Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 11.12อังคุตตรนิกาย
  • 2. Anussativagga

Dutiyamahānāmasutta๑๒ ทุติยมหานามสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม เขตกรุง กบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ Tena kho pana samayena mahānāmo sakko gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.สมัยนั้น เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะทรงหายจาก พระประชวรได้ไม่นาน Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti:สมัยนั้นแล ภิกษุจำนวนมากทำจีวรกรรมเพื่อถวายพระผู้มี พระภาคด้วยหวังว่า “niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti.
pakkamissatīti → pakkamissatī ti (pts)
“พระผู้มีพระภาคผู้มีจีวรสำเร็จแล้ว ล่วงไป ๓ เดือนก็จักเสด็จ จาริกไป”

Assosi kho mahānāmo sakko:
mahānāmo → mahānāma (bj)
เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะได้ทรงทราบข่าวอย่างนั้นเหมือนกัน
“sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti:
bhikkhū → bhikkhu (bj)
‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’”ti.
pe → M. Ph. assosi kho Mahā- S- yena Bh-; S. in full. (pts note)
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ลำดับนั้น เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“sutaṁ metaṁ, bhante:
taṁ → Ph. S. sutam etaṁ. (pts note) | sutaṁ metaṁ → sutametaṁ (th) | metaṁ → me taṁ (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันได้ทราบข่าวอย่างนี้ว่า
‘sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti—
bhikkhū → bhikkhu (bj)
‘ได้ทราบว่า ภิกษุ จำนวนมากทำจีวรกรรมเพื่อถวายพระผู้มีพระภาคด้วยหวังว่า
niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’ti.
pakkamissatīti → pakkamissatī ti (pts)
พระผู้มีพระภาคมี จีวรสำเร็จแล้ว ล่วงไป ๓ เดือนก็จักเสด็จจาริกไป
Tesaṁ no, bhante, nānāvihārehi viharataṁ kenassa vihārena vihātabban”ti?
assa → Ph. S. kena. (pts note) | kenassa → ken assa (pts) | vihātabbanti → vihātabban ti (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉัน เมื่อจะอยู่ด้วยธรรมเป็นเครื่องอยู่ต่าง ๆ จะต้องอยู่ด้วยธรรมเป็นเครื่องอยู่อะไร พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, mahānāma.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ ดีละ มหานามะ Etaṁ kho, mahānāma, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ yaṁ tumhe tathāgataṁ upasaṅkamitvā puccheyyātha:
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | etaṁ → T. M7 evam eva. (pts note)
การที่พระองค์เสด็จมาหา ตถาคตแล้วตรัสถามว่า “
‘tesaṁ no, bhante, nānāvihārehi viharataṁ kenassa vihārena vihātabban’ti?
nānāvihārehi → T. -reṇa. (pts note) | assa → M. Ph. S. kena. (pts note) | kenassa → ken assa (pts) | vihātabbanti → vihātabban ti (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันเมื่อจะอยู่ด้วยธรรมเป็น เครื่องอยู่ต่าง ๆ จะต้องอยู่ด้วยธรรมเป็นเครื่องอยู่อะไร” นี้เป็นการสมควรแก่พระองค์ ผู้เป็นกุลบุตร
Saddho kho, mahānāma, ārādhako hoti, no assaddho;
assaddho → asaddho (th, pts)
มหานามะ กุลบุตรผู้มีศรัทธาเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้ไม่มีศรัทธา ไม่ประสบความสำเร็จ ๑
āraddhavīriyo ārādhako hoti, no kusīto;
āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)
ผู้ปรารภความเพียรเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้เกียจคร้าน ไม่ประสบความสำเร็จ ๑
upaṭṭhitassati ārādhako hoti, no muṭṭhassati;
upaṭṭhitassati → upaṭṭhitasati (bjt, th, pts)
ผู้มีสติตั้งมั่นเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้หลงลืมสติไม่ ประสบความสำเร็จ ๑
samāhito ārādhako hoti, no asamāhito;ผู้มีจิตตั้งมั่นเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้มีจิตไม่ตั้งมั่นไม่ ประสบความสำเร็จ ๑ paññavā ārādhako hoti, no duppañño.ผู้มีปัญญาเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ผู้มีปัญญาทรามไม่ ประสบความสำเร็จ ๑ Imesu kho tvaṁ, mahānāma, pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cha dhamme uttari bhāveyyāsi.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | uttariṁ → M. Ph. -ri. (pts note)
มหานามะ พระองค์พึงตั้งอยู่ในธรรม ๕ ประการนี้ แล้วเจริญธรรม ๖ ประการ ให้ยิ่งขึ้นไปเถิด

Idha tvaṁ, mahānāma, tathāgataṁ anussareyyāsi:
Idha → a. ni. 6.9 (cck note)
ธรรม ๖ ประการนี้ คือ ๑. พระองค์พึงระลึกถึงตถาคตว่า
‘itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
satthā devamanussānaṁ → (bj) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
“แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระ องค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระ พุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako tathāgataṁ anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
+ → samaye (bjt) | nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึง ตถาคตแล้ว สมัยนั้น จิตของพระอริยสาวกนั้น ย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti tathāgataṁ ārabbha.
ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมปรารภตถาคตดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts) | labhati → M. pa || sukhino. (pts note)
มหานามะ ก็อริยสาวกผู้มีจิต ดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความ ปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.เมื่อมี ปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อมสงบ เธอผู้มีกายสงบย่อมได้ รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น Imaṁ kho tvaṁ, mahānāma, buddhānussatiṁ gacchantopi bhāveyyāsi, ṭhitopi bhāveyyāsi, nisinnopi bhāveyyāsi, sayānopi bhāveyyāsi, kammantaṁ adhiṭṭhahantopi bhāveyyāsi, puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantopi bhāveyyāsi.
adhiṭṭhahantopi → adiṭṭhahantopi (bj) | adhiṭṭhahanto → T. adhiganto. (pts note) | gacchantopi → gacchanto pi (pts) | ṭhitopi → ṭhito pi (pts) | nisinnopi → nisinno pi (pts) | sayānopi → sayāno pi (pts) | adhiṭṭhahantopi → adhiṭṭhahanto pi (pts) | ajjhāvasantopi → ajjhāvasanto pi (pts)
มหานามะ พุทธานุสสตินี้แล พระองค์ แม้กำลังเสด็จดำเนินก็เจริญได้ กำลังประทับยืนก็เจริญได้ กำลังประทับ นั่งก็เจริญได้ กำลังบรรทมก็เจริญได้ กำลังประกอบการงานก็เจริญได้ กำลังประทับบนที่บรรทมซึ่งเบียดเสียดด้วยพระโอรสและพระธิดาก็เจริญได้

Puna caparaṁ tvaṁ, mahānāma, dhammaṁ anussareyyāsi …pe…
+ → saṁghaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๒. พระองค์พึงระลึกถึงพระธรรม ...
saṅghaṁ anussareyyāsi …pe…
saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005)
๓. พระองค์พึงระลึกถึงพระสงฆ์ ...
attano sīlaṁ anussareyyāsi …pe…
sīlaṁ → sīlāni (bj, cck, sya-all, pts) | sīlāni → M. Ph. sīlaṁ. (pts note) | pe → M. la; Ph. pa; omitted by T. M7. S. (pts note)
๔. พระองค์พึงระลึกถึงศีลของพระองค์ ...
attano cāgaṁ anussareyyāsi …pe…
anussareyyāsi → asussareyyāsi (bj) | pe → M. la; Ph. pa; omitted by S. (pts note)
๕. พระองค์พึงระลึกถึงจาคะของพระองค์ ...
devatā anussareyyāsi:
anussareyyāsi → M. adds la. (pts note)
๖. พระองค์พึงระลึกถึงเทวดาทั้งหลายว่า
‘santi devā cātumahārājikā …pe… santi devā tatuttari.
tatuttari → tatuttariṁ (bj); taduttari (sya-all) | Cātummahārājikā → T. M7 add ti. (pts note) | devā → M. Ph. add pa. (pts note)
“มีเทวดาชั้นจาตุมหาราช ... เทวดาชั้นสูงขึ้นไปกว่านั้น
Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṁvijjati.
tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts)
เทวดาเหล่านั้นประกอบด้วยศรัทธาเช่นใด จุติ จากโลกนี้แล้วไปเกิดในเทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีศรัทธาเช่นนั้น
Yathārūpena sīlena …เทวดา เหล่านั้นประกอบด้วยศีล ... sutena …สุตะ ... cāgena …จาคะ ... paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthūpapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṁvijjatī’ti.
tatthūpapannā → tattha upapannā (bj); tattha uppannā (sya-all) | tatthūpapannā mayhampi → tattha upapannā mayham pi (pts) | saṁvijjatīti → saṁvijjatī ti (pts)
ปัญญาเช่นใด จุติจากโลกนี้ แล้วไปเกิดในเทวโลกนั้น แม้เราเองก็มีปัญญาเช่นนั้น”
Yasmiṁ, mahānāma, samaye ariyasāvako attano ca tāsañca devatānaṁ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarati, nevassa tasmiṁ samaye rāgapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṁ cittaṁ hoti;
tāsañca → tāsañ ca (pts) | saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca → saddhañ ca sīlañ ca sutañ ca cāgañ ca paññañ ca (pts) | nevassa → nev assa (pts)
มหานามะ สมัยใด อริยสาวกระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะและปัญญาของตนและของ เทวดาเหล่านั้น สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้นย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม
ujugatamevassa tasmiṁ samaye cittaṁ hoti devatā ārabbha.
ujugatamevassa → ujugatam ev assa (pts)
สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมปรารภเทวดาทั้งหลายดำเนินไปตรงทีเดียว
Ujugatacitto kho pana, mahānāma, ariyasāvako labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)
มหานามะ ก็อริยสาวก ผู้มีจิตดำเนินไปตรงแล้ว ย่อมได้ความปลาบปลื้มอิงอรรถ ย่อมได้ความ ปลาบปลื้มอิงธรรม ย่อมได้ปราโมทย์ที่ประกอบด้วยธรรม
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati.เมื่อมี ปราโมทย์ย่อมเกิดปีติ เมื่อใจมีปีติกายย่อมสงบ เธอมีกายสงบแล้วย่อม ได้รับสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น Imaṁ kho tvaṁ, mahānāma, devatānussatiṁ gacchantopi bhāveyyāsi, ṭhitopi bhāveyyāsi, nisinnopi bhāveyyāsi, sayānopi bhāveyyāsi, kammantaṁ adhiṭṭhahantopi bhāveyyāsi, puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantopi bhāveyyāsī”ti.
ajjhāvasantopi bhāveyyāsīti dutiyaṁ → ajjhāvasanto pi bhāveyyāsī ti (pts) | Imaṁ → Ph. idaṁ. (pts note) | gacchantopi → gacchanto pi (pts) | ṭhitopi → ṭhito pi (pts) | nisinnopi → nisinno pi (pts) | sayānopi → sayāno pi (pts) | adhiṭṭhahantopi → adhiṭṭhahanto pi (pts)
มหานามะ เทวตานุสสตินี้แล พระองค์ แม้กำลังเสด็จดำเนินก็เจริญได้ กำลังประทับยืนก็เจริญได้ กำลังประทับ นั่งก็เจริญได้ กำลังบรรทมก็เจริญได้ กำลังประกอบการงานก็เจริญได้ กำลังประทับบนที่บรรทมซึ่งเบียดเสียดด้วยพระโอรสและพระธิดาก็เจริญได้

Dutiyaṁ.
dutiyaṁ → ti (pts)
ทุติยมหานามสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย