Aparalakuṇḍakabhaddiyasutta
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)I have heard that
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.on one occasion the Blessed One was staying near Sāvatthī at Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Tena kho pana samayena āyasmā lakuṇḍakabhaddiyo sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami.
lakuṇḍakabhaddiyo → lakuṇṭakabhaddiyo (bj, pts); lakuṇṭhakabhaddiyo (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)And on that occasion Ven. Bhaddiya the Dwarf, following behind a large number of monks, was going to the Blessed One.
Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ lakuṇḍakabhaddiyaṁ dūratova sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṁ dubbaṇṇaṁ duddasikaṁ okoṭimakaṁ yebhuyyena bhikkhūnaṁ paribhūtarūpaṁ.
lakuṇḍakabhaddiyaṁ → lakuṇṭakabhaddiyaṁ (bj); lakuṇṭhakabhaddiyaṁ (sya-all) | lakuṇḍakabhaddiyaṁ dūratova → lakuṇṭakabhaddiyaṁ dūrato va (pts) | Lakuṇṭakabhaddiyaṁ → A Lakuṇḍaka-. (pts note) | okoṭimakaṁ → C okoṭimakan ti yaṁ iminā ārohasampattiyā abhāvan dasseti; cf. skt. kuṭi; D okoṭimakoṭikaṁ. (pts note) | duddasikaṁ → duddassikaṁ (th, pts)From afar, the Blessed One saw Ven. Bhaddiya the Dwarf coming, following behind a large number of monks:
ugly, unsightly, stunted, treated with condescension by most of the monks.
Disvāna bhikkhū āmantesi:On seeing him, the Blessed One addressed the monks,
“Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṁ bhikkhuṁ dūratova sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṁ dubbaṇṇaṁ duddasikaṁ okoṭimakaṁ yebhuyyena bhikkhūnaṁ paribhūtarūpan”ti?
paribhūtarūpanti → paribhūtarūpaṁti (bjt) | duddasikaṁ → duddassikaṁ (th)“Monks, do you see that monk coming from afar, following behind a large number of monks:
ugly, unsightly, stunted, treated with condescension by most of the monks?”
“Evaṁ, bhante”ti.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)“Yes, lord.”
“Eso, bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā.
sā → AC te na ca sā; D te n'; eva. (pts note) | yā → BD omit yā. (pts note)“That, monks, is a monk of great power, great might.
The attainment already attained by that monk is not of a sort easily attained.
Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.
Yassa catthāya → yassatthāya (bj, mr) | yassa catthāya → yassatthāya (bj) | catthāya → yassatthāya (cck: sī. ka.) | catthāya → atthāya (pts) | sammadeva → sammad eva (pts) | tadanuttaraṁ → tad anuttaraṁ (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts) | viharatīti → viharatī ti (pts)And by means of it he has reached & remains in the supreme goal of the
holy life for which clansmen rightly go forth from home into homelessness,
knowing & realizing it for himself right in the here-&-now.”
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Then, on realizing the significance of that, the Blessed One on that occasion exclaimed:
“Nelaṅgo setapacchādo, ekāro vattatī ratho;
Nelaṅgo → nelaggo (bj, pts-vp-pli1) | nelaṅgo → nelaggo (bj, pts) | nelaggo → AD nelaṅgo; B nelako; C nelaggo. nelaṁ padhānabhūtaṁ . . . aggaṁ. (pts note) vattatī → vattati (bj)Faultless, canopied in white, the single-spoked chariot rolls along. Anīghaṁ passa āyantaṁ, chinnasotaṁ abandhanan”ti.
āyantaṁ → BD āyasmantaṁ. (pts note) abandhananti pañcamaṁ → abandhanaṁti (bj, pts) | abandhananti → abandhanan (pts)See him coming, untroubled: one whose stream is cut, free from bonds.
Pañcamaṁ.
pañcamaṁ → pañcamaṁ evamme (sya-all) | pañcamaṁ → ti (pts)