GopālakasuttaСутта Пастух
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.
kosalesu → janapadesu (bj: katthaci) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005)Тогда Благословенный путешествовал среди народа Косала в окружении большого числа монахов.
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Как-то раз, когда Господин, сойдя с дороги и присев отдохнуть на приготовленное для этого место,
Atha kho aññataro gopālako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)один пастух попросил обучить его Дхамме.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ gopālakaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
samādapesi → samādāpesi (?) | samādapesi → samādāpesi (cck: ?) | sampahaṁsesi → saṁpahaṁsesi (pts)Когда Благословенный разъяснил, вдохновил и обрадовал этого пастуха проповедью,
Atha kho so gopālako bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:
samādapito → samādāpito (?) | bhagavatā → bhagavato (sya-all) | samādapito → samādipito (cck: ?) | sampahaṁsito → saṁpahaṁsito (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)тот восторженно взмолился:
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)“Пожалуйста, о Преподобный, позвольте мне пригласить вас и Сангху монахов принять пищу в моем доме”.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Когда Господин молчанием показал что согласен,
Atha kho so gopālako bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)пастух, высказав почтение, встал и ушёл.
Atha kho so gopālako tassā rattiyā accayena sake nivesane pahūtaṁ appodakapāyāsaṁ paṭiyādāpetvā navañca sappiṁ bhagavato kālaṁ ārocesi:
appodakapāyāsaṁ → appodakapāyasaṁ (cck) | pahūtaṁ → pahutaṁ (sya-all) | ārocesi → arocesi (pts) | appodakapāyasaṁ → appodakapāyāsaṁ (cck: sabbattha) | navañca → navañ ca (pts)На следующее утро этот пастух приготовил большое количество сваренного в молоке риса с приправой из масла гхи. Окончив все приготовления, он навестил Благословенного и пригласил его словами:
“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattaṁti (bjt) | bhattanti → bhattan ti (pts)“Приготовления закончены, почтенный, еда готова”.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena tassa gopālakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Тогда ближе к полудню Господин, взяв рясу, мантию и чашу, вместе с другими монахами отправился в жилище пастуха.
Atha kho so gopālako buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappesi sampavāresi.
appodakapāyāsena → appodakapāyāsena ca (sya-all, pts-vp-pli1) | appodakapāyāsena → appodakapāyasena (cck) | so → (sya-all) | appodakapāyasena → appodakapāyāsena ca (cck: syā. pī.) | buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddhapamukhaṁ bhikkhusaṁghaṁ (pts) | sampavāresi → saṁpavāresi (pts)Там пастух собственноручно прислуживал Благословенному и Сангхе монахов.
Atha kho so gopālako bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
onītapattapāṇiṁ → dhotahatthapānin (?) [for dhotapattapānin] ti pi pāṭho dhotapattahatthan ti attho. (pts note)Когда они были полностью удовлетворены и отложили свои чаши, взял более низкое сидение сел с одного края.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ gopālakaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Тогда Благословенный начал учить, вдохновляя, просвещая и радуя того пастуха беседой о Дхамме. Окончив проповедь Учитель поднялся с места и вышел.
Atha kho acirapakkantassa bhagavato taṁ gopālakaṁ aññataro puriso sīmantarikāya jīvitā voropesi.
aññataro → añña taro (th)Вскоре после этого гостеприимный пастух был убит на окраине деревни.
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Когда монахи узнали об этом они, собравшись большой группой, пришли к Благословенному и, высказав ему почтение, сказали:
“yena, bhante, gopālakena ajja buddhappamukho bhikkhusaṅgho appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappito sampavārito so kira, bhante, gopālako aññatarena purisena sīmantarikāya jīvitā voropito”ti.
appodakapāyāsena → appodakapāyasena (bj, cck); appodakapāyāsena ca (sya-all) | sīmantarikāya → simantarikāya (bj) | sīmantarikāya → ABCD si-. (pts note) | buddhappamukho → buddhapamukho (bjt) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | buddhappamukho bhikkhusaṅgho → buddhapamukho bhikkhusaṁgho (pts) | voropitoti → voropito ti (pts)“Пастух, почтенный, пожертвовавший нам рисовую кашу со свежим маслом, сегодня был найден убитым на краю деревни”.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Тогда, осознав значимость этого момента, Господин сформулировал вдохновлённое четверостишие:
“Diso disaṁ yaṁ taṁ kayirā, verī vā pana verinaṁ;
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) verī → veri (pts)“Как бы человек не мучил врага как бы палач не пытал жертву Micchāpaṇihitaṁ cittaṁ, pāpiyo naṁ tato kare”ti.
kareti tatiyaṁ → kare ti (pts) | kare → See Dhammapadaṁ, v. 42. (pts note)Ошибочно тренированный ум нанесёт куда большую плохого хозяину”.
Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → tatiyaṁ evamme (sya-all) | tatiyaṁ → ti (pts)Третья.