Paṭhamasukhasutta๖๕ ปฐมสุขสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sāriputto magadhesu viharati nālakagāmake.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | Nālakagāmake → T. M7 Nālagāmake; M6 nāma gāmake. (pts note)สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรอยู่ ณ นาลกคาม แคว้นมคธ
Atha kho sāmaṇḍakāni paribbājako yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | sāriputtena → sārīputtena (sya-all) | Sāmaṇḍakāni → Ph. Sāmaṇḍako. (pts note) | sammodi → omitted by T. M7. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)ครั้งนั้นแล ปริพาชกชื่อว่าสามัณฑกานิเข้าไปหาท่านถึงที่อยู่
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho sāmaṇḍakāni paribbājako āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | sārāṇīyaṁ → M. Ph. sāra- throughout. (pts note) | Sāmaṇḍakāni → Ph. Sāmaṇḍako. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)ได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิง ใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้เรียนถามท่านว่า
“Kiṁ nu kho, āvuso sāriputta, sukhaṁ, kiṁ dukkhan”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | kiṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ → kin (pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts)“ท่านสารีบุตร อะไรหนอ เป็นเหตุให้เกิดสุข อะไรเป็นเหตุให้เกิดทุกข์”
“Abhinibbatti kho, āvuso, dukkhā, anabhinibbatti sukhā.ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ การเกิดเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ การไม่เกิด เป็นเหตุให้เกิดสุข
Abhinibbattiyā, āvuso, sati idaṁ dukkhaṁ pāṭikaṅkhaṁ—เมื่อมีการเกิด ทุกข์นี้เป็นอันพึงหวังได้
sītaṁ uṇhaṁ jighacchā pipāsā uccāro passāvo aggisamphasso daṇḍasamphasso satthasamphasso ñātīpi mittāpi saṅgamma samāgamma rosenti.
ñātīpi → ñātipi (bj) | rosenti → T. dukkhenti rosemāgarāyenti na, and it omits the following phrase; M6. M7 have dukkhan ti rosenti. (pts note) | + → naṁ (th) | saṅgamma → saṁgamma (th) | ñātīpi mittāpi → ñātī pi naṁ mittā pi (pts)คือความหนาว ร้อน หิว กระหาย ปวดอุจจาระ ปวดปัสสาวะ สัมผัสไฟ ถูกตีด้วยไม้ ถูกทำร้ายด้วยศัสตรา ทั้งญาติมิตรต่างก็พากันโกรธเคืองเขา
Abhinibbattiyā, āvuso, sati idaṁ dukkhaṁ pāṭikaṅkhaṁ.เมื่อมีการเกิด ทุกข์นี้เป็นอันพึงหวังได้
Anabhinibbattiyā, āvuso, sati idaṁ sukhaṁ pāṭikaṅkhaṁ—
Anabhinibbattiyā → M6 abhi- (pts note) | sukhaṁ → T. M7 dukkhaṁ. (pts note)เมื่อไม่มีการเกิด สุขนี้เป็นอันพึงหวังได้ คือ
na sītaṁ na uṇhaṁ na jighacchā na pipāsā na uccāro na passāvo na aggisamphasso na daṇḍasamphasso na satthasamphasso ñātīpi mittāpi saṅgamma samāgamma na rosenti.
ñātīpi → ñātipi (bj) | uṇhaṁ → unhaṁ (pts) | na → omitted by M6; M. T. satta- (pts note) | satthasamphasso → M. T. M6 satta- (pts note) | naṁ → omitted by M. Ph. (pts note) | pi → M6 adds naṁ. (pts note) | saṅgamma → saṁgamma (th) | ñātīpi mittāpi → ñātī pi naṁ mittā pi (pts)ความไม่หนาว ไม่ร้อน ไม่หิว ไม่กระหาย ไม่ต้องปวดอุจจาระ ไม่ต้องปวด ปัสสาวะ ไม่ต้องสัมผัสไฟ ไม่ถูกตีด้วยไม้ ไม่ถูกทำร้ายด้วยศัสตรา ทั้งญาติมิตร ก็ ไม่พากันโกรธเคืองเขา
Anabhinibbattiyā, āvuso, sati idaṁ sukhaṁ pāṭikaṅkhan”ti.
pāṭikaṅkhanti pañcamaṁ → pāṭikaṅkhan ti (pts) | Anabhinibbattiyā → M6. M7 na anabhi-; T. na danabhi- (sic). (pts note) | sukhaṁ → T. M6. M7 dukkhaṁ. (pts note)ผู้มีอายุ เมื่อไม่มีการเกิด สุขนี้เป็นอันพึงหวังได้”