Uposathasutta
Uposathasutta → bhikkhusaṅghathomanasuttaṁ (bj)Сутта Упосатха
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.Одно время Благословенный располагается в Саваттхи в особняке Мигараматы в Восточном Парке.
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti.
bhikkhusaṅghaparivuto → bhikkhusaṁghaparivuto (th, ms2005)И тогда, в день Упосатхи, Благословенный сидел в окружении Сангхи монахов.
Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (th, ms2005)Обозрев молчаливую Сангху монахов, он обратился к ним так:
“Apalāpāyaṁ, bhikkhave, parisā nippalāpāyaṁ, bhikkhave, parisā suddhā sāre patiṭṭhitā.
nippalāpā → B. K. apalāsā . . . nippalāsā. (pts note) | apalāpāyaṁ → appalāpāyaṁ (th) | apalāpāyaṁ → apalāpā yaṁ (pts) | nippalāpāyaṁ → nippalāpā yaṁ (pts)“Монахи, это собрание свободно от болтовни, чистое, утверждено в сердцевине.
Tathārūpo ayaṁ, bhikkhave, bhikkhusaṅgho, tathārūpāyaṁ, bhikkhave, parisā.
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | tathārūpāyaṁ → tathārūpā yaṁ (pts)Такова эта Сангха монахов, таково это собрание, которое редко можно увидеть в мире.
Yathārūpā parisā dullabhā dassanāyapi lokasmiṁ, tathārūpo ayaṁ, bhikkhave, bhikkhusaṅgho, tathārūpāyaṁ, bhikkhave, parisā.
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (th, ms2005) | dassanāyapi → dassanāya pi (pts) | tathārūpāyaṁ → tathārūpā yaṁ (pts)Такова Сангха монахов, таково собрание тех,
Yathārūpā parisā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa, tathārūpo ayaṁ, bhikkhave, bhikkhusaṅgho, tathārūpāyaṁ, bhikkhave, parisā.
yathārūpā parisā → (bj) | āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā → āhuneyyo pahuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo (pts) | tathārūpāyaṁ → tathārūpa yaṁ (pts) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (th, ms2005)кто достоин даров, достоин гостеприимства, достоин подношений, достоин почтительных приветствий – несравненное поле заслуг для мира.
Yathārūpāya parisāya appaṁ dinnaṁ bahu hoti bahu dinnaṁ bahutaraṁ, tathārūpo ayaṁ, bhikkhave, bhikkhusaṅgho, tathārūpāyaṁ, bhikkhave, parisā.
parisāya appaṁ → parisā appampi (bj) | bahu → bahuṁ (bj, sya-all, pts) | appaṁ → appampi (sya-all, pts) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (th, ms2005) | appaṁ → appam pi (pts) | tathārūpāyaṁ → tathārūpā yaṁ (pts)Таково это собрание, что малый дар, подаренный ему, становится великим; а великий [дар] становится ещё большим.
Yathārūpaṁ parisaṁ alaṁ yojanagaṇanānipi dassanāya gantuṁ api puṭosenāpi, tathārūpo ayaṁ, bhikkhave, bhikkhusaṅgho, tathārūpāyaṁ, bhikkhave, parisā.
tathārūpāyaṁ, bhikkhave, parisā → etthantare pāṭho si, sya-all, km, pts1ed potthakesu | api puṭosenāpi → apipuṭaṁsenāpi (bj) | tathārūpāyaṁ bhikkhave parisā → (bj, sya-all, pts) | puṭosenāpi → puṭaṁsenāpi (sya-all, pts) | parisā → ( ) sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu natthi (cck note) | puṭaṁsenāpi → B. K. puṭosenāpi. See Sum. p. 288. (pts note) | bhikkhusaṅgho tathārūpāyaṁ bhikkhave parisā → bhikkhusaṁgho (th) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | yojanagaṇanānipi → yojanagaṇanāni pi (pts)Таковая Сангха монахов, такое собрание, стоит того, чтобы отправиться в путешествие длиной во много йоджан с походным мешком. Такова эта Сангха монахов.
Santi, bhikkhave, bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe devappattā viharanti;
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (th, ms2005)В этой Сангхе есть монахи, которые пребывают, достигнув состояния дэвов.
santi, bhikkhave, bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe brahmappattā viharanti;
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (th, ms2005) | imasmiṁ → imasmim (pts)В этой Сангхе есть монахи, которые пребывают, достигнув состояния брахм.
santi, bhikkhave, bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe āneñjappattā viharanti;
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (th, ms2005)В этой Сангхе есть монахи, которые пребывают, достигнув непоколебимости.
santi, bhikkhave, bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe ariyappattā viharanti.
bhikkhave bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe → (pts) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (th, ms2005)В этой Сангхе есть монахи, которые пребывают, достигнув состояния Благородных.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu devappatto hoti?
kathañca → kathaṁ ca (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах достиг состояния дэва?
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | vivicceva → eva (pts)Вот, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], монах входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, которые возникли из-за [этой] отстранённости.
vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vitakkavicārānaṁ vūpasamā → (bj, pts) | vitakkavicārānaṁ → vitakkavicāranaṁ (sya-all) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (pts) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts) | + → pītiyā ca virāgā (th) | + → sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā (th)С угасанием направления и удержания [ума на объекте], он входит и пребывает во второй джхане… в третьей джхане… пребывает в четвёртой джхане.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu devappatto hoti.Вот каким образом этот монах достиг состояния дэва.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu brahmappatto hoti?
kathañca → kathaṁ ca (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах достиг состояния брахмы?
Idha, bhikkhave, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all) | mettāsahagatena → upekhāsahagatena (pts)Вот монах пребывает, наполняя первую сторону умом, насыщенным доброжелательностью, равно как и вторую сторону, третью сторону, и четвёртую сторону. Так, вверху, внизу, вокруг и всюду, как ко всем, так и к самому себе, он наполняет весь мир умом, наполненным доброжелательностью – обильным, обширным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности.
Karuṇā …
karuṇā muditā → karuṇāsahagatena cetasā muditāsahagatena cetasā (sya-all)Он пребывает, наполняя первую сторону умом, насыщенным состраданием…
muditā …
muditā → muditāsahagatena cetasā (bjt, th)сорадованием…
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all) | catutthaṁ → catutthiṁ (bjt, pts) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)невозмутимостью… обильным, обширным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu brahmappatto hoti.Вот каким образом этот монах достиг состояния брахмы.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu āneñjappatto hoti?
āneñjappatto → ānejjappatto (pts) | kathañca → kathaṁ ca (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах достиг непоколебимости?
Idha, bhikkhave, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā → atthagamā (bj); (pts) | samatikkamā → samatikkamma (pts) | ākāsoti → ākāso ti (pts)Вот с полным преодолением восприятий форм, с угасанием восприятий, вызываемых органами чувств, не обращающий внимания на восприятие множественности, [воспринимая]: “безграничное пространство”, он входит и пребывает в сфере безграничного пространства.
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)С полным преодолением сферы безграничного пространства, осознавая, что “сознание безгранично”, он входит и пребывает в сфере безграничного сознания.
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
natthi → n atthi (pts)С полным преодолением сферы безграничного сознания, осознавая, что “здесь ничего нет”, он входит и пребывает в сфере отсутствия всего.
Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.С полным преодолением сферы отсутствия всего, он входит и пребывает в сфере ни восприятия, ни не-восприятия.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu āneñjappatto hoti.
āneñjappatto → ānejjappatto (pts)Вот каким образом этот монах достиг непоколебимости.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyappatto hoti?
kathañca → kathaṁ ca (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах достиг состояния Благородного?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
pe → spelled out in full (bjt) | dukkhanti → dukkhan ti (pts)Вот монах понимает как-есть: “Это – боль”… “Это – к устранению боли ведущая практика”.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyappatto hotī”ti.
+ → tass uddānaṁ (pts)Вот каким образом этот монах достиг состояния Благородного”.
Dasamaṁ.
dasamaṁ → yodhājīvavaggo (th)Десятая.
Brāhmaṇavaggo catuttho.
brāhmaṇavaggo → yodhājīvavaggo (bj: sīmu, syā) | catuttho → tassuddānaṁ :- yodhā pāṭibhogasutaṁ abhayaṁ samaṇasaccena pañcamaṁ.
ummaggavassakāro upako sacchikiriyā ca uposathoti – machasaṁ (bj note) | Brāhmaṇavaggo → yodhājīvavaggo (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Глава Брахман Четвёртая.
Yodhā pāṭibhogasutaṁ, abhayaṁ brāhmaṇasaccena pañcamaṁ;
abhayaṁ brāhmaṇasaccena → abhayasamaṇasaccena (pts) Ummaggavassakāro, upako sacchikiriyā ca uposathoti.
ummaggavassakāro → ummaṅgavassakāro (pts) | ummaggavassakāro → ummaṅga-vassakāro (pts) uposathoti → uposatho ti (pts)