UpajjhāyasuttaСутта Наставник
Atha kho aññataro bhikkhu yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṁ upajjhāyaṁ etadavoca:
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда один монах подошёл к своему наставнику и сказал ему:
“etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca me na pakkhāyanti, dhammā ca maṁ nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā”ti.
thinamiddhañca → thīnamiddhaṁ ca (bj, sya-all) | me → omitted by T. (pts note) | maṁ → M. T. me. (pts note) | thinamiddhañca → thīnamiddhañca (th) | nappaṭibhanti thinamiddhañca → na ppaṭibhanti thīnamiddhañ ca (pts) | vicikicchāti → vicikicchā ti (pts)“Почтенный, моё тело как будто заторможено, стороны света мне не ясны, учения не вдохновляют меня. Лень и апатия одолевают мой ум. Я веду святую жизнь без удовольствия, и у меня есть сомнения в учениях”.
Atha kho so bhikkhu taṁ saddhivihārikaṁ bhikkhuṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда наставник отвёл ученика к Благословенному. Он поклонился Благословенному, сел рядом, и рассказал Благословенному всё, что сказал ему его ученик. [Благословенный ответил]:
“ayaṁ, bhante, bhikkhu evamāha:
evamāha → evam āha (pts)“Так оно, монах!
‘etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca maṁ na pakkhāyanti, dhammā ca me nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā’”ti.
ceva → veca (bj) | thinamiddhañca → thīnamiddhaṁ ca (bj, sya-all) | maṁ → me (pts) | maṁ → M. me. (pts note) | maṁ na pakkhāyanti → me napakkhāyanti (bjt) | thinamiddhañca → thīnamiddhañca (th) | + → maṁ na ppaṭibhanti thīnamiddhañ ca (pts) | vicikicchāti → vicikicchā ti evaṁ (pts)Тогда его тело будет как будто заторможенным, стороны света не будут ясны ему, учения не будут его вдохновлять. Лень и апатия одолеют его ум. Он будет вести святую жизнь без удовольствия, и у него будут сомнения в учениях,
“Evañhetaṁ, bhikkhu, hoti indriyesu aguttadvārassa, bhojane amattaññuno, jāgariyaṁ ananuyuttassa, avipassakassa kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ ananuyuttassa viharato, yaṁ madhurakajāto ceva kāyo hoti, disā cassa na pakkhāyanti, dhammā ca taṁ nappaṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṁ carati, hoti cassa dhammesu vicikicchā.
thinamiddhañcassa → thīnamiddhaṁ cassa (bj, sya-all) | bodhipakkhiyānaṁ → bodhipakkhikānaṁ (sya-all, pts) | h'etaṁ → M. c'etaṁ; M7 hi taṁ. (pts note) | bhikkhu → omitted by M7. (pts note) | taṁ → M. T. M7 c'assa. (pts note) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | thinamiddhañcassa → thīnamiddhañcassa (th) | nappaṭibhanti thinamiddhañcassa → na ppaṭibhanti thīnamiddhañ cassa (pts)когда кто-либо не охраняет двери органов чувств, неумерен в еде, не предаётся бодрствованию, когда у него отсутствует прозрение в благие качества, и когда он не пребывает настроенным на старание в развитии средств к пробуждению на ранней или поздней фазе ночи.
Tasmātiha te, bhikkhu, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)Поэтому, монах, вот как тебе следует тренироваться:
‘indriyesu guttadvāro bhavissāmi, bhojane mattaññū, jāgariyaṁ anuyutto, vipassako kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ anuyutto viharissāmī’ti.
viharissāmīti evañhi → viharissāmiti evaṁ hi (bj) | bodhipakkhiyānaṁ → bodhipakkhikānaṁ (sya-all, pts) | bhavissāmi → bhāvissāmi (pts) | viharissāmīti → viharissāmī ti evaṁ (pts)“Я буду охранять двери органов чувств, буду умерен в еде, буду предаваться бодрствованию. У меня будет прозрение в благие качества, и я буду пребывать настроенным на старание в развитии средств к пробуждению на ранней или поздней фазе ночи”.
Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabban”ti.
evañhi → evaṁ hi (bjt, th) | evañhi → hi (pts) | sikkhitabbanti → sikkhitabban ti (pts)Вот так, монах, ты должен тренироваться”.
Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
bhagavatā → bhagavato (pts) | atha kho → athakho (th)И затем, получив такое наставление от Благословенного, тот монах поднялся с сиденья, поклонился Благословенному, и ушёл, обойдя его с правой стороны.
Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
atha kho → athakho (th) | nacirasseva → na cirasseva (pts) | sammadeva → samma-d-eva (pts) | tadanuttaraṁ → tad anuttaraṁ (pts)И затем, пребывая в уединении прилежным, старательным, решительным, вскоре тот монах, реализовав это для себя посредством прямого знания, здесь и сейчас вошёл и пребывал в высочайшей цели святой жизни, ради которой представители клана праведно оставляют жизнь домохозяина и ведут жизнь бездомную.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
itthattāyāti → itthattāyā ti (pts)Он напрямую познал: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”.
Aññataro pana so bhikkhu arahataṁ ahosi.
aññataro → aññataro ca (bj, sya-all, pts) | arahataṁ → T. leaves out a whole line from [ara] hataṁ to [abhi] rato (has hato) ca brahmacariyaṁ. (pts note)Так тот монах стал одним из арахантов.
Atha kho so bhikkhu arahattaṁ patto yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṁ upajjhāyaṁ etadavoca:
arahattaṁ patto → arahattappatto (bj, sya-all, pts1ed) | arahattaṁ patto → arahattappatto (pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И затем, после достижения арахантства, тот монах подошёл к своему наставнику и сказал ему:
“etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṁ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā”ti.
na ceva → na tveva (bj) | na ceva → natveva (bj) | thinamiddhañca → thīnamiddhaṁ ca (bj, sya-all) | natveva → na ceva (bj: syā, machasaṁ) | ceva → na tveva (cck: sī.) | thinamiddhañca → thīnamiddhañca (th) | thinamiddhañca → thīnamiddhañ ca (pts) | vicikicchāti → vicikicchā ti (pts)“Почтенный, моё тело более не кажется мне заторможенным, стороны света мне ясны, и учения меня вдохновляют. Лень и апатия не одолевают мой ум. Я веду святую жизнь с радостью, и у меня нет сомнений в отношении учениях”.
Atha kho so bhikkhu taṁ saddhivihārikaṁ bhikkhuṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда наставник отвёл ученика к Благословенному. Он поклонился Благословенному, сел рядом и рассказал Благословенному всё, что сказал ему его ученик. [Благословенный ответил]:
“ayaṁ, bhante, bhikkhu evamāha:
evam → Ph. omits this and the following words till na c'eva. (pts note) | evamāha → evam āha (pts)“Так оно, монах!
‘etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṁ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā’”ti.
na ceva → natveva (bj) | thinamiddhañca → thīnamiddhaṁ ca (bj, sya-all) | na → (pts) | natveva → na ceva (bj: syā, machasaṁ) | c'eva → T. M7 na tveva. (pts note) | maṁ → M. me. (pts note) | + → pariyādāya (bjt) | thinamiddhañca → thīnamiddhañca (th) | thinamiddhañca → thīnamiddhañ ca (pts) | vicikicchāti → vicikicchā ti evaṁ (pts)Тогда его тело не будет казаться заторможенным, стороны света будут ясны ему, и учения будут вдохновлять. Лень и апатия не одолевают его ум. Он ведёт святую жизнь с радостью, и у него нет сомнений в учениях,
“Evañhetaṁ, bhikkhu, hoti indriyesu guttadvārassa, bhojane mattaññuno, jāgariyaṁ anuyuttassa, vipassakassa kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ anuyuttassa viharato, yaṁ na ceva madhurakajāto kāyo hoti, disā cassa pakkhāyanti, dhammā ca taṁ paṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṁ carati, na cassa hoti dhammesu vicikicchā.
evañhetaṁ → evaṁ hi taṁ (bj) | thinamiddhañcassa → thīnamiddhaṁ cassa (bj, sya-all) | bodhipakkhiyānaṁ → bodhipakkhikānaṁ (sya-all, pts) | h'etaṁ → M. c'etaṁ; T. hi taṁ. (pts note) | taṁ → M. M7 pi c'assa; T. hi c'assa. (pts note) | thinamiddhañcassa → thīnamiddhañcassa (th) | thinamiddhañcassa → thīnamiddhañ cassa (pts)когда кто-либо охраняет двери органов чувств, умерен в еде, предаётся бодрствованию, когда у него имеется прозрение в благие качества, и когда он пребывает настроенным на старание в развитии средств к пробуждению на ранней или поздней фазе ночи,
Tasmātiha vo, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)Поэтому, монахи, вот как вы должны тренироваться:
‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṁ anuyuttā, vipassakā kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ anuyuttā viharissāmā’ti.
bodhipakkhiyānaṁ → bodhipakkhikānaṁ (sya-all, pts) | vipassakā kusalānaṁ → vipassakākusalānaṁ (bjt) | viharissāmāti → viharissāmā ti evaṁ (pts)“Мы будем охранять двери органов чувств… средств к пробуждению на ранней или поздней фазе ночи”.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti chaṭṭhaṁ → sikkhitabban ti pañc imāni (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt, th) | evañhi → hi (pts)Вот как вы, монахи, должны тренироваться”.