Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 11.11อังคุตตรนิกาย
  • 2. Anussativagga
    Anussativagga → dutiyavaggo (sya-all)
    ๒. อนุสสติวรรค

Paṭhamamahānāmasutta๑๑ ปฐมมหานามสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม เขตกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti:
bhikkhū → bhikkhu (bj)
สมัยนั้น ภิกษุจำนวนมากทำจีวรกรรมเพื่อถวายพระผู้มีพระภาคด้วย หวังว่า
“niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti.
pakkamissatīti → pakkamissatī ti (pts)
“พระผู้มีพระภาคมีจีวรสำเร็จแล้ว ล่วงไป ๓ เดือนก็จักเสด็จจาริกไป”

Assosi kho mahānāmo sakko:เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะได้ทรงทราบข่าวอย่างนั้นเหมือนกัน “sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti:
bhikkhū → bhikkhu (bj)
‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’”ti.
pakkamissatīti → pakkamissatī ti (pts)
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ลำดับนั้น พระองค์เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“sutaṁ metaṁ, bhante:
taṁ → Ph. S. sutam etaṁ. (pts note) | metaṁ → me taṁ (bjt, pts) | sutaṁ metaṁ → sutametaṁ (th)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันได้ทราบข่าวอย่างนี้ว่า
‘sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti—
bhikkhū → bhikkhu (bj)
‘ได้ทราบว่า ภิกษุจำนวน มากทำจีวรกรรมเพื่อถวายพระผู้มีพระภาคด้วยหวังว่า
niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’ti.
pakkamissatīti → pakkamissatī ti (pts)
พระผู้มีพระภาคมีจีวรสำเร็จแล้ว ล่วงไป ๓ เดือนก็จักเสด็จจาริกไป
Tesaṁ no, bhante, nānāvihārehi viharataṁ kenassa vihārena vihātabban”ti?
kenassa → kena (sya-all, km) | kenassa → kena (cck: syā. kaṁ.) | assa → S. kena. (pts note) | kenassa → ken assa (pts) | vihātabbanti → vihātabban ti (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันเมื่อจะอยู่ด้วยธรรม เป็นเครื่องอยู่ต่าง ๆ จะต้องอยู่ด้วยธรรมเป็นเครื่องอยู่อะไร พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, mahānāma.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ ดีละ มหานามะ Etaṁ kho, mahānāma, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ, yaṁ tumhe tathāgataṁ upasaṅkamitvā puccheyyātha:
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | patirūpaṁ → T. adds kātuṁ. (pts note)
การที่พระองค์เสด็จมาหา ตถาคตแล้วตรัสถามว่า
‘tesaṁ no, bhante, nānāvihārehi viharataṁ kenassa vihārena vihātabban’ti?
no → T. ye santo; M7 ye sante. (pts note) | nānāvihārehi → T. -rena; M7 -re. (pts note) | assa → S. kena. (pts note) | nānāvihārehi → nānā vihārehi (bjt) | kenassa → ken assa (pts) | vihātabbanti → vihātabban ti (pts)
‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันเมื่อจะอยู่ด้วยธรรมเป็น เครื่องอยู่ต่าง ๆ จะต้องอยู่ด้วยธรรมเป็นเครื่องอยู่อะไร” นี้เป็นการสมควรแก่พระ องค์ผู้เป็นกุลบุตร
Saddho kho, mahānāma, ārādhako hoti, no assaddho;
assaddho → asaddho (th, pts)
มหานามะ กุลบุตรผู้มีศรัทธาเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้ไม่มี ศรัทธาไม่ประสบความสำเร็จ ๑
āraddhavīriyo ārādhako hoti, no kusīto;
āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)
ผู้ปรารภความเพียรเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้เกียจคร้านไม่ประสบความสำเร็จ ๑
upaṭṭhitassati ārādhako hoti, no muṭṭhassati;
upaṭṭhitassati → upaṭṭhitasatī (bj) | muṭṭhassati → muṭṭhassatī (bj) | upaṭṭhitassati → upaṭṭhitasati (th, pts)
ผู้มีสติตั้งมั่นเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้หลง ลืมสติไม่ประสบความสำเร็จ ๑
samāhito ārādhako hoti, no asamāhito;ผู้มีจิตตั้งมั่นเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้มีจิตไม่ตั้ง มั่นไม่ประสบความสำเร็จ ๑ paññavā ārādhako hoti, no duppañño.ผู้มีปัญญาเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้มีปัญญาทราม ไม่ประสบความสำเร็จ ๑

Imesu kho tvaṁ, mahānāma, pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cha dhamme uttari bhāveyyāsi.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | cha dhamme uttari → chadhamme uttariṁ (bj) | uttari → uttariṁ (pts) | uttari → uttariṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | bhāveyyāsi → a. ni. 6.10 (cck note) | dhammesu → omitted by M. Ph. (pts note) | cha → omitted by T. (pts note) | uttariṁ → M. Ph. -ri. (pts note)
มหานามะ พระองค์พึงตั้งอยู่ในธรรม ๕ ประการนี้ แล้วเจริญธรรม ๖ ประการ ให้ยิ่งขึ้นไปเถิด

Idha tvaṁ, mahānāma, tathāgataṁ anussareyyāsi:ธรรม ๖ ประการนี้ คือ ๑. พระองค์พึงระลึกถึงตถาคตว่า ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
bhagavā’ti → kena (bj: syā) | itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
“แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาค พระองค์นั้นเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ เพียบพร้อม ด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดี รู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกผู้ที่ควรฝึกได้ อย่างยอดเยี่ยม เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako tathāgataṁ anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึงตถาคตแล้ว สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti tathāgataṁ ārabbha.
tathāgataṁ → tathātataṁ (bj) | ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมปรารภตถาคต ดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)
มหานามะ ก็อริยสาวกผู้มีจิตดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อม ได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.เมื่อมีปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจ มีปีติกายย่อมสงบ เธอมีกายสงบย่อมได้รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako visamagatāya pajāya samappatto viharati, sabyāpajjāya pajāya abyāpajjo viharati, dhammasotasamāpanno buddhānussatiṁ bhāveti.
samappatto → sampanno (bj) | sabyāpajjāya → sabyāpajjhāya (bj, sya-all, pts) | abyāpajjo → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | samappatto → M. Ph. samap-; T. M7 sampanno throughout. (pts note) | sabyāpajjāya → savyāpajjhāya (pts) | abyāpajjo → avyāpajjho (pts)
มหานามะ อริยสาวกนี้ ตถาคตกล่าวว่าเป็นผู้ถึงความสงบอยู่ในหมู่สัตว์ ผู้ถึงความไม่สงบ เป็นผู้ไม่มีพยาบาทอยู่ในหมู่สัตว์ผู้มีพยาบาท เป็นผู้ ถึงพร้อมด้วยกระแสธรรม เจริญพุทธานุสสติอยู่

Puna caparaṁ tvaṁ, mahānāma, dhammaṁ anussareyyāsi:
dhammaṁ → M. Ph. saddhammaṁ. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๒. พระองค์พึงระลึกถึงธรรมว่า
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, km, pts1ed) | opaneyyiko → opanayiko (pts) | opaneyyiko → opanayiko (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | svākkhāto → T. -yyatha. 12 M. Ph. svākhyāto. (pts note) | opanayiko → M. -nayyiko; Ph. -neyyiko. (pts note) | viññūhīti → viññūhī ti (pts)
“พระธรรมเป็นธรรมที่พระผู้มีพระภาคตรัส ไว้ดีแล้ว ผู้ปฏิบัติจะพึงเห็นชัดด้วยตนเอง ไม่ประกอบด้วยกาล ควรเรียก ให้มาดู ควรน้อมเข้ามาในตน อันวิญญูชน พึงรู้เฉพาะตน”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako dhammaṁ anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
samaye → T. inserts na. (pts note) | nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึงธรรม สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมไม่ ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti dhammaṁ ārabbha.
ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิต ของอริยสาวกนั้นย่อมปรารภธรรม ดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)
มหานามะ ก็ อริยสาวกผู้มีจิตดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อม ได้ความปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.เมื่อ มีปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อมสงบ เธอมีกายสงบย่อมได้ รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako visamagatāya pajāya samappatto viharati, sabyāpajjāya pajāya abyāpajjo viharati, dhammasotasamāpanno dhammānussatiṁ bhāveti.
samappatto → sampanno (bj) | sabyāpajjāya → sabyāpajjhāya (bj, sya-all, pts) | abyāpajjo → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyāpajjāya → savyāpajjhāya (pts) | abyāpajjo → avyāpajjho (pts)
มหานามะ อริยสาวกนี้ ตถาคตกล่าวว่า เป็น ผู้ถึงความสงบอยู่ในหมู่สัตว์ผู้ถึงความไม่สงบ เป็นผู้ไม่มีพยาบาทอยู่ใน หมู่สัตว์ผู้มีพยาบาท เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยกระแสธรรม เจริญธัมมานุสสติอยู่

Puna caparaṁ tvaṁ, mahānāma, saṅghaṁ anussareyyāsi:
saṅghaṁ → saṁghaṁ (th, ms2005) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๓. พระองค์พึงระลึกถึงสงฆ์ว่า
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
pāhuneyyo → pāhuṇeyyo (bj) | esa → esā (pts) | suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th, pts) | ujuppaṭipanno → ujupaṭipanno (bjt, pts) | ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt, pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, pts) | aṭṭha purisapuggalā → aṭṭhapurisapuggalā (bjt) | sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno → sāvakasaṁgho ujupaṭipanno (th) | sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno → sāvakasaṁgho ñāyapaṭipanno (th) | sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno → sāvakasaṁgho sāmīcipaṭipanno (th) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (th, ms2005) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | lokassāti → lokassā ti (pts)
“พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาค เป็น ผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติตรง ปฏิบัติถูกทาง ปฏิบัติสมควร ได้แก่ อริยบุคคล ๔ คู่ คือ ๘ บุคคล พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคนี้ เป็นผู้ควรแก่ ของที่เขานำมาถวาย ควรแก่ของต้อนรับ ควรแก่ทักษิณา ควรแก่การทำ อัญชลี เป็นนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลก”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako saṅghaṁ anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
dosapariyuṭṭhitaṁ → T. M7 dosa (pts note) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (th, ms2005) | nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวก ระลึกถึงพระสงฆ์ สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti saṅghaṁ ārabbha.
saṅghaṁ → saṁghaṁ (th, ms2005) | ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมปรารภพระสงฆ์ดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)
มหานามะ ก็อริยสาวกผู้มี จิตดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความ ปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.เมื่อมี ปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อมสงบ เธอมีกายสงบย่อมได้ รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako visamagatāya pajāya samappatto viharati, sabyāpajjāya pajāya abyāpajjo viharati, dhammasotasamāpanno saṅghānussatiṁ bhāveti.
samappatto → sampanno (bj) | sabyāpajjāya → sabyāpajjhāya (bj, sya-all, pts) | abyāpajjo → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | saṅghānussatiṁ → saṁghānussatiṁ (th, ms2005) | sabyāpajjāya → savyāpajjhāya (pts) | abyāpajjo → avyāpajjho (pts)
มหานามะ อริยสาวกนี้ ตถาคตกล่าวว่า เป็นผู้ถึงความสงบอยู่ในหมู่สัตว์ผู้ถึงความไม่สงบ เป็นผู้ไม่มีพยาบาท อยู่ในหมู่สัตว์ผู้มีพยาบาท เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยกระแสธรรม เจริญ สังฆานุสสติอยู่

Puna caparaṁ tvaṁ, mahānāma, attano sīlāni anussareyyāsi akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni.
viññuppasatthāni → viññūpasaṭṭhāni (sya-all, pts) | samādhisaṁvattanikāni → samādhisaṁvattanikānīti (sya-all, pts) | bhujissāni → M. Ph. bhū-; T. bhuñj- (pts note) | viññūpasaṭṭhāni → T. -ppasaṭṭhāni. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | akhaṇḍāni → akkhaṇḍāni (pts) | samādhisaṁvattanikāni → samādhisaṁvattanikānī ti (pts)
๔. พระองค์พึงระลึกถึงศีลของพระองค์ที่ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท ท่านผู้รู้สรรเสริญ ไม่ถูกตัณหาและทิฏฐิครอบงำ เป็นไปเพื่อสมาธิ
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako sīlaṁ anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึงศีล สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti sīlaṁ ārabbha.
ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมปรารภศีลดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts) | labhati → M. pa || sukhino. (pts note)
มหานามะ ก็ อริยสาวกผู้มีจิตดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.
vediyati → vedivayati (bj)
เมื่อมีปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อมสงบ เธอมีกายสงบ ย่อมได้รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น
Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako visamagatāya pajāya samappatto viharati, sabyāpajjāya pajāya abyāpajjo viharati, dhammasotasamāpanno sīlānussatiṁ bhāveti.
samappatto → sampatto (bj) | sabyāpajjāya → sabyāpajjhāya (bj, sya-all, pts) | abyāpajjo → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyāpajjāya → savyāpajjhāya (pts) | abyāpajjo → avyāpajjho (pts)
มหานามะ อริยสาวกนี้ ตถาคต กล่าวว่า เป็นผู้ถึงความสงบอยู่ในหมู่สัตว์ผู้ถึงความไม่สงบ เป็นผู้ไม่มี พยาบาทอยู่ในหมู่สัตว์ผู้มีพยาบาท เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยกระแสธรรม เจริญสีลานุสสติอยู่

Puna caparaṁ tvaṁ, mahānāma, attano cāgaṁ anussareyyāsi:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๕. พระองค์พึงระลึกถึงจาคะของพระองค์ว่า
‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me,“เป็นลาภของเราหนอ เราได้ดี แล้วหนอ yohaṁ maccheramalapariyuṭṭhitāya pajāya vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasāmi muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato’ti.
payatapāṇi → payatapāṇī (bj, sya-all, pts) | vossaggarato → M. Ph. vosagga- (pts note) | yohaṁ → yo haṁ (pts) | dānasaṁvibhāgaratoti → dānasaṁvibhāgarato ti (pts)
ที่เรามีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามือชุ่ม ยินดีในการสละ ควรแก่การขอ ยินดีในการแจกทาน อยู่ ครองเรือน”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako cāgaṁ anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
hoti → M. continues: pa || ujugatam ev'; assa. (pts note) | nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึงจาคะ สมัยนั้น จิต ของอริยสาวกนั้นย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะ กลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti cāgaṁ ārabbha.
hoti → hotī (bj) | ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมปรารภจาคะดำเนินไปตรง ทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)
มหานามะ ก็อริยสาวกผู้มีจิตดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความ ปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.
pītimanassa → M. Ph. piti (pts note)
เมื่อมีปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อม สงบ เธอมีกายสงบย่อมได้รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น
Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako visamagatāya pajāya samappatto viharati, sabyāpajjāya pajāya abyāpajjo viharati, dhammasotasamāpanno cāgānussatiṁ bhāveti.
samappatto → sampatto (bj) | sabyāpajjāya → sabyāpajjhāya (bj, sya-all, pts) | abyāpajjo → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyāpajjāya → savyāpajjhāya (pts) | abyāpajjo → avyāpajjho (pts)
มหานามะ อริยสาวกนี้ ตถาคตกล่าวว่า เป็นผู้ถึงความสงบอยู่ในหมู่สัตว์ผู้ถึงความ ไม่สงบ เป็นผู้ไม่มีพยาบาทอยู่ในหมู่สัตว์ผู้มีพยาบาท เป็นผู้ถึงพร้อม ด้วยกระแสธรรม เจริญจาคานุสสติอยู่

Puna caparaṁ tvaṁ, mahānāma, devatā anussareyyāsi:
devatā → M. devatānu- (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๖. พระองค์พึงระลึกถึงเทวดาทั้งหลายว่า
‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṁsā, santi devā yāmā, santi devā tusitā, santi devā nimmānaratino, santi devā paranimmitavasavattino, santi devā brahmakāyikā, santi devā tatuttari.
nimmānaratino → nimmāṇaratino (bj) | tatuttari yathārūpāya → tatuttariṁ yathā rūpāya (bj) | paranimmitavasavattino santi devā → (sya-all) | tatuttari → taduttari (sya-all) | Cātummahārājikā → M. Ph. cātumahā- throughout. (pts note) | Paranimmitavasavattino → omitted by S. (pts note) | Tatuttari → T. M7 -riṁ; S. tad- throughout. (pts note)
“มีเทวดาชั้นจาตุมหาราช เทวดา ชั้นดาวดึงส์ เทวดาชั้นยามา เทวดาชั้นดุสิต เทวดาชั้นนิมมานรดี เทวดา ชั้นปรนิมมิตวสวัตดี เทวดาชั้นพรหมกาย เทวดาชั้นสูงขึ้นไปกว่านั้น
Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṁvijjati.
tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts) | tattha → M. tatthūpa-; Ph. tatth'; upa- always. (pts note) | upapannā → T. M7. S. uppannā throughout. (pts note) | saddhā → M7 -rūpo cāgo as below, omitting the intermediate locations. (pts note) | yathārūpāya → yathā rūpāya (bjt)
เทวดาเหล่านั้นประกอบด้วยศรัทธาเช่นใด จุติจากโลกนี้แล้วไปเกิดใน เทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีศรัทธาเช่นนั้น
Yathārūpena sīlena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpaṁ sīlaṁ saṁvijjati.
tā → (bj) | tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | ito → (pts) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts)
เทวดาเหล่านั้นประกอบด้วยศีล เช่นใด จุติจากโลกนี้แล้วไปเกิดในเทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีศีลเช่นนั้น
Yathārūpena sutena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpaṁ sutaṁ saṁvijjati.
tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts)
เทวดาเหล่านั้นประกอบด้วยสุตะเช่นใด จุติจากโลกนี้แล้วไปเกิดในเทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีสุตะเช่นนั้น
Yathārūpena cāgena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpo cāgo saṁvijjati.
tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts)
เทวดาเหล่านั้นประกอบด้วยจาคะเช่นใด จุติ จากโลกนี้แล้วไปเกิดในเทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีจาคะเช่นนั้น
Yathārūpāya paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṁvijjatī’ti.
tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts) | saṁvijjatīti → saṁvijjatī ti (pts)
เทวดา เหล่านั้นประกอบด้วยปัญญาเช่นใด จุติจากโลกนี้แล้วไปเกิดในเทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีปัญญาเช่นนั้น”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako attano ca tāsañca devatānaṁ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
sutañca → (sya-all) | ca → omitted by M. (pts note) | tāsañca → tāsañ ca (pts) | saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca → saddhañ ca sīlañ ca sutañ ca cāgañ ca paññañ ca (pts) | nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึง ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของตนและของเทวดาเหล่านั้น สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะ กลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti devatā ārabbha.
ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมปรารภ เทวดาทั้งหลายดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)
มหานามะ ก็อริยสาวกผู้มีจิตดำเนิน ไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความปลาบปลื้ม อิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.
samādhiyati → samādiyati (th)
เมื่อมีปราโมทย์ย่อม เกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อมสงบ เธอผู้มีกายสงบย่อมได้รับสุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น
Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako visamagatāya pajāya samappatto viharati, sabyāpajjāya pajāya abyāpajjo viharati, dhammasotasamāpanno devatānussatiṁ bhāvetī”ti.
sabyāpajjāya → sabyāpajjhāya (bj, pts) | abyāpajjo → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | bhāvetīti paṭhamaṁ → bhāvetī ti (pts) | samappatto → T. here samappatto. (pts note) | sabyāpajjāya → savyāpajjhāya (pts) | abyāpajjo → avyāpajjho (pts)
มหานามะ อริยสาวกนี้ ตถาคตกล่าวว่า เป็นผู้ถึงความ สงบอยู่ในหมู่สัตว์ผู้ถึงความไม่สงบ เป็นผู้ไม่มีพยาบาทอยู่ในหมู่สัตว์ผู้มี พยาบาท เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยกระแสธรรม เจริญเทวตานุสสติอยู่

Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → ti (pts)
ปฐมมหานามสูตรที่ ๑ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย