Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 7.64อังคุตตรนิกาย
  • 6. Abyākatavagga

Kodhanasutta๖๔ โกธนสูตร

“Sattime, bhikkhave, dhammā sapattakantā sapattakaraṇā kodhanaṁ āgacchanti itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇā → sapattakāraṇā (sya-all) | sattime → (pts) | āgacchanti → M8 āgacchati. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ ย่อมมาถึงบุคคลผู้มักโกรธ จะเป็นสตรี หรือบุรุษก็ตาม
Katame satta?ธรรม ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ

Idha, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:๑. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า ‘aho vatāyaṁ dubbaṇṇo assā’ti.
assāti → assā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้มีผิว พรรณทรามเถิด’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa vaṇṇavatāya nandati.
vaṇṇavatāya → Ph. S. vaṇṇatāya; T. -vātāya. (pts note)
เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ศัตรู มีผิวพรรณงาม
Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, kiñcāpi so hoti sunhāto suvilitto kappitakesamassu odātavatthavasano;
Kodhanoyaṁ → kodhanāyaṁ (mr) | odātavatthavasano → odātavatthavāsano (sya-all); odātavasano (mr) | sunhāto → sunahāto (bj, pts) | odātavatthavasano atha kho → odātavatthavāsano athakho (sya-all) | Kodhanoyaṁ → kodhanāyaṁ (cck: ka.) | odātavatthavasano → odātavasano (cck: ka.) | yaṁ → M. Ph. M8 -nāyaṁ throughout. (pts note) | kodhapareto → Ph. M8 kodhā- (pts note) | so → T. yo. (pts note) | sunahāto → M. Ph. S. sunh-; M8. M7 suṇh- (