PāṭaligāmiyasuttaСутта в Паталигаме
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)Так я слышал:
ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāṭaligāmo tadavasari.
cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | cārikaṁ → cārikañ (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Одно время Благословенный, путешествуя по Магадхе вместе с большой общиной монахов, прибыл в Паталигаму.
Assosuṁ kho pāṭaligāmiyā upāsakā:
pāṭaligāmiyā → pāṭaligāmikā (dn16:56 [Mahāparinibbānasutta/5. Dussīlaādīnava]) | kho → ko nu kho (sabbattha) | māpentī”ti → māpetīti (sabbattha) | pāṭaligāmiyā → pāṭaligāmikā (cck: dī. ni. 2.148)Мирские последователи из Паталигамы, услышали:
“bhagavā kira magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pāṭaligāmaṁ anuppatto”ti.
cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (th, ms2005, pts) | cārikaṁ → cārikañ (pts) | anuppattoti → anuppatto ti (pts)“Благословенный путешествуя по Магадхе с большой общиной монахов, прибыл в Паталигаму”.
Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamisuṁ (pts)Тогда мирские последователи из Паталигамы, пришли к Благословенному, поклонившись
Ekamantaṁ nisinnā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)и сев с одного края, они сказали ему:
“adhivāsetu no, bhante, bhagavā āvasathāgāran”ti.
āvasathāgāranti → āvasathāgāran ti (pts)“Пусть Благословенный согласится остаться в нашем зале собраний”.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
adhivāsesi → adhivāseti (sya-all)Благословенный согласился, сохраняя молчание.
Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yenāvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ āvasathāgāraṁ santharitvā āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
yenāvasathāgāraṁ → yena āvasathāgāraṁ (bj, sya-all) | yenāvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu → yena āvasathāgāraṁ ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ sabbasantharisanthataṁ → etad avocuṁ sabbasanthariṁ santhataṁ (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Затем мирские последователи из Паталигамы, поняв, что Благословенный принял приглашение, поднялись со своих мест, поклонились Благословенному и обойдя его по кругу, пошли в зал собраний. После чего они расстелили циновки по всей площади зала, подготовили сиденья, поставили сосуды с водой и зажгли масляные светильники. После чего они отправились к Благословенному, поклонились и стоя напротив, сказали:
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, āvasathāgāraṁ; āsanāni paññattāni; udakamaṇiko patiṭṭhāpito telappadīpo āropito.
sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (sya-all, pts-vp-pli1) | udakamaṇiko patiṭṭhāpito → udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpitaṁ (sya-all) | sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: sī. syā. pī.) | patiṭṭhāpito → udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpitaṁ (cck: syā.) | āsanāni → ā sanāni (th)“Почтенный, зал собраний устлан циновками, сиденья приготовлены, поставлены сосуды с водой и зажжены масляные светильники,
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni bhante → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)теперь пришло время Благословенному отправиться туда”.
Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
bhagavā → bhagavā pubbaṇhasamayaṁ (sya-all, pts) | nivāsetvā → sāyanhasamayaṁ nivāsetvā (bj: mahāparinibbānasutta) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Затем Благословенный, одевшись, взяв чашу и верхнее одеяние, вместе с общиной монахов пошёл в зал собраний, и после того, как он омыл ноги и вошёл в зал собраний, он сел около средней колонны, лицом на восток,
Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
bhagavantaṁyeva purakkhatvā → bhagavantaṁ yeva purekkhatvā (bj); bhagavantaṁ yeva purakkhitvā (sya-all) | pacchimaṁ → majjhimaṁ (pts) | pacchimaṁ → sutta majjhimaṁ (bj: PTS) | purakkhatvā → B purakkhetvā. (pts note) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṁghopi (ms2005) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṁgho pi (pts)а община монахов, омыв ноги и войдя в зал собраний, села около западной стены, лицом на восток, позади Благословенного.
