Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 7.61อังคุตตรนิกาย
  • 6. Abyākatavagga

Pacalāyamānasutta
Pacalāyamānasutta → pacalāyanasuttaṁ (bj)
๖๑ จปลายมานสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
Evaṁ → omitted by T. M6. S. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj, sya-all) | susumāragire → suṁsumāragire (pts) | Suṁsumāragire → M. Ph. Susu-; M8 Saṁsu- (pts note)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ เภสกลามิคทายวัน เขตกรุง สุงสุมารคิระ แคว้นภัคคะ

Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno magadhesu kallavāḷaputtagāme pacalāyamāno nisinno hoti.
kallavāḷaputtagāme → kallavālamuttagāme (bj, sya-all); kallavāḷamuttagāme (pts1ed) | kallavāḷaputtagāme pacalāyamāno → kallavālamuttagāme capalāyamāno (sya-all) | kallavāḷaputtagāme → kallavāḷamuttagāme (pts) | kallavālamuttagāme → kallavālaputtagāme (bj: machasaṁ) | kallavāḷaputtagāme → kallavālamuttagāme (cck: syā.) | Kallavāḷamuttagāme → M8 Kaṇṇavāḷasutta- (pts note)
สมัยนั้นแล ท่านพระมหาโมคคัลลานะ กำลังนั่งง่วงอยู่ ที่หมู่บ้านกัลลวาลมุตตคาม แคว้นมคธ
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ magadhesu kallavāḷaputtagāme pacalāyamānaṁ nisinnaṁ.
kallavāḷaputtagāme → kallavālamuttagāme (bj); kallavāḷamuttagāme (pts) | kallavāḷaputtagāme pacalāyamānaṁ → kallavālamuttagāme capalāyamānaṁ (sya-all) | pacalāyamānaṁ → T. palāy-; S. capalāy- (pts note)
พระผู้มีพระภาคทอดพระเนตรเห็นท่าน พระมหาโมคคัลลานะกำลังนั่งง่วงอยู่ ใกล้หมู่บ้านกัลลวาลมุตตคาม แคว้นมคธ ด้วยตาทิพย์อันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์
Disvā—แล้ว seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye antarahito magadhesu kallavāḷaputtagāme āyasmato mahāmoggallānassa sammukhe pāturahosi.
susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj, sya-all) | kallavāḷaputtagāme → kallavālamuttagāme (bj, sya-all); kallavāḷamuttagāme (pts) | sammukhe → pamukhe (bj, sya-all, pts) | susumāragire → suṁsumāragire (pts) | sammiñjitaṁ → samiñjitaṁ (bj: machasaṁ) | Kallavāḷamuttagāme → M. Ph. M8 -putta- (pts note) | pamukhe → M. saṁmukhe; Ph. M8 samukhe. (pts note) | samiñjeyya evamevaṁ → sammiñjeyya evameva (bjt, th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | samiñjeyya evamevaṁ → sammiñjeyya evam eva (pts)
ได้ทรงหายไปจากป่าเภสกลามิคทายวัน เขตกรุงสุงสุมารคิระ แคว้นภัคคะ ไปปรากฏต่อหน้าท่านพระมหาโมคคัลลานะใกล้ หมู่บ้านกัลลวาลมุตตคาม แคว้นมคธ เหมือนบุรุษมีกำลังเหยียดแขนออกหรือ คู้แขนเข้า ฉะนั้น

Nisīdi bhagavā paññatte āsane.พระผู้มีพระภาคได้ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้ Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
แล้ว ได้ตรัสกับท่าน พระมหาโมคคัลลานะดังนี้ว่า
“Pacalāyasi no tvaṁ, moggallāna, pacalāyasi no tvaṁ, moggallānā”ti?
pacalāyasi → T. pacālay-; S. capalāy- (pts note) | pacalāyasi → S. capalāy- (pts note) | pacalāyasi → capalāyasi (th) | moggallānāti → moggallānā ti (pts)
“เธอง่วงหรือ โมคคัลลานะ เธอง่วงหรือ โมคคัลลานะ”

“Evaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (bj)
ท่านพระมหาโมคคัลลานะกราบทูลว่า “อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Tasmātiha, moggallāna, yathāsaññissa te viharato taṁ middhaṁ okkamati, taṁ saññaṁ mā manasākāsi, taṁ saññaṁ mā bahulamakāsi.
saññaṁ mā manasākāsi → saññaṁ manasikareyyāsi (sya-all); saññaṁ manasākāsi (mr) | taṁ saññaṁ mā bahulamakāsi → taṁ saññaṁ bahulaṁ kareyyāsi (sya-all); taṁ saññaṁ bahulamakāsi (pts1ed, mr) | tasmātiha → tasmātiha tvaṁ (bj, pts) | yathāsaññissa → yathā saññino (bj) | mā → (pts) | mā bahulamakāsi → bahulam akāsi (pts) | saññino → saññissa (bj: machasaṁ) | manasākāsi → manasikareyyāsi (bj: syā) | bahulamakāsi → taṁsaññaṁmābahulaṁkareyyāsi (bj: syā) | manasākāsi → mā manasikāsi (cck: sī.); manasi kareyyāsi (cck: syā.); manasākāsi (cck: ka.) | bahulamakāsi → taṁ saññaṁ bahulaṁ kareyyāsi (cck: syā.); taṁ saññaṁ bahulamakāsi (cck: ka.) | tvaṁ → omitted by M. Ph. M8. S. (pts note) | saññissa → M7 saññīhi; T. santi hi. (pts note) | manasākāsi → T. M6 manasi 'kāsi; S. manasi kareyyāsi; M. has mā before manasi 'kāsi and bah- (pts note) | akāsi → S. kareyyāsi. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha tvaṁ (pts) | yathāsaññissa → yathā saññissa (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ๑. เมื่อเธอมีสัญญาอยู่อย่างไร ความง่วงนั้น ย่อมครอบงำเธอได้ เธออย่า ได้มนสิการถึงสัญญานั้น อย่าได้ทำสัญญานั้นให้มาก
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, moggallāna, vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
moggallāna → (sya-all) | panetaṁ moggallāna → pan etaṁ (pts) | etaṁ → M. Ph. insert Moggalāna. (pts note) | yaṁ te → yante (th) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความง่วงนั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakkeyyāsi anuvicāreyyāsi, manasā anupekkheyyāsi.
anuvicāreyyāsi manasā anupekkheyyāsi → anūvicāreyyāsi manasānupekkheyyāsi (bj) | manasā anupekkheyyāsi → manasānupekkheyyāsi (sya-all, pts) | manasānupekkheyyāsi → anupekkheyyāsi (bj: machasaṁ) | viharato → T. viharanto. (pts note) | taṁ → omitted by T. (pts note) | dhammaṁ → T. continues: vitthāreṇa sajjhāyaṁ . . . pahīyetha, then tato tvaṁ M- ubho kaṇṇasotāni. (pts note) | yathāsutaṁ → yathā sutaṁ (bjt)
๒. ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น ยังละความง่วงนั้นไม่ได้ เธอพึงตรึกตรองพิจารณา ธรรมตามที่ได้สดับมา ได้เล่าเรียนมา
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
yaṁ te → yante (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความง่วง นั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ kareyyāsi.๓. ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น ยังละความง่วงนั้นไม่ได้ เธอพึงสาธยายธรรมตาม ที่ได้สดับมา ได้เล่าเรียนมาโดยพิสดาร Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
pahīyetha → omitted by M6. (pts note) | yaṁ te → yante (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความง่วง นั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, ubho kaṇṇasotāni āviñcheyyāsi, pāṇinā gattāni anumajjeyyāsi.
āviñcheyyāsi → āviñjeyyāsi (bj); āvijeyyāsi (sya1ed, sya2ed, pts1ed) | āviñcheyyāsi → āvijeyyāsi (sya-all, pts) | āviñjeyyāsi → āciñcheyyāsi (bj: machasaṁ) | āviñcheyyāsi → āviñjeyyāsi (cck: sī. syā.) | āvijeyyāsi → M7 āvijj-; M6 āviñj-; M. M8 āvicc-; Ph. āviñch- (pts note) | pāṇinā → M6 -no; M7 -ṇi. (pts note)
๔. ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น ยังละความง่วงนั้นไม่ได้ เธอพึงยอนช่องหูทั้ง ๒ ข้าง ใช้มือบีบนวดตัว
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
yaṁ te → yante (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความง่วงนั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, uṭṭhāyāsanā udakena akkhīni anumajjitvā disā anuvilokeyyāsi, nakkhattāni tārakarūpāni ullokeyyāsi.
anumajjitvā → paniñjitvā (mr) | anumajjitvā → apanijitvā (bj: aṭṭhakathā); parimajjitvā (bj: machasaṁ, syā) | anumajjitvā → paniñjitvā (cck: ka.) | anumajjitvā → T. M6. M7 apanijitvā; M. Ph. paniñjitvā. (pts note)
๕. ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น ยังละความง่วงนั้นไม่ได้ เธอพึงลุกขึ้นยืน ใช้น้ำลูบตา เหลียวดูทิศทั้งหลาย แหงนดูดาวนักษัตร
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
yaṁ te → yante (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความ ง่วงนั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, ālokasaññaṁ manasi kareyyāsi, divāsaññaṁ adhiṭṭhaheyyāsi—
adhiṭṭhaheyyāsi → adhiṭṭheyyāsi (bj, pts) | Moggallāna → M6 continues: pacchāpuresaññī and so on, omitting the rest. (pts note) | adhiṭṭheyyāsi → S. adhiṭṭhayessāsi. (pts note) | manasi kareyyāsi → manasikareyyāsi (bjt, th, pts) | taṁ → tam (pts)
๖. ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น ยังละความง่วงนั้นไม่ได้ เธอพึงมนสิการถึงอาโลกสัญญา(ความกำหนดหมายแสงสว่าง) ตั้งสัญญาว่าเป็นกลางวันไว้ คือ
yathā divā tathā rattiṁ yathā rattiṁ tathā divā.กลางวัน อย่างไร กลางคืนก็อย่างนั้น กลางคืนอย่างไร กลางวันก็อย่างนั้น Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveyyāsi.
vivaṭena → vivaṭṭena (cck, sya1ed); middhavigatena (mr) | vivaṭena → vivaṭṭena (bj: syā) | vivaṭena → vivaṭṭena (cck: syā.); middhavigatena (cck: ka.) | vivaṭena → S. vivaṭṭena; M. M8 middhavigatena. (pts note)
มีใจเปิดเผย ไม่มีอะไรหุ้มห่อ ทำจิตให้โปร่งใส
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
yaṁ te → yante (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความง่วงนั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, pacchāpuresaññī caṅkamaṁ adhiṭṭhaheyyāsi antogatehi indriyehi abahigatena mānasena.
pacchāpuresaññī → pacchāpure tathāsaññī (katthaci) | adhiṭṭhaheyyāsi → adhiṭṭheyyāsi (bj, pts) | pacchāpuresaññī → pacchāpure tathāsaññī (cck: katthaci) | pacchāpuresaññī → M. Ph. M8 pacchimena passena. (pts note) | caṅkamaṁ → M. Ph. M8 sīhaseyyaṁ; T. M7 taṁ kamaṁ. (pts note) | adhiṭṭheyyāsi → M. Ph. S. adhiṭṭhaheyyāsi. (pts note) | antogatehi → M. Ph. M8 -gadhehi. (pts note) | abahigatena → M. bahi- (pts note)
๗. ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น ยังละความง่วงนั้นไม่ได้ เธอพึงอธิษฐานจงกรม กำหนดหมายเดินกลับไปกลับมา สำรวมอินทรีย์ภายใน มีใจไม่คิดไปภายนอก
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.
yaṁ te → yante (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts)
เป็นไปได้ที่เมื่อเธออยู่อย่างนั้น จะละความง่วงนั้นได้

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeyyāsi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
manasi karitvā paṭibuddhena ca → manasikaritvā paṭibuddheneva (bj, sya-all) | pāde → pādena (sya-all, pts) | pādena → Ph. T. M6. M7 pāde. (pts note) | manasikaritvā → M. -karetvā. (pts note)
ถ้าเมื่อเธออยู่อย่างนั้น เธอยังละความง่วงนั้นไม่ได้ ก็พึงสำเร็จสีหไสยา(การ นอนดุจราชสีห์)โดยตะแคงข้างขวา ซ้อนเท้าเหลื่อมเท้า มีสติสัมปชัญญะ ทำอุฏฐานสัญญา(กำหนดหมายว่าจะลุกขึ้น)ไว้ในใจ
Paṭibuddhena ca te, moggallāna, khippaññeva paccuṭṭhātabbaṁ:
Paṭibuddhena ca → paṭibuddheneva (bj, sya-all) | paṭibuddheneva → paṭibuddhenaca (bj: machasaṁ) | ca → paṭibuddheneva (cck: syā.) | ca → S. -buddhen'; eva; T. paṭipavubbena ca. (pts note) | paccuṭṭhātabbaṁ → M6 -paṭṭhātabbaṁ. (pts note) | khippaññeva → khippaṁyeva (bjt) | khippaññeva → khippaṁ yeva (pts)
พอตื่น ก็รีบลุกขึ้นด้วยตั้งใจว่า
‘na seyyasukhaṁ na passasukhaṁ na middhasukhaṁ anuyutto viharissāmī’ti.
passasukhaṁ → phassasukhaṁ (bj) | na → omitted by M. M8. T. M6. M7. (pts note) | passasukhaṁ → omitted by M. M8 ; T. phassa- (pts note) | na → omitted by T. M6. M7. (pts note) | viharissāmīti → viharissāmī ti evaṁ (pts)
‘เราจักไม่ ประกอบความสุขในการนอน ไม่ประกอบความสุขในการเอกเขนก ไม่ประกอบ ความสุขในการหลับ’
Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts)
โมคคัลลานะ เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล

Tasmātiha, moggallāna, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
โมคคัลลานะ เพราะเหตุนั้นแล เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
‘na uccāsoṇḍaṁ paggahetvā kulāni upasaṅkamissāmī’ti.
na → omitted by M8. (pts note) | upasaṅkamissāmīti → upasaṅkamissāmī ti evaṁ (pts)
‘เราจักไม่ชูงวง เข้าไปยังตระกูล’
Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts)
เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล
Sace, moggallāna, bhikkhu uccāsoṇḍaṁ paggahetvā kulāni upasaṅkamati, santi hi, moggallāna, kulesu kiccakaraṇīyāni.โมคคัลลานะ ถ้าภิกษุชูงวงเข้าไปยังตระกูล และในตระกูลก็มีกิจที่จะต้องทำ หลายอย่าง Yehi manussā āgataṁ bhikkhuṁ na manasi karonti, tatra bhikkhussa evaṁ hoti:
yehi → yena (bj, sya-all, pts) | yena → yehi (bj: machasaṁ) | yena → M. Ph. M8 yehi. (pts note) | tatra → M8 tañ ca. (pts note) | manasi karonti → manasikaronti (bjt, th, pts)
ทำให้ผู้คนไม่ใส่ใจถึงภิกษุผู้มาถึงแล้ว เพราะเหตุนั้น ภิกษุจึงมีความคิด อย่างนี้ว่า
‘kosu nāma idāni maṁ imasmiṁ kule paribhindi, virattarūpā dānime mayi manussā’ti.
kosu nāma idāni → kosudāni (bj) | virattarūpā dānime mayi → virattarūpādāni me (bj) | idāni → dāni (sya-all, pts) | virattarūpā dānime → virattarūpādānīme (sya-all, pts) | kosudāni → kosunāmaidāni (bj: machasaṁ) | manussāti → cirattarūpādāni me mayī manussā (bj: machasaṁ) | ti → M8 pi. (pts note) | kosu → ko su (th, pts) | manussāti → manussā ti (pts)
‘เดี๋ยวนี้ ใครกันนะยุยงให้เราแตกกับตระกูลนี้ เดี๋ยวนี้ คนเหล่านี้ เบื่อหน่ายเรา’
Itissa alābhena maṅkubhāvo, maṅkubhūtassa uddhaccaṁ, uddhatassa asaṁvaro, asaṁvutassa ārā cittaṁ samādhimhā.
maṅkubhāvo → M8 mākula- (pts note) | itissa → iti ssa (pts)
ดังนั้น เธอจึงมีความเก้อเขินเพราะไม่ได้อะไร เมื่อเก้อเขิน จึงมีความ ฟุ้งซ้าน เมื่อฟุ้งซ่าน จึงมีความไม่สำรวม เมื่อไม่สำรวม จิตจึงห่างจากสมาธิ

Tasmātiha, moggallāna, evaṁ sikkhitabbaṁ:
ha → T. inserts vā. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
โมคคัลลานะ เพราะเหตุนั้นแล เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
‘na viggāhikakathaṁ kathessāmī’ti.
kathessāmīti → kathessāmī ti evaṁ (pts)
‘เราจักไม่กล่าว ถ้อยคำที่เป็นเหตุให้ทุ่มเถียงกัน’
Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts)
เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล
Viggāhikāya, moggallāna, kathāya sati kathābāhullaṁ pāṭikaṅkhaṁ, kathābāhulle sati uddhaccaṁ, uddhatassa asaṁvaro, asaṁvutassa ārā cittaṁ samādhimhā.
samādhimhā → nāhaṁ moggalāna sabbeheva samaggaṁ vaṇṇayāmi gahaṭṭhehi. pabbajitehi kho ahaṁ moggallāna samaggaṁ vaṇṇayāmi (cck: ka.) | pāṭikaṅkhaṁ → T. M6. M7 -khā. (pts note)
โมคคัลลานะ เมื่อมีถ้อยคำที่เป็นเหตุให้ทุ่มเถียงกัน ก็จำต้องพูดมาก เมื่อมี การพูดมาก ความฟุ้งซ่านจึงมี เมื่อฟุ้งซ่าน จึงมีความไม่สำรวม เมื่อไม่สำรวม จิตจึงห่างจากสมาธิ
Nāhaṁ, moggallāna, sabbeheva saṁsaggaṁ vaṇṇayāmi.
Nāhaṁ, moggallāna, sabbeheva saṁsaggaṁ vaṇṇayāmi → nāhaṁ moggalāna sabbeheva samaggaṁ vaṇṇayāmi gahaṭṭhehi pabbajitehi kho ahaṁ moggallāna samaggaṁ vaṇṇayāmi (mr) | saṁsaggaṁ → M. Ph. M8 samaggaṁ throughout. (pts note) | sabbeheva → sabbe h eva (pts)
โมคคัลลานะ เราไม่สรรเสริญการคลุกคลีกับคนทั้งปวง
Na panāhaṁ, moggallāna, sabbeheva saṁsaggaṁ na vaṇṇayāmi.
na → M. omits this phrase. (pts note) | na → omitted by Ph. M8. (pts note) | sabbeheva → sabbe h eva (pts)
เราจะไม่สรรเสริญ การคลุกคลีโดยประการทั้งปวงเลยก็หาไม่
Sagahaṭṭhapabbajitehi kho ahaṁ, moggallāna, saṁsaggaṁ na vaṇṇayāmi.
vaṇṇayāmi → nāhaṁ moggallāna sabbeheva samaggaṁ vaṇṇayāmi gahaṭṭhehi, pabbajitehi kho ahaṁ moggallāna samaggaṁ vaṇṇayāmi (cck: ka.) | sagahaṭṭhapabbajitehi → T. sagahaṭṭhe pa-; M6 saṅgahaṭṭha-; M. saṅgahatthaṁ pa-; Ph. saṁgahaṭṭhā pa-; M8 saṁgahatthānasso pa- (pts note) | vaṇṇayāmi → Ph. M8 repeat after -yāmi: saṅgahaṭṭhā (M8 saṅgahiṭṭhāsā) pa- kho ahaṁ M- (M8 -sso) samaggaṁ vaṇṇayāmi. (pts note)
คือ เราไม่สรรเสริญการคลุกคลีด้วยหมู่ชน ทั้งคฤหัสถ์และบรรพชิต
Yāni ca kho tāni senāsanāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni tathārūpehi senāsanehi saṁsaggaṁ vaṇṇayāmī”ti.
manussarāhasseyyakāni → manussarāhaseyyakāni (bj, sya-all, pts1ed) | saṁsaggaṁ → samaggaṁ (mr) | manussarāhasseyyakāni → manussarāhaseyyakāni (cck: sī. syā.) | saṁsaggaṁ → samaggaṁ (cck: ka.) | appanigghosāni → M. M8 -nighosāni; M6 -niggosāni. (pts note) | manussarāhaseyyakāni → T. -tāni. (pts note) | vaṇṇayāmīti → vaṇṇayāmī ti (pts)
แต่เราสรรเสริญการคลุกคลีด้วยเสนาสนะที่มีเสียงน้อย มีเสียงอึกทึกน้อย ปราศจากการสัญจรไปมาของผู้คน ควรเป็นสถานที่ทำการลับ ของมนุษย์ สมควรเป็นที่หลีกเร้น

Evaṁ vutte, āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนั้นแล้ว ท่านพระมหาโมคคัลลานะจึงได้ทูลถาม พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānan”ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto → saṁkhittena taṇhāsaṁkhayavimutto (pts) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts)
“พระพุทธเจ้าข้า ว่าโดยย่อ ด้วยข้อปฏิบัติเท่าไรหนอ ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้หลุดพ้นเพราะความสิ้นไปแห่งตัณหา มีความสำเร็จสูงสุด มีความ เกษมจากโยคะสูงสุด ประพฤติพรหมจรรย์ถึงที่สุด มีที่สุดอันสูงสุด ประเสริฐกว่า เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย”

“Idha, moggallāna, bhikkhuno sutaṁ hoti:พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “โมคคัลลานะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ได้สดับมาว่า ‘sabbe dhammā nālaṁ abhinivesāyā’ti;
sabbe → M6 sabbe 'va. (pts note) | abhinivesāyāti → abhinivesāyā ti (pts)
ธรรม ทั้งปวงไม่ควรยึดมั่น
evañcetaṁ, moggallāna, bhikkhuno sutaṁ hoti:
evañcetaṁ → evaṁ cetaṁ (bjt) | evañcetaṁ → evañ etaṁ (pts)
ภิกษุได้สดับมาอย่างนั้นว่า
‘sabbe dhammā nālaṁ abhinivesāyā’ti.
abhinivesāyāti → abhinivesāyā ti (pts)
ธรรมทั้งปวงไม่ควรยึดมั่น
So sabbaṁ dhammaṁ abhijānāti, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya sabbaṁ dhammaṁ parijānāti. Sabbaṁ dhammaṁ pariññāya yaṁ kiñci vedanaṁ vediyati sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.
abhijānāti → abhijānāti so (bj) | parijānāti → M6 paṭi- (pts note) | yaṁ kiñci → yaṁkiñci (my, th)
ภิกษุ นั้นย่อมรู้ชัดธรรมทั้งปวง ครั้นรู้ชัดธรรมทั้งปวงแล้ว จึงกำหนดรู้ธรรมทั้งปวง ครั้นกำหนดรู้ธรรมทั้งปวงแล้ว จึงเสวยเวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา
So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.เธอพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในเวทนา เหล่านั้นอยู่ พิจารณาเห็นความคลายไปในเวทนาเหล่านั้นอยู่ พิจารณาเห็นความดับ ไปในเวทนาเหล่านั้นอยู่ พิจารณาเห็นความสละคืนในเวทนาเหล่านั้นอยู่ So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto virāgānupassī viharanto nirodhānupassī viharanto paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati,
na kiñci → na ca kiñci (bj, sya-all, mr) | paṭinissaggānupassī → paṭinissāggānupassī (bj) | na → na ca (bj, sya-all, pts) | kiñci → na ca kiñci (sī. syā. ka.) ma. ni. 1.390 passitabbaṁ (cck note) | viharanto → omitted by M7. (pts note) | ca → omitted by M6. (pts note)
เมื่อพิจารณา เห็นความไม่เที่ยงในเวทนาเหล่านั้นอยู่ พิจารณาเห็นความคลายไปในเวทนาเหล่านั้นอยู่ พิจารณาเห็นความดับไปในเวทนาเหล่านั้นอยู่ พิจารณาเห็นความสละคืนในเวทนา เหล่านั้นอยู่ เธอก็ไม่ยึดมั่นอะไรๆ ในโลก
anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaṁyeva parinibbāyati.
paccattaṁyeva → paccattaññeva (th) | paccattaṁyeva → paccattaṁ yeva (pts)
เมื่อไม่ยึดมั่น ก็ไม่สะดุ้ง เมื่อไม่สะดุ้ง ก็ปรินิพพานเฉพาะตน

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
itthattāyāti → itthattāyā ti (pts)
เธอย่อมรู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจ ที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป
Ettāvatā kho, moggallāna, bhikkhu saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānan”ti.
devamanussānanti aṭṭhamaṁ → devamanussānan ti (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto → saṁkhittena taṇhāsaṁkhayavimutto (pts)
โมคคัลลานะ ว่าโดยย่อ ด้วยข้อปฏิบัติเท่านี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้หลุดพ้น เพราะความสิ้นไปแห่งตัณหา มีความสำเร็จสูงสุด มีความเกษมจากโยคะสูงสุด ประพฤติ พรหมจรรย์ถึงที่สุด มีที่สุดอันสูงสุด ประเสริฐกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย”

Aṭṭhamaṁ.
aṭṭhamaṁ → ti (pts)
จปลายมานสูตรที่ ๘ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย