BhikkhunīsuttaThe Nun
Evaṁ me sutaṁ—I have heard ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme.that on one occasion Ven. Ānanda was staying in Kosambī at Ghosita’s monastery.
Atha kho aññatarā bhikkhunī aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Then a certain nun said to a certain man,
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yenayyo ānando tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena ayyassa ānandassa pāde sirasā vanda:
yenayyo → yena ayyo (bj, sya-all) | yenayyo → yen ayyo (pts) | tenupasaṅkama → ten upasaṅkama (pts)“Go, my good man, to my lord Ānanda and, on arrival, bowing your head to his feet in my name, tell him,
‘itthannāmā, bhante, bhikkhunī ābādhikinī dukkhitā bāḷhagilānā.‘The nun named such-&-such, venerable sir, is sick, in pain, severely ill.
Sā ayyassa ānandassa pāde sirasā vandatī’ti. Evañca vadehi:
sā → (pts) | ayyassa → B. K. bāḷh- sā ayyassa. (pts note) | evañca → evaṁ ca (bjt) | evañca vadehi → evañ ca vadehi--sādhu (pts)She bows her head to the feet of her lord Ānanda and says,
‘sādhu kira, bhante, ayyo ānando yena bhikkhunupassayo yena sā bhikkhunī tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
bhikkhunupassayo → bhikkhunūpassayo (bj, sya-all); bhikkhunīpassayo (pts) | bhikkhunīpassayo → B. K. bhikkhunupassayo (pts note) | tenupasaṅkamatu → ten upasaṅkamatu (pts)“It would be good if my lord Ānanda were to go to the nuns’ quarters, to visit this nun out of sympathy for her.”’”
“Evaṁ, ayye”ti kho so puriso tassā bhikkhuniyā paṭissutvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | evaṁ ayyeti → evam ayye ti (pts) | paṭissutvā yenāyasmā → paṭisutvā yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Responding, “Yes, my lady,” the man then went to Ven. Ānanda and, on arrival, having bowed down, sat to one side. As he was sitting there he said to Ven. Ānanda,
“Itthannāmā, bhante, bhikkhunī ābādhikinī dukkhitā bāḷhagilānā.
itthannāmā → itthannāma (sya-all)“The nun named such-&-such, venerable sir, is sick, in pain, severely ill.
Sā āyasmato ānandassa pāde sirasā vandati, evañca vadeti:
āyasmato → ayyassa (sya-all) | sā āyasmato → ayyassa (pts) | vandati → SS. vandatīti. (pts note) | evañca → evaṁ ca (bjt) | evañca → evañ ca (pts)She bows her head to the feet of her lord Ānanda and says,
‘sādhu kira, bhante, āyasmā ānando yena bhikkhunupassayo yena sā bhikkhunī tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
bhikkhunupassayo → bhikkhunūpassayo (bj, sya-all); bhikkhunipassayo (pts) | āyasmā → ayyo (sya-all) | tenupasaṅkamatu → ten upasaṅkamatu (pts)‘It would be good if my lord Ānanda were to go to the nuns’ quarters, to visit this nun out of sympathy for her.’”
Adhivāsesi kho āyasmā ānando tuṇhībhāvena.
kho → (sya-all)Ven. Ānanda acquiesced with silence.
Atha kho āyasmā ānando nivāsetvā pattacīvaramādāya yena bhikkhunupassayo yena sā bhikkhunī tenupasaṅkami.
bhikkhunupassayo yena sā bhikkhunī → bhikkhunūpassayo (bj, sya-all) | ānando → ānando pubbaṇhasamayaṁ (sya-all) | pubbaṇhasamayaṁ → ba. natthi (sya-all: yu.) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhunupassayo yena sā bhikkhunī tenupasaṅkami → bhikkhunipassayo ten upasaṅkami (pts)Then in the early morning, having adjusted his lower robe and carrying his bowl & outer robe, Ven. Ānanda went to the nuns’ quarters.
Addasā kho sā bhikkhunī āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)The nun saw Ven. Ānanda coming from afar.
Disvā sasīsaṁ pārupitvā mañcake nipajji.
sasīsaṁ → sā sīsaṁ (pts)On seeing him, she lay down on a bed, having covered her head.
Atha kho āyasmā ānando yena sā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho āyasmā ānando taṁ bhikkhuniṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Ven. Ānanda went to the nun and, on arrival, sat down on a seat made ready. As he was sitting there, he said to the nun:
“Āhārasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo āhāraṁ nissāya.“This body, sister, comes into being through food.
Āhāro pahātabbo.And yet it is by relying on food that food is to be abandoned.
Taṇhāsambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo taṇhaṁ nissāya.
bhagini → idha bhagini (bj: machasaṁ)“This body comes into being through craving.
Taṇhā pahātabbā.And yet it is by relying on craving that craving is to be abandoned.
Mānasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo mānaṁ nissāya.“This body comes into being through conceit.
Māno pahātabbo.And yet it is by relying on conceit that conceit is to be abandoned.
Methunasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo.“This body comes into being through sexual intercourse. Sexual intercourse is to be abandoned.
Methune ca setughāto vutto bhagavatā.
methune ca → methuno pahātabbo methuno (sya-all) | methune → methuno (pts) | setughāto → methuno pahātabbo methune setughāto” ti (bj: syā) | pahātabbo → ba. natthi (sya-all: yu.) | methuno → ba. natthi (sya-all: yu.) | methuno → SS. methune. (pts note)With regard to sexual intercourse, the Buddha declares the cutting-off of the bridge.
‘Āhārasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo āhāraṁ nissāya.“‘This body, sister, comes into being through food.
Āhāro pahātabbo’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
pahātabboti iti → pahātabbo ti--iti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)And yet it is by relying on food that food is to be abandoned.’ Thus it was said.
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ paṭicca → kiñc etaṁ paticca (pts)And in reference to what was it said?
Idha, bhagini, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti:
idha → idha pana (bj) | paṭisaṅkhā yoniso → paṭisaṅkhāyoniso (bjt)There is the case, sister, where a monk, considering it thoughtfully, takes food—
‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya. Iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi. Yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all) | me → (pts) | yātrā → B. K. yatrā. (pts note) | purāṇañca → purāṇaṁ ca (bjt) | navañca → navaṁ ca (bjt) | neva → n eva (pts) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | purāṇañca → purāṇañ ca (pts) | navañca → navañ ca (pts)not playfully, nor for intoxication, nor for putting on bulk, nor for beautification—but simply for the survival & continuance of this body, for ending its afflictions, for the support of the holy life, (thinking,) ‘Thus will I destroy old feelings (of hunger) and not create new feelings (from overeating). I will maintain myself, be blameless, & live in comfort.’
So aparena samayena āhāraṁ nissāya āhāraṁ pajahati.
āhāraṁ → āharaṁ (pts)Then, at a later time, he abandons food, having relied on food.
‘Āhārasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo āhāraṁ nissāya āhāro pahātabbo’ti,
pahātabboti → pahātabbo (pts)‘This body, sister, comes into being through food. And yet it is by relying on food that food is to be abandoned.’ Thus it was said.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | iti yaṁ → ti--iti yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)And in reference to this was it said.
‘Taṇhāsambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo taṇhaṁ nissāya.“‘This body comes into being through craving.
Taṇhā pahātabbā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
panetaṁ → iti yantaṁ (bj: sīmu) | pahātabbāti iti → pahātabbā ti--iti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)And yet it is by relying on craving that craving is to be abandoned.’ Thus it was said.
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñc etaṁ (pts)And in reference to what was it said?
Idha, bhagini, bhikkhu suṇāti:There is the case, sister, where a monk hears,
‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti.
upasampajja viharatīti → upasampajjaviharatīti (bjt) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)‘The monk named such-&-such, they say, through the ending of the effluents, has entered & remains in the effluent-free awareness-release & discernment-release, having known & realized them for himself right in the here & now.’
Tassa evaṁ hoti:
tassa → tass (pts)The thought occurs to him,
‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti.
kudāssu → kudassu (bj, pts); kadāssu (sya-all) | ahampi → ahaṁpi (th)‘I hope that I, too, will—through the ending of the effluents—enter & remain in the effluent-free awareness-release & discernment-release, having directly known & realized them for myself right in the here & now.’
So aparena samayena taṇhaṁ nissāya taṇhaṁ pajahati.Then, at a later time, he abandons craving, having relied on craving.
‘Taṇhāsambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo taṇhaṁ nissāya taṇhā pahātabbā’ti,
pahātabbāti → pahātabbā (pts)‘This body comes into being through craving.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | iti yaṁ → ti--iti yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)And yet it is by relying on craving that craving is to be abandoned.’ Thus it was said.
‘Mānasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo mānaṁ nissāya.And in reference to this was it said.
Māno pahātabbo’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
pahātabboti iti → pahātabbo ti--iti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)“‘This body comes into being through conceit. And yet it is by relying on conceit that conceit is to be abandoned.’ Thus it was said.
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñc etaṁ (pts)And in reference to what was it said?
Idha, bhagini, bhikkhu suṇāti:There is the case, sister, where a monk hears,
‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti.‘The monk named such-&-such, they say, through the ending of the effluents, has entered & remains in the effluent-free awareness-release & discernment-release, having directly known & realized them for himself right in the here & now.’
Tassa evaṁ hoti:
tassa → tass (pts)The thought occurs to him,
‘so hi nāma āyasmā āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati;
viharissati kimaṅgaṁ panāhanti → viharati kimaṅgapanāhanti (bj)‘The monk named such-&-such, they say, through the ending of the effluents, has entered & remains in the effluent-free awareness-release & discernment-release, having directly known & realized them for himself right in the here & now.
kimaṅgaṁ panāhan’ti.
kimaṅgaṁ → kimaṅga (bj, pts1ed) | kimaṅgaṁ panāhanti → kim aṅga panāhan ti (pts) | kimaṅgaṁ → kimaṅga (sī. pī.) a. ni. 5.180; cūḷava. 331; saṁ. ni. 5.1020 (cck note) | kimaṅgaṁ panāhanti → kimaṅgapanāhanti (bjt)Then why not me?’
So aparena samayena mānaṁ nissāya mānaṁ pajahati.Then, at a later time, he abandons conceit, having relied on conceit.
‘Mānasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo, mānaṁ nissāya māno pahātabbo’ti,
pahātabboti → pahātabbo (pts)‘This body comes into being through conceit. And yet it is by relying on conceit that conceit is to be abandoned.’ Thus it was said.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | iti yaṁ → ti--iti yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)And in reference to this was it said.
Methunasambhūto ayaṁ, bhagini, kāyo.“This body comes into being through sexual intercourse. Sexual intercourse is to be abandoned.
Methune ca setughāto vutto bhagavatā”ti.
methune ca → methuno pahātabbo methuno (sya-all) | methune → methuno (pts) | pahātabbo → ba. natthi (sya-all: yu.) | methuno → ba. natthi (sya-all: yu.) | methuno → SS. methune. (pts note) | bhagavatāti → bhagavatā ti (pts)With regard to sexual intercourse, the Buddha declares the cutting-off of the bridge.”
Atha kho sā bhikkhunī mañcakā vuṭṭhahitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā āyasmato ānandassa pādesu sirasā nipatitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
mañcakā vuṭṭhahitvā → mañcā uṭṭhahitvā (bj) | atha kho → athakho (th) | uttarāsaṅgaṁ → uttarāsaṁgaṁ (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the nun—getting up from her bed, arranging her upper robe over one shoulder, and bowing down with her head at Ven. Ānanda’s feet—said,
“accayo maṁ, bhante, accagamā, yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yāhaṁ evamakāsiṁ.
yāhaṁ evamakāsiṁ → sāhaṁ evam akāsiṁ (pts) | evam → B. K. yāham evaṁ. (pts note) | yathāakusalaṁ yāhaṁ evamakāsiṁ → yathā-akusalaṁ sāhaṁ evam akāsiṁ (pts)“A transgression has overcome me, venerable sir, in that I was so foolish, so muddle-headed, and so unskilled as to act in this way.
Tassā me, bhante, ayyo ānando accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu, āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
paṭiggaṇhātu → patigaṇhātu (bj) | paṭiggaṇhātu → paṭigaṇhātu (pts)May my lord Ānanda please accept this confession of my transgression as such, so that I may restrain myself in the future.”
“Taggha taṁ, bhagini, accayo accagamā, yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yā tvaṁ evamakāsi.
Taggha taṁ → taggha tvaṁ (pts1ed, mr) | taṁ → tvaṁ (pts) | taṁ → taggha tvaṁ (cck: sī. pī. ka.) | taṁ → ba. tvaṁ (sya-all: yu.) | yathāakusalaṁ → yathā-akusalaṁ (pts) | evamakāsi → evam akāsi (pts)“Yes, sister, a transgression overcame you in that you were so foolish, so muddle-headed, and so unskilled as to act in this way.
Yato ca kho tvaṁ, bhagini, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
paṭiggaṇhāma → patigaṇhāma (bj) | taṁ te → tante (th) | taṁ → tan (pts) | paṭiggaṇhāma → paṭigaṇhāma (pts)But because you see your transgression as such and make amends in accordance with the Dhamma, we accept your confession.
Vuddhi hesā, bhagini, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
yo → yā (bj, sya-all) | vuddhi hesā → vuḍḍhihesā (sya-all) | āpajjatīti navamaṁ → apajjatīti (pts) | yā → ba. yo (sya-all: yu.) | hesā → h esā (pts)For it is a cause of growth in the discipline of the noble ones when, seeing a transgression as such, one makes amends in accordance with the Dhamma and exercises restraint in the future.”