Paṭhamapaṭisambhidāsutta๓๘ ปฐมปฏิสัมภิทาสูตร
“Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva catasso paṭisambhidā sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya.
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt) | nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva → na cirass eva (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๗ ประการ ไม่นานนัก ก็จะ ทำให้แจ้งปฏิสัมภิทา ๔ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่
Katamehi sattahi?ธรรม ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ me cetaso līnattan’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
bhikkhu → bhikkhū (bj) | idam → T. idañ ca. (pts note) | līnattan → T. sīlattan; M7 sīlanattan. (pts note) | idaṁ me → idamme (th) | līnattanti → līnattan ti (pts)ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า ‘จิตของเรานี้หดหู่’
ajjhattaṁ saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘ajjhattaṁ me saṅkhittaṁ cittan’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
pajānāti → pājānāti (sya-all) | vā → omitted by M. Ph. (pts note) | saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, ms2005, pts) | saṅkhittaṁ cittanti → saṁkhittaṁ cittan ti (pts)๒. รู้ชัดจิตท้อแท้ภายใน ตามความเป็นจริงว่า ‘จิตของเราท้อแท้ภายใน’
bahiddhā vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘bahiddhā me vikkhittaṁ cittan’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
cittanti → cittan ti (pts)๓. รู้ชัดจิตฟุ้งซ่านไปภายนอก ตามความเป็นจริงว่า ‘จิตของเราฟุ้งซ่าน ไปภายนอก’
tassa viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti;
upaṭṭhahanti → omitted by T. (pts note) | abbhatthaṁ → T. ahattaṁ; M7 abbhattaṁ. (pts note)๔. รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า เวทนาปรากฏเกิดขึ้น ปรากฏตั้งอยู่ ปรากฏ ดับไป
viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti;
upaṭṭhahanti → T. upatthā-; M. Ph. continue: la (Ph. pa) || viditā vitakkā. (pts note) | abbhatthaṁ → T. -ttaṁ throughout. (pts note)๕. รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า สัญญาปรากฏเกิดขึ้น ปรากฏตั้งอยู่ ปรากฏ ดับไป
viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti;๖. รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า วิตกปรากฏเกิดขึ้น ปรากฏตั้งอยู่ ปรากฏ ดับไป
sappāyāsappāyesu kho panassa dhammesu hīnappaṇītesu kaṇhasukkasappaṭibhāgesu nimittaṁ suggahitaṁ hoti sumanasikataṁ sūpadhāritaṁ suppaṭividdhaṁ paññāya.
suggahitaṁ → suggahītaṁ (bj) | suppaṭividdhaṁ → suppaṭividitaṁ (bj) | kaṇhasukkasappaṭibhāgesu → kaṇhasukkasappatibhāgesu (cck) | hīnappaṇītesu → T. na ppaṇitesu; M7 panappanītesu. (pts note) | sūpadhāritaṁ → M. Ph. T. M6. M7 su- throughout. (pts note) | panassa → pan assa (pts)๗. กำหนดดี มนสิการดี ทรงจำดี แทงตลอดดีด้วยปัญญาซึ่งนิมิตใน ธรรมที่เป็นสัปปายะและอสัปปายะ ที่เลวและประณีต ที่มีส่วนดำ และขาว
Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva catasso paṭisambhidā sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā”ti.
vihareyyāti sattamaṁ → vihareyya (pts) | vihareyya → Ph. S. add ti; M. M8 -yyan ti. (pts note) | nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva → na cirass eva (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๗ ประการนี้แล ไม่นานนัก ก็จะทำให้ แจ้งปฏิสัมภิทา ๔ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่