Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 7.55อังคุตตรนิกาย
  • 6. Abyākatavagga

Purisagatisutta๕๕ ปุริสคติสูตร

“Satta ca, bhikkhave, purisagatiyo desessāmi anupādā ca parinibbānaṁ.
Satta ca → satta (si, pts1ed); satta ca kho (mr) | desessāmi → desissāmi (bj, pts) | ca → (pts) | bhikkhave → satta bhikkhave (bj: sīmu) | ca → satta (cck: sī.); satta ca kho (cck: ka.) | parinibbānaṁ → parinibbāṇaṁ (cck: sī.) | Satta → M. Ph. M8. M6. S. add ca; M. Ph. add also vo, M8 kho. (pts note) | desissāmi → M6. S. desess-; M. M8 -mī ti. (pts note) | anupādā → Ph. -dāya; M8 omits all from anu- to bhāsissāmī ti. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงคติ ของบุรุษ ๗ ประการ และอนุปาทาปรินิพพาน
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (pts)
เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับ สนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า

“katamā ca, bhikkhave, satta purisagatiyo?คติของบุรุษ ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ

Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:๑. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า ‘no cassa no ca me siyā, na bhavissati na me bhavissati, yadatthi yaṁ bhūtaṁ taṁ pajahāmī’ti upekkhaṁ paṭilabhati.
na → na ca (bj) | cassa → assa (pts) | yadatthi → yad atthi (pts) | pajahāmīti upekkhaṁ → pajahāmī ti upekhaṁ (pts)
“ถ้ากรรม ไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ถ้ากรรม จักไม่มี อัตภาพของเราก็จักไม่มี เราย่อมละเบญจขันธ์ที่มีอยู่เป็นอยู่ได้” ย่อมได้อุเบกขา
So bhave na rajjati, sambhave na rajjati, atthuttari padaṁ santaṁ sammappaññāya passati.
atthuttari → atthuttariṁ (bj, pts) | rajjati → sajjati (sya-all) | padaṁ → atathuttaripadaṁ (bj: machasaṁ, syā)
เธอไม่ติดใจในภพ ไม่ติดใจในสมภพ เห็นทางที่สงบอย่างยิ่ง ด้วยปัญญาอันชอบ
Tañca khvassa padaṁ na sabbena sabbaṁ sacchikataṁ hoti, tassa na sabbena sabbaṁ mānānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ bhavarāgānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ avijjānusayo pahīno hoti.
khvassa → khvāssa (bj) | khvassa → M6. M7 khvāssa. (pts note) | na → omitted by T. (pts note) | tañca → tañ ca (pts)
เธอยัง มิได้ทำให้แจ้งทางที่สงบนั้นโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละมานานุสัย (อนุสัยคือความถือตัว)โดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละภวราคานุสัย (อนุสัยคือความติดใจในภพ)โดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละอวิชชานุสัย (อนุสัยคืออวิชชา)โดยประการทั้งปวง
So pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | antarāparinibbāyī → antarā parinibbāyī (bjt)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการ สิ้นไป เธอจึงเป็นอันตราปรินิพพายี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā nibbāyeyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts1ed) | divasaṁsantatte → divasasantatte (pts) | divasaṁsantatte → divasasantatte (sī. syā.) ma. ni. 2.154 (cck note) | divasasantatte → M7 -ttena; M6 -sasantato; M. Ph. M8 divasaṁ san- (pts note) | ayokapāle → M8 ayoguhale. (pts note) | nibbattitvā → Ph. M8 -ttetvā. (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อช่างตีแผ่น เหล็กที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนออกแล้วดับไป แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā, na bhavissati na me bhavissati, yadatthi yaṁ bhūtaṁ taṁ pajahāmī’ti upekkhaṁ paṭilabhati.
assa → T. M6. M7 c'; assaṁ. (pts note) | bhavissati → omitted by M6. (pts note) | yadatthi → yad atthi (pts) | pajahāmīti upekkhaṁ → pajahāmī ti upekhaṁ (pts)
“ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ถ้ากรรมจักไม่มี อัตภาพของเราก็จักไม่มี เราย่อมละเบญจขันธ์ที่มีอยู่เป็นอยู่ได้” ย่อมได้อุเบกขา
So bhave na rajjati, sambhave na rajjati, atthuttari padaṁ santaṁ sammappaññāya passati.
rajjati → sajjati (sya-all) | atthuttari → atthuttariṁ (pts) | padaṁ → atathuttaripadaṁ (bj: machasaṁ, syā) | sambhave → M8 omits sambh- na rajjati. (pts note) | rajjati → M8. S. sajjati; Ph. sārajjati; M6 omits sambh- na r- at the first place. (pts note) | atthuttariṁ → T. M6 ath'; uttariṁ; M. Ph. ath'; uttari. (pts note)
เธอไม่ ติดใจในภพ ไม่ติดใจในสมภพ เห็นทางที่สงบอย่างยิ่งด้วยปัญญา อันชอบ
Tañca khvassa padaṁ na sabbena sabbaṁ sacchikataṁ hoti, tassa na sabbena sabbaṁ mānānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ bhavarāgānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ avijjānusayo pahīno hoti.
khvassa → khvāssa (bj) | khvassa → T. M6. M7 khvāssa. (pts note) | tañca → tañ ca (pts)
เธอยังมิได้ทำให้แจ้งทางที่สงบนั้นโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ ละมานานุสัยโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละภวราคานุสัยโดยประการ ทั้งปวง ยังมิได้ละอวิชชานุสัยโดยประการทั้งปวง
So pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | antarāparinibbāyī → antarā parinibbāyī (bjt)
เพราะสังโยชน์ เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอันตราปรินิพพายี

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:๒. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า ‘no cassa no ca me siyā, na bhavissati na me bhavissati, yadatthi yaṁ bhūtaṁ taṁ pajahāmī’ti upekkhaṁ paṭilabhati.
assa → T. c'assan; M7 c'assaṁ. (pts note) | yadatthi → yad atthi (pts) | pajahāmīti upekkhaṁ → pajahāmī ti upekhaṁ (pts)
“ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ถ้ากรรมจักไม่มี อัตภาพของเราก็จักไม่มี เราย่อมละเบญจขันธ์ที่มีอยู่เป็นอยู่ได้” ย่อมได้อุเบกขา
So bhave na rajjati, sambhave na rajjati, atthuttari padaṁ santaṁ sammappaññāya passati.
atthuttari → atthuttariṁ (bj, pts) | rajjati → sajjati (sya-all) | padaṁ → atathuttaripadaṁ (bj: machasaṁ, syā) | sambhave → T. omits sambh- na ra- (pts note) | rajjati → Ph. sārajjati; S. sajjati. (pts note) | atthuttariṁ → S. -ri; M. Ph. ath'; uttari; M6 tattu- (pts note) | sammappaññāya → T. sampaññāya. (pts note)
เธอไม่ ติดใจในภพ ไม่ติดใจในสมภพ เห็นทางที่สงบอย่างยิ่งด้วยปัญญา อันชอบ
Tañca khvassa padaṁ na sabbena sabbaṁ sacchikataṁ hoti, tassa na sabbena sabbaṁ mānānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ bhavarāgānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ avijjānusayo pahīno hoti.
khvassa → khvāssa (bj) | khvassa → T. M6. M7 khvāssa throughout. (pts note) | padaṁ → M8 inserts santaṁ. (pts note) | tañca → tañ ca (pts)
ยังมิได้ทำให้แจ้งทางที่สงบนั้นโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ ละมานานุสัยโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละภวราคานุสัยโดยประการ ทั้งปวง ยังมิได้ละอวิชชานุสัยโดยประการทั้งปวง
So pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | antarāparinibbāyī → antarā parinibbāyī (bjt)
เพราะสังโยชน์ เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอันตราปรินิพพายี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā uppatitvā nibbāyeyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts) | papaṭikā → S. pappa- throughout; M8 suppaṭikā. (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุ ทั้งหลาย เมื่อช่างตีแผ่นเหล็กที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนกระเด็น ออกแล้วดับไป แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
bhikkhave → omitted by Ph. M8. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่าง นี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā …pe…
cassa → assa (pts)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์ เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอันตราปรินิพพายี

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:๓. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า ‘no cassa no ca me siyā …pe…
pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | cassa → assa (pts)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพ ของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอันตราปรินิพพายี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā uppatitvā anupahacca talaṁ nibbāyeyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts) | divasasantatte → M. Ph. M8 divasaṁ san- (pts note) | ayokapāle → M8 ayogule. (pts note) | papaṭikā → M. pavattikā. (pts note) | nibbattitvā → Ph. M8 -ttetvā. (pts note) | uppatitvā → omitted by T. (pts note) | anupahaccatalaṁ → M8 -talā. (pts note) | nibbāyeyya → T. -peyya; M. parinibbāyeyya. (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อช่างตีแผ่นเหล็ก ที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนกระเด็นออกตกลงไม่ถึงพื้นแล้วดับไป แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
hoti → S. pe || So. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā …pe…
assa → T. M6 c'assaṁ; M7 c'assaṁ and c'assa. (pts note)
ถ้า กรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
parikkhayā → T. M6. M7. M8 continue after parikkhayā: upahacca parinibbāyi hoti. Seyyathā pi . . . papaṭikā (M8 paṭikā) nibbattitvā uppatitvā (om. M8) upahaccatalā (sic) nibbāyeyya (M8 parinibbāyeyya), evam eva . . . siyā (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | antarāparinibbāyī → antarā parinibbāyī (bjt)
เพราะสังโยชน์ เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอันตราปรินิพพายี

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:๔. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า ‘no cassa no ca me siyā …pe…
cassa → assa (pts)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti.
parikkhayā → Ph. T. M6. M7 continue: asaṁkhāraparinibbāyi hoti. Seyyathā pi and so on. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการ สิ้นไป เธอจึงเป็นอุปหัจจปรินิพพายี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā uppatitvā upahacca talaṁ nibbāyeyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts) | divasasantatte → M. divasaṁ san- (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | upahacca talaṁ → upahaccatalaṁ (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อช่างตี แผ่นเหล็กที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนกระเด็นออกตกลงถึงพื้น แล้วดับไป แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่าง นี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā …pe…
cassa → assa (pts)
ถ้ากรรม ไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | upahaccaparinibbāyī → upahacca parinibbāyī (bjt)
เพราะ สังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอุปหัจจปรินิพพายี

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:๕. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า ‘no cassa no ca me siyā …pe…
pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | cassa → assa (pts)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพ ของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอสังขารปรินิพพายี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā uppatitvā paritte tiṇapuñje vā kaṭṭhapuñje vā nipateyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts) | divasasantatte → M. Ph. M8 divasaṁ san- throughout. (pts note) | ayokapāle → M8 -gule. (pts note) | papaṭikā → M8 paṭipaṭikā. (pts note) | nipateyya → T. pateyya. (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อช่างตีแผ่นเหล็ก ที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนกระเด็นออกแล้วตกลงที่กองหญ้าหรือ กองไม้เล็กๆ
Sā tattha aggimpi janeyya, dhūmampi janeyya, aggimpi janetvā dhūmampi janetvā tameva parittaṁ tiṇapuñjaṁ vā kaṭṭhapuñjaṁ vā pariyādiyitvā anāhārā nibbāyeyya.
pi → T. M7 aggimhi. (pts note) | pi → omitted by T. M7. (pts note) | aggimpi → aggim pi (pts) | dhūmampi → dhūmam pi (pts) | tameva → tam eva (pts)
ทำให้เกิดไฟบ้าง ทำให้เกิดควันบ้าง ไหม้กองหญ้า หรือกองไม้เล็กๆ นั้นให้หมดไปแล้วจึงดับไปเพราะหมดเชื้อ แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
hoti → S. pe || So pañcannaṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā …pe…
assa → T. M6 c'assaṁ; M7 c'assa and c'assaṁ. (pts note) | pe → M. la; Ph. M8 pa. (pts note)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการ สิ้นไป เธอจึงเป็นอสังขารปรินิพพายี

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:๖. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า ‘no cassa no ca me siyā …pe…
cassa → assa (pts)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพ ของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṅkhāra parinibbāyī (bjt)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นสสังขารปรินิพพายี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā uppatitvā vipule tiṇapuñje vā kaṭṭhapuñje vā nipateyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts) | divasasantatte → M. Ph. M8 divasaṁ san- throughout. (pts note) | ayokapāle → M8 -gule. (pts note) | papaṭikā → M8 papati. (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อช่างตีแผ่นเหล็ก ที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนกระเด็นออกแล้วตกลงที่กองหญ้าหรือ กองไม้เขื่องๆ
Sā tattha aggimpi janeyya, dhūmampi janeyya, aggimpi janetvā dhūmampi janetvā tameva vipulaṁ tiṇapuñjaṁ vā kaṭṭhapuñjaṁ vā pariyādiyitvā anāhārā nibbāyeyya.
pi → M7 aggimhi; T. aggiṁ. (pts note) | vā → omitted by T. (pts note) | nibbāyeyya → M7 parini- (pts note) | aggimpi → aggim pi (pts) | dhūmampi → dhūmam pi (pts) | tameva → tam eva (pts) | kaṭṭhapuñjaṁ → kaṭṭhapuñjam (pts)
ทำให้เกิดไฟบ้าง ทำให้เกิดควันบ้าง ไหม้กองหญ้า หรือกองไม้เขื่องๆ นั้นให้หมดไปแล้วจึงดับไปเพราะหมดเชื้อ แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā …pe…
assa → T. M6 c'assaṁ; M7 c'assa and c'assaṁ. (pts note) | pe → M. la; Ph. M8 pa. (pts note)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการ สิ้นไป เธอจึงเป็นสสังขารปรินิพพายี

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
hoti → S. pe || So pañcannaṁ. (pts note)
๗. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā, na bhavissati na me bhavissati, yadatthi yaṁ bhūtaṁ taṁ pajahāmī’ti upekkhaṁ paṭilabhati.
assa → M6. M7 c'assaṁ. (pts note) | yadatthi → yad atthi (pts) | taṁ pajahāmīti upekkhaṁ → tam pajahāmī ti upekhaṁ (pts)
“ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ถ้ากรรมจักไม่มี อัตภาพของเราก็จักไม่มี เราย่อมละเบญจขันธ์ที่มีอยู่เป็นอยู่ได้” ย่อมได้อุเบกขา
So bhave na rajjati, sambhave na rajjati, atthuttari padaṁ santaṁ sammappaññāya passati.
atthuttari → atthuttariṁ (bj, pts) | rajjati → omitted by T.; Ph. sāra-; S. sajjati. (pts note) | atthuttariṁ → S. -ri; M6 ath'; uttariṁ; M. Ph. ath'; uttari. (pts note) | sammappaññāya → T. sampaññāya. (pts note) | sammappaññāya → sammapaññāya (my)
เธอไม่ติดใจ ในภพ ไม่ติดใจในสมภพ เห็นทางที่สงบอย่างยิ่งด้วยปัญญาอันชอบ
Tañca khvassa padaṁ na sabbena sabbaṁ sacchikataṁ hoti, tassa na sabbena sabbaṁ mānānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ bhavarāgānusayo pahīno hoti, na sabbena sabbaṁ avijjānusayo pahīno hoti.
khvassa → khvāssa (bj) | tañca → tañ ca (pts)
เธอยังมิได้ทำให้แจ้งทางที่สงบนั้นโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละ มานานุสัยโดยประการทั้งปวง ยังมิได้ละภวราคานุสัยโดยประการ ทั้งปวง ยังมิได้ละอวิชชานุสัยโดยประการทั้งปวง
So pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā uddhaṁsoto hoti akaniṭṭhagāmī.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th)
เพราะสังโยชน์ เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอุทธังโสตอกนิฏฐคามี
Seyyathāpi, bhikkhave, divasaṁsantatte ayokapāle haññamāne papaṭikā nibbattitvā uppatitvā mahante tiṇapuñje vā kaṭṭhapuñje vā nipateyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj, sya-all, pts) | ayokapāle → M8 -gapāle. (pts note) | mahante → M. Ph. M8. -taṁ. (pts note) | kaṭṭhapuñje → Ph. M8 -jaṁ. (pts note) | nipateyya → Ph. M8 nippa- (pts note) | papaṭikā → pappaṭikā (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุ ทั้งหลาย เมื่อช่างตีแผ่นเหล็กที่ถูกเผาตลอดวัน สะเก็ดร่อนกระเด็น ออกแล้วตกลงที่กองหญ้าหรือกองไม้ใหญ่ๆ
Sā tattha aggimpi janeyya, dhūmampi janeyya, aggimpi janetvā dhūmampi janetvā tameva mahantaṁ tiṇapuñjaṁ vā kaṭṭhapuñjaṁ vā pariyādiyitvā gacchampi daheyya, dāyampi daheyya, gacchampi dahitvā dāyampi dahitvā haritantaṁ vā pathantaṁ vā selantaṁ vā udakantaṁ vā ramaṇīyaṁ vā bhūmibhāgaṁ āgamma anāhārā nibbāyeyya.
daheyya → ḍaheyya (aññattha) | pathantaṁ vā → panthantaṁ vā (bj); patthantaṁ vā (pts1ed) | gacchampi → kacchampi (bj) | tameva mahantaṁ → (sya-all) | pathantaṁ vā → (sya-all) | kacchampi → gacchampi daheyya (bj: machasaṁ) | patthantaṁ → pathattaṁ (bj: machasaṁ) | daheyya → ḍaheyya (cck: aññattha) | vā → panthantaṁ vā (sī.) syāmapotthake idaṁ na dissati (cck note) | dhūmam → M6 omits dhūmam . . . janetvā before dh- (pts note) | mahantaṁ → omitted by M. Ph. M8. S. (pts note) | daheyya → omitted by M8. (pts note) | gaccham → M6. M7 kaccham; T. ga- and ka- (pts note) | dahitvā → M. Ph. M8 -hetvā throughout. (pts note) | patthan → M. Ph. pathan; M6 pattan; M8. S. omit patthan taṁ vā. (pts note) | anāhārā → T. ān- (pts note) | aggimpi → aggim pi (pts) | dhūmampi → dhūmam pi (pts) | tameva → tam eva (pts) | gacchampi → gaccham pi (pts) | dāyampi → dāyam pi (pts) | haritantaṁ → haritan taṁ (pts) | selantaṁ → selan taṁ (pts) | udakantaṁ → udakan taṁ (pts)
ทำให้เกิดไฟบ้าง ทำให้เกิดควันบ้าง ไหม้กองหญ้าหรือกองไม้นั้นให้หมดไปไหม้กอไม้บ้าง ไหม้ป่าไม้บ้าง ครั้นแล้วจึงลามมาถึงยอดหญ้าสด ปลายทาง ยอดภูเขา ริมน้ำ หรือภูมิภาคที่น่ารื่นรมย์แล้วจึงดับไปเพราะ หมดเชื้อ แม้ฉันใด
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
hoti → S. pe || So pañcannaṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ภิกษุ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā …pe…
cassa → assa (pts)
ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพของเราก็ไม่พึงมี ฯลฯ
so pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā uddhaṁsoto hoti akaniṭṭhagāmī.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | uddhaṁsoto → uddhaṁ soto (bjt)
เพราะสังโยชน์ เบื้องต่ำ ๕ ประการสิ้นไป เธอจึงเป็นอุทธังโสตอกนิฏฐคามี
Imā kho, bhikkhave, satta purisagatiyo.
kho → (sya-all)
ภิกษุทั้งหลาย คติของบุรุษ ๗ ประการนี้แล

Katamañca, bhikkhave, anupādāparinibbānaṁ?
katamañca → kathañca (sya-all) | Katamañ → S. kathañ. (pts note) | anupādāparinibbānaṁ → anupādā parinibbānaṁ (th, pts) | katamañca → katamañ ca (pts)
อนุปาทาปรินิพพาน เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
idha → idha pana (bj)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติด้วยคิดอย่างนี้ว่า
‘no cassa no ca me siyā, na bhavissati na me bhavissati, yadatthi yaṁ bhūtaṁ taṁ pajahāmī’ti upekkhaṁ paṭilabhati.
assa → T. M6. M7 c'assaṁ. (pts note) | yadatthi → yad atthi (pts) | pajahāmīti upekkhaṁ → pajahāmī ti upekhaṁ (pts)
“ถ้ากรรมไม่มีแล้ว อัตภาพ ของเราก็ไม่พึงมี ถ้ากรรมจักไม่มี อัตภาพของเราก็จักไม่มี เราย่อมละเบญจขันธ์ที่มี อยู่เป็นอยู่ได้” ย่อมได้อุเบกขา
So bhave na rajjati, sambhave na rajjati, atthuttari padaṁ santaṁ sammappaññāya passati.
atthuttari → atthuttariṁ (bj, pts) | rajjati → sajjati (sya-all) | rajjati → Ph. sāra-; S. sajjati. (pts note) | atthuttariṁ → Ph. T. M6. M7 ath'; utt- (pts note) | sammappaññāya → M8 sabbam aññāya. (pts note)
เธอไม่ติดใจในภพ ไม่ติดใจในสมภพ เห็นทางที่สงบ อย่างยิ่งด้วยปัญญาอันชอบ
Tañca khvassa padaṁ sabbena sabbaṁ sacchikataṁ hoti, tassa sabbena sabbaṁ mānānusayo pahīno hoti, sabbena sabbaṁ bhavarāgānusayo pahīno hoti, sabbena sabbaṁ avijjānusayo pahīno hoti.
khvassa → khvāssa (bj) | padaṁ → M8 paraṁ. (pts note) | sabbena → M8 na sabbena; T. omits this phrase. (pts note) | tañca → tañ ca (pts)
เธอทำให้แจ้งทางที่สงบนั้นโดยประการทั้งปวง ละมานานุสัย โดยประการทั้งปวงได้ ละภวราคานุสัยโดยประการทั้งปวงได้ ละอวิชชานุสัยโดย ประการทั้งปวงได้
So āsavānaṁ khayā …pe… sacchikatvā upasampajja viharati.
pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | + → cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ (bjt)
ทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะ เพราะอาสวะ สิ้นไปด้วย ปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน
Idaṁ vuccati, bhikkhave, anupādāparinibbānaṁ.
bhikkhave → M8 continues: Atha kho dve, as in the next sutta. (pts note) | anupādāparinibbānaṁ → anupādā parinibbānaṁ (th, pts)
นี้เรียกว่า อนุปาทาปรินิพพาน

Imā kho, bhikkhave, satta purisagatiyo anupādā ca parinibbānan”ti.
parinibbānanti dutiyaṁ → parinibbānan ti (pts) | satta purisagatiyo → sattapurisagatiyo (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย คติของบุรุษ ๗ ประการ และอนุปาทาปรินิพพานเป็นอย่างนี้แล

Dutiyaṁ.
dutiyaṁ → ti (pts)
ปุริสคติสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย