MoneyyasuttaSagacity
“Tīṇimāni, bhikkhave, moneyyāni.
tīṇimāni → tīṇīmāni (sya-all); (pts)“Monks, there are these three forms of sagacity.
Katamāni tīṇi?Which three?
Kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ.Bodily sagacity, verbal sagacity, & mental sagacity.
Katamañca, bhikkhave, kāyamoneyyaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)And what is bodily sagacity?
Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti.
abrahmacariyā → kāmesu micchācārā (pts)There is the case where a monk abstains from taking life, abstains from theft, abstains from uncelibacy.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, kāyamoneyyaṁ.This is called bodily sagacity.
Katamañca, bhikkhave, vacīmoneyyaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)And what is verbal sagacity?
Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti.
pisuṇāya vācāya → pisuṇāvācā (bj) | pharusāya vācāya → pharusāvācā (bj)There is the case where a monk abstains from telling lies, abstains from divisive speech, abstains from harsh speech, abstains from idle chatter.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, vacīmoneyyaṁ.This is called verbal sagacity.
Katamañca, bhikkhave, manomoneyyaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)And what is mental sagacity?
Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)There is the case where a monk who—with the ending of effluents—enters & remains in the effluent-free awareness-release & discernment-release, having directly known & realized it for himself right in the here & now.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, manomoneyyaṁ.This is called mental sagacity.
Imāni kho, bhikkhave, tīṇi moneyyānīti.
moneyyānīti → moneyyāni (pts)These, monks, are the three forms of sagacity.
Kāyamuniṁ vacīmuniṁ, cetomuniṁ anāsavaṁ;
vacīmuniṁ cetomuniṁ anāsavaṁ → vācāmuniṁ cetomunimanāsavaṁ (sya-all) | vacīmuniṁ → vācāmuniṁ (pts) cetomuniṁ → Tr. manomuniṁ. (pts note) | cetomuniṁ anāsavaṁ → cetomunimanāsavaṁ (bjt, th)A sage in body, a sage in speech, a sage in mind, without effluent, Muniṁ moneyyasampannaṁ, āhu sabbappahāyinan”ti.
sabbappahāyinan → Tr. saccappahāyinan. (pts note)a sage consummate in sagacity is said to have abandoned everything—the All.
Āpāyikavaggo dutiyo.
dutiyo → dvādasamo (cck) | dutiyo → tassuddānaṁ :-
āpāyiko dullabho appameyyaṁ
āneñja vipatti sampadā
apaṇṇako ca kammanto
dve socesyāni moneyyanti – machasaṁ (bj note) | āpāyikavaggo → āpāyika vaggo (bjt)
Āpāyiko dullabho appameyyaṁ, āneñjavipattisampadā;
dullabho → dullabho ca (sya-all) | āpāyiko dullabho appameyyaṁ → ti (pts) āneñjavipattisampadā apaṇṇako → aneñjakaṁ ayaṁ apaṇṇakammanto dve (sya-all) Apaṇṇako ca kammanto, dve soceyyāni moneyyanti.
apaṇṇako → apaṇṇakammanto dve (th) | kammanto → soceyyamoneyyāti kusināravaggo tatiyo (th)