Pāṭaligāmiyāpi kho upāsakā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
bhagavantaṁyeva purakkhatvā → bhagavantaṁ yeva purekkhatvā (bj); bhagavantaṁ yeva purakkhitvā (sya-all, pts) | pacchimābhimukhā → pacchābhimukhā (pts) | purekkhatvā → purakkhitvā (bj: sī, katthaci) | pāṭaligāmiyāpi → pāṭaligāmiyā pi (pts)Мирские последователи из Паталигамы, тоже омыли ноги, вошли в зал собраний и сели у восточной стены, лицом к западу, видя Благословенного перед собой.
Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake āmantesi:Тогда Благословенный обратился к мирским последователям из Паталигамы, сказав:
“Pañcime, gahapatayo, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th) | pañcime → pañc ime (pts)“Есть эти пять опасностей, домохозяева, для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati.
sīlavipanno → sīlavippanno (th)Так, домохозяева, тот, кто безнравственен, тот кто лишён добродетели, из-за своей беспечности, терпит ущерб в богатстве.
Ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th)Это первая опасность для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati.
abbhuggacchati → abbhuggato (sya-all, pts) | caparaṁ → capara (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (th, pts) | sīlavipannassa → sīlavippannassa (th)Кроме того, домохозяева, тот, кто безнравственен, тот кто лишён добродетели, имеет плохую репутацию.
Ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th)Это вторая опасность для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ—avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto.
yad → BD yaṁñad. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (th, pts) | sīlavipanno → sīlavippanno (th) | yaññadeva → yaṁ yad eva (pts) | khattiyaparisaṁ → khattiyaparisam (pts)Кроме того, домохозяева, тот, кто безнравственен, тот, кто лишён добродетели, на какое бы собрание он ни пошёл, будь то собрание знати, или собрание брахманов, или собрание домохозяев, или собрание аскетов, он идёт без уверенности, с замешательством.
Ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
dussīlassa → dussīlassi (bj) | sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th)Это третья опасность для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti.
caparaṁ → ca paraṁ (th, pts) | sīlavipanno → sīlavippanno (th)Кроме того, домохозяева, тот, кто безнравственен, тот, кто лишён добродетели, умирает в смятении.
Ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th)Это четвёртая опасность для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (th, pts) | sīlavipanno → sīlavippanno (th) | paraṁ → param (pts)Кроме того, домохозяева, тот, кто безнравственен, тот, кто лишён добродетели, при распаде тела, после смерти, возникают в низком мире, в неблагом уделе, в плохом месте, в преисподней.
Ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th)Это пятая опасность для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Ime kho, gahapatayo, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlavipattiyāti (bj) | sīlavipattiyā → sīlavippattiyā (th)Таковы пять опасностей, домохозяева, для того, кто безнравственен, для того, кто лишён добродетели.
Pañcime, gahapatayo, ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.
pañcime → pañc ime (pts)Есть эти пять преимуществ, домохозяева, для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati.
gahapatayo → (pts)Так, домохозяева, тот, кто нравственен, тот, кто совершенен в добродетели, благодаря своей предусмотрительности достигает прибавления в богатстве.
Ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.Это первое преимущество для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati.
caparaṁ → ca paraṁ (th, pts)Кроме того, домохозяева, тот, кто нравственен, тот, кто совершенен в добродетели, имеет хорошую репутацию.
Ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.Это второе преимущество для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ—visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.
sīlavā → (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (th, pts) | yaññadeva → yaññad eva (pts)Кроме того, домохозяева, тот, кто нравственен, тот, кто совершенен в добродетели, на какое бы собрание он ни пошёл, будь то собрание знати, или собрание брахманов, или собрание домохозяев, или собрание аскетов, он идёт с уверенностью, без замешательства.
Ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.Это третье преимущество для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti.
kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (th, pts)Кроме того, домохозяева, тот, кто нравственен, тот, кто совершенен в добродетели, умирает не в смятении.
Ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.Это четвёртое преимущество для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (th, pts) | paraṁ → param (pts)Кроме того, домохозяева, тот, кто нравственен, тот, кто совершенен в добродетели, при распаде тела, после смерти, возникает в благом уделе, в небесном мире.
Ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.Это пятое преимущество для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели.
Ime kho, gahapatayo, pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāyā”ti.
pañca → pañcime (sya-all) | sīlasampadāyāti → sīlasampadāyā ti (pts)Таковы пять преимуществ, домохозяева, для того, кто нравственен, для того, кто совершенен в добродетели”.
Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:
bahudeva rattiṁ → bahūdeva rattiyo (sya-all) | samuttejetvā → samutejetvā (my) | bahudeva → bahud eva (pts)Затем Благословенный наставлял, воодушевлял, вдохновлял и радовал мирских последователей из Паталигамы речью о Дхамме, большую часть ночи, а потом отпустил их, сказав:
“abhikkantā kho, gahapatayo, ratti; yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti
tumhe → (sya-all) | yassadāni tumhe → yassa dāni (pts) | maññathā’ti → bhagavato paṭissutvā (bj: sī) | maññathā’’ti → ‘‘evaṁ bhante‘‘ti khopāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato paṭissutvā (cck: mahāva. 285; dī. ni. 2.151) | maññathāti → maññathā ti (pts)“Ночь прошла, домохозяева, теперь пришло время для того, чтобы вы подумали над услышанным.
Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
pakkamiṁsu → pakkāmiṁsu (pts) | kho → evaṁ bhante’ti kho (bj: mahāparinibbānasutta) | anumoditvā → ‘‘evaṁ bhante‘‘ti khopāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato paṭissutvā (cck: mahāva. 285; dī. ni. 2.151) | pakkāmiṁsu → D pakkamiṁsu. (pts note) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Тогда мирские последователи из Паталигамы, обрадованные и воодушевлённые речью Благословенного, поднялись со своих мест, поклонились ему, и обойдя его по кругу, ушли.
Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmiyesu upāsakesu suññāgāraṁ pāvisi.Затем Благословенный, вскоре после ухода мирских последователей из Паталигамы, вошёл в пустотное пребывание.
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (cck: sī. syā. pī.) | Sunīdhavassakārā → AD Sunidha-; BC Sunīdha-. (pts note)В то время главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара строили цитадель в Паталигаме для защиты от Вадджей.
Tena kho pana samayena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhanti.
sahassasahasseva → sahasseva (sya-all, mr); sahassasseva (pts-vp-pli1) | sahassasahasseva → sahassass eva (pts) | sahassasahasseva → sahasseva (bj: sī) | sahassasahasseva → sahasseva (cck: syā. ka.); sahassasseva (cck: pī.)В то время многие тысячи дэвов овладели местностью вокруг Паталигамы.
Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.Там, где дэвы великого могущества овладели местностью, умы могущественных князей и великих царских министров склонились к строительству своих резиденций.
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.В том месте, где дэвы среднего могущества овладели местностью, умы средних князей и средних царских министров склонились к строительству резиденций.
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.В том месте, где дэвы малого могущества овладели местностью, умы младших князей и младших царских министров склонились к строительству резиденций.
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
sahassasahasseva → sahasseva (sya-all); sahassass eva (pts) | sahassasahasseva → sahasseva (bj: sī) | atikkantamānusakena → atikkantamānussakena (pts)Благословенный увидел божественным зрением, очищенным и превосходящим человеческое, что многие тысячи дэвов овладели местностью вокруг Паталигамы.
Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.Там, где дэвы великого могущества овладели местностью, умы могущественных князей и великих царских министров склонились к строительству своих резиденций.
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.В том месте, где дэвы среднего могущества овладели местностью, умы средних князей и средних царских министров склонились к строительству резиденций.
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
māpetuṁ → māpetunti (bj)В том месте, где дэвы малого могущества овладели местностью, умы младших князей и младших царских министров склонились к строительству резиденций.
Atha kho bhagavā tassā rattiyā paccūsasamaye paccuṭṭhāya āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
paccūsasamaye → paccusasamaye (bj)Затем, на рассвете, поднявшись с места, Благословенный обратился к уважаемому Ананде, сказав:
“Ke nu kho, ānanda, pāṭaligāme nagaraṁ māpentī”ti.
ke → ko (bj, pts) | māpentīti sunidhavassakārā → māpetīti sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | ke nu kho → ko nukho (sya-all) | kho → ko nu kho (cck: sabbattha) | māpentī’’ti → māpetīti (cck: sabbattha) | māpetī → A māpentī [Mahāvagga: ke-māpentīti]. (pts note) | māpentīti → māpetī ti (bjt, pts)“Кто, Ананда, строит цитадель в Паталигаме?”
“Sunidhavassakārā, bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāyā”ti.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bjt, th, pts) | paṭibāhāyāti → paṭibāhāyā ti (pts)“Почтенный, главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара, строят цитадель в Паталигаме, для защиты от Вадджей”.
“Seyyathāpi, ānanda, devehi tāvatiṁsehi saddhiṁ mantetvā;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)“Ананда, это выглядит так, как если бы, посоветовавшись с дэвами Таватимсы;
evamevaṁ kho, ānanda, sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | evamevaṁ → evameva (my, bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)и именно так, Ананда, главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара, строили цитадель в Паталигаме, для защиты от Вадджей.
Idhāhaṁ, ānanda, addasaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
sahassasahasseva → sahasseva (sya-all); sahassass eva (pts) | sahassass → ABD sahass'; eva (!). (pts note) | idhāhaṁ → idh āhaṁ (pts) | atikkantamānusakena → atikkantamānussakena (pts)Я увидел божественным зрением, очищенным и превосходящим человеческое, что многие тысячи дэвов овладели местностью вокруг Паталигамы.
Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.Там, где дэвы великого могущества овладели местностью, умы могущественных князей и великих царских министров склонились к строительству своих резиденций.
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.В том месте, где дэвы среднего могущества овладели местностью, умы средних князей и средних царских министров склонились к строительству резиденций.
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
māpetuṁ → māpetunti (bj)В том месте, где дэвы малого могущества овладели местностью, умы младших князей и младших царских министров склонились к строительству резиденций.
Yāvatā, ānanda, ariyaṁ āyatanaṁ yāvatā vaṇippatho idaṁ agganagaraṁ bhavissati pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ.
pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ → pūṭabhedanaṁ (sya-all) | pāṭaliputtaṁ → (pts) | ariyaṁ → AB ariya-. (pts note) | vaṇippatho → A vaṇīnipphatho; BD vanippatho. (pts note) | agganagaraṁ → A aggaṁ nagaraṁ. (pts note) | puṭabhedanaṁ → C explains: puṭabhedanaṭṭhānan ti bhaṇḍapuṭabhedanaṭṭhānaṁ bhaṇḍakānaṁ mocanaṭṭhānan ti vuttaṁ hoti (?). All MSS. omit the word: Pāṭaliputtaṁ behind: bhavissati. See Mahāv. and Mahāp. (pts note) | agganagaraṁ → agga nagaraṁ (th)До тех пор, Ананда, пока существует арийская сфера влияния, до тех пор, пока существует торговля, Паталипутта будет великим городом.
Pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti—Для Паталипутты, Ананды, будут три опасности:
aggito vā udakato vā mithubhedato vā”ti.
vāti → vā ti (pts)от огня, от воды и от раскола союза”.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)Затем главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара пришли к Благословенному,
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | sāraṇīyaṁ → sārāṇiyaṁ (cck) | sārāṇiyaṁ → sārāṇīyaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)и обменявшись приветствиями и благопожеланиями с Благословенным,
Ekamantaṁ ṭhitā kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)они встали с одного края и сказали:
“adhivāsetu no bhavaṁ gotamo ajjatanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
ajjatanāya → ajjattanāya (th) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)“Пусть уважаемый Готама согласится принять приглашение на трапезу вместе с общиной монахов”.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhibhāvena (pts)Благословенный согласился, сохраняя молчание.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā yena sako āvasatho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sake āvasathe paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocesuṁ:
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all) | ārocesuṁ → ārocācesuṁ (bj: katthaci) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | kālaṁ → kālam (pts)Тогда главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара, поняв, что Благословенный принял приглашение, отправились в свою резиденцию, а после того, как там было приготовлено угощение из превосходной пищи, объявили Благословенному:
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)“Уважаемый Готама, трапеза готова”.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ āvasatho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | sunidhavassakārānaṁ → sunīdhavassakārānaṁ (bj, sya-all, pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Утром, Благословенный, одевшись, взяв чашу и верхнее одеяние, вместе с общиной монахов, отправился в резиденцию главных министров Магадхи, Суниды и Вассакары, и сел там на приготовленное место.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesuṁ sampavāresuṁ.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | santappesuṁ sampavāresuṁ → santappetvā samparivāresuṁ (sya-all) | santappesuṁ → santappetvā (pts) | buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddhapamukhaṁ bhikkhusaṁghaṁ (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)Затем главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара собственноручно обслуживали и угощали общину монахов во главе с Буддой, угощением из превосходной пищи.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | onītapattapāṇiṁ → A oṇita-; B onīta-; D onita-. (pts note)Затем, когда Благословенный поел и вымыл свои руки и чашу, главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара сели с одного края.
Ekamantaṁ nisinne kho sunidhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
sunidhavassakāre → sunīdhavassakāre (bj, sya-all, pts)И тогда Благословенный обрадовал их этими строфами:
“Yasmiṁ padese kappeti, vāsaṁ paṇḍitajātiyo;“Приглашая к себе в жилище, мудрых, Sīlavantettha bhojetvā, saññate brahmacārayo.
sīlavantettha → sīlavant ettha (pts) brahmacārayo → brahmacārino (sya-all); brahmacariye (pts-vp-pli1, mr) | brahmacārayo → yasmin pradeśe kalpate vāsaṁ paṇḍitajātikaඃ śīlavato bhojayanti saṁyatān brahmacaryako (bj note) | brahmacārayo → brahmacārino (cck: syā.); brahmacariye (cck: pī. ka.)добродетельных, сдержанных, живущих возвышенной жизнью,Yā tattha devatā āsuṁ, tāsaṁ dakkhiṇamādise;
āsuṁ → According to Prof. Oldenberg's opinion we ought to prefer the reading of the Mahāpar. assuṁ. (pts note) dakkhiṇamādise → yā satvatra devatā āsan kuśalāsatuṣṭamānasāඃ tāඃ pūjitāඃ pūjayanti mānayanti ca mātitāඃ (bj: sarvāstivāda mahāparinirvāṇa sūtra.) | dakkhiṇamādise → dakkhiṇam ādise (pts)Разделите заслуги с дэвами, которые находятся в этом месте. Tā pūjitā pūjayanti, mānitā mānayanti naṁ.Уважаемые, они отплатят уважением, почитаемые, они отплатят почтением.Tato naṁ anukampanti, mātā puttaṁva orasaṁ;
anukampanti → A -enti. (pts note) mātā puttaṁva → mātāputtaṁva (th) | puttaṁva → puttaṁ va (pts)После этого они станут относятся к вам, также милосердно, как мать к своему сыну, Devatānukampito poso, sadā bhadrāni passatī”ti.
passatīti → passatī ti (pts)Человек, к которому дэвы проявляют милосердие, постоянно встречает благоприятное”.
Atha kho bhagavā sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
sunidhavassakārānaṁ → sunīdhavassakārānaṁ (bj, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Затем, Благословенный, обрадовав главных министров Магадхи, Суниду и Вассакару этими строфами, поднявшись с места, ушёл.
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti:
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, sya-all, pts) | piṭṭhito piṭṭhito anubandhā → piṭṭhitopiṭṭhito anubaddhā (pts) | anubaddhā → AB -bandhā; D -baddhā. (pts note) | piṭṭhito piṭṭhito anubandhā → piṭṭhito-piṭṭhito anubaddhā (pts)И тогда главные министры Магадхи, Сунида и Вассакара последовали за Благословенным, думая:
“yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati.
dvārena → dvāreṇa (pts) | yenajja → yen ajja (pts)“Те врата, через которые выйдет отшельник Готама, будут называться Вратами Готамы,
Yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ tarissati taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.
Gaṅgaṁ → BD Gaṅgā. (pts note) | bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)а тот брод, через который он пересечёт реку Ганга, будет называться Бродом Готамы”.
Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami taṁ gotamadvāraṁ nāma ahosi.
dvārena → dvāreṇa (pts)Тогда те врата, через которые вышел Благословенный, получили название Врата Готамы.
Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami.
tenupasaṅkami tena → ten upasaṅkami tenā (pts)Затем Благословенный подошёл к реке Ганга.
Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā.
samatittikā → ABD samatitthikā; C samatittikā. See Rhys Davids's note in his Buddhist Suttas, p. 178. (pts note) | tena → tenā (pts)В то время река Ганга была половодной, так что из неё могли пить вороны, сидящие на берегу.
Appekacce manussā nāvaṁ pariyesanti, appekacce uḷumpaṁ pariyesanti, appekacce kullaṁ bandhanti apārā pāraṁ gantukāmā.
apārāpāraṁ → aparāparaṁ (bj: kesuci) | pāraṁ → B [and Mahāpar.] aparāparaṁ. (pts note) | appekacce → app ekacce (pts)Некоторые люди искали паром, некоторые искали лодки, некоторые делали плоты, желая добраться до другого берега.
Atha kho bhagavā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
orimatīre → orimatīrā (sya-all, pts-vp-pli1) | nadiyā → nadiyā orimatīre (bj) | seyyathāpi nāma → seyyathā pi (pts) | evameva → evamevaṁ (bj: mudditapāḷi) | orimatīre → orimatīrā (bahūsu) mahāva. 286; dī. ni. 2.154 passitabbaṁ) (cck note) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (bjt, th, pts) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu saṅghena (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | bāhaṁ → bāham (pts) | samiñjeyya evamevaṁ → sammiñjeyya evam eva (pts)И тогда Благословенный, точно так же, как сильный человек может выпрямить согнутую руку или согнуть выпрямленную руку, исчез с одного берега реки Ганги и появился на другом берегу вместе с общиной монахов.
Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaṁ pariyesante, appekacce uḷumpaṁ pariyesante, appekacce kullaṁ bandhante apārā pāraṁ gantukāme.
apārā pāraṁ → apārāpāraṁ (bjt) | appekacce → app ekacce (pts)Благословенный увидел тех людей, которые искали паром, лодки и делали плоты, желая добраться до другого берега.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)И тогда, осознав значимость этого, Благословенный произнёс это вдохновенное высказывание:
“Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ, setuṁ katvāna visajja pallalāni;“Чтобы пересечь великое наводнение, нужно возвести мост, увязая в грязи. Kullañhi jano pabandhati, tiṇṇā medhāvino janā”ti.
pabandhati → bandhati (sya-all, pts-vp-pli1) | pabandhati → bandhati (cck: syā. pī.) | bandhati → A va bhandati; D pabandhati. (pts note) | kullañhi → kullaṁ hi (bjt) | kullañhi → kullañ hi (pts) tiṇṇā → nitiṇṇā (mr) | janāti chaṭṭhaṁ → janā ti (pts) | janā”ti → ye tarantyaṇivaṁ saraඃ setuṁ kṛtvā visṛjya palvalāni kolaṁ hi janāඃ prabandhitā uttīṇī medhāvino janāඃ (bj: divyāvadāna 3.1) | Tiṇṇā → nitiṇṇā (cck: ka.)Пока люди ещё связывают плот, мудрые достигли другого берега”.
Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → chaṭṭhaṁ evamme (sya-all) | chaṭṭhaṁ → ti (pts)Шестая.