сели на с одной стороны.
Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)С одной стороны севшие те монахи Благословенному это сказали:
“daḍḍhaṁ, bhante, bāhiyassa dārucīriyassa sarīraṁ, thūpo cassa kato.
cassa → assa (pts)“Соженно, почтенный, тело Бахии, и для него сделана ступа.
Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?
abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (bjt, pts)Какова его судьба, где он переродился?”
“Paṇḍito, bhikkhave, bāhiyo dārucīriyo paccapādi dhammassānudhammaṁ; na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi.
bāhiyo → (sya-all) | maṁ → (sya-all) | vihesesi → viheseti (sya-all, pts) | paccapādi → AC saccavādi, paraphrased in C by paṭipajji; B saccapādi. (pts note) | dhammassānudhammaṁ → dhammass ānudhammaṁ (pts)“Мудрый, монахи, Бахия-Одежда-Из-Коры практиковал в соответствии с наставлениями и не беспокоил меня спорами о Дхамме.
Parinibbuto, bhikkhave, bāhiyo dārucīriyo”ti.
dārucīriyoti → dārucīriyo ti (pts)Монахи, Бахия-Одежда-Из-Коры достиг Париниббаны”.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Поняв значимость этого момента, Благословенный воскликнул восклицание:
“Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all, pts) | paṭhavī → A path-. (pts note) gādhati → This verse recurs in the Saṁyutta, I. 3. 7. (pts note)“Где нет жидкости и тверди, тепло, ветер не обретают опору;Na tattha sukkā jotanti, ādicco nappakāsati;
nappakāsati → na ppakāsati (pts)Там не горят звезды, солнце не светит; Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati.Там не сияет луна, темнота там не различается.Yadā ca attanāvedi, muni monena brāhmaṇo;
attanāvedi → … vedī (bj); … vedhī (mr) | attanāvedi → attanā vedī (bj) | attanāvedi → vedhī (cck: ka.) | attanāvedi → attanā vedi (pts)И когда само-познавший, когда святой, брахман познал это Atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā pamuccatī”ti.Тогда от материи и нематериального, от приятного-болезненного он освободился”.
Dasamaṁ.
dasamaṁ ayampi → ayam pi (pts)Десятая.
Ayampi udāno vutto bhagavatā iti me sutanti.
sutanti → ( ) syāmapotthake natthi (cck note) | ayampi → ayam pi (pts) | sutanti → sutan ti tatra uddānaṁ bhavati (pts)Это восклицание произнесено Благословенный, это мной услышано.
Bodhivaggo paṭhamo.
+ → niṭṭhito (my) | + → tatruddānaṁ bhavati (bjt)Глава Бодхи Первая.
Tayo bodhī ca huṁhuṅko, brāhmaṇā kassapena ca;
Tayo bodhī ca huṁhuṅko → tayo ca bodhi nigrodho (sabbattha) | bodhī → (bj, sya-all, pts); bodhi (cck) | huṁhuṅko brāhmaṇā → bodhi nigrodho te therā (bj, sya-all, pts) | huṁhuṅko → tayo ca bodhi nigrodho (cck: sabbattha) brāhmaṇā → te therā (bj, sya-all, pts-vp-pli1); thero (mr) | brāhmaṇā → brāhmaṇo (cck) | brāhmaṇo → te therā (cck: sī. syā. pī.); thero (cck: ka.) Aja saṅgāma jaṭilā, bāhiyenāti te dasāti.
Aja → pāvāya (bj, sya-all); pāṭalī (pts-vp-pli1); pāvā (mr) | aja saṅgāma → pāvāya saṅgāmaji (bj, sya-all); pāṭalī saṅgāmaji (pts) | Aja → pāvāya (cck: sī. syā.); pāṭaliyaṁ (cck: pī.); pāvā (cck: ka.) | pāvāya → pāṭalī (sya-all: yu.) | Pāṭalī → B Vāya (!). (pts note) bāhiyenāti → bāhiyena (bj, sya-all, pts) | rasāti → dasātipi (sya-all note) | dasā → A te rasā. (pts note) | + → mucalindavaggo dutiyo (bjt) | dasāti → rasāti udāne dutiyo muccalindavaggo evamme (th) | dasāti → dasā ti (pts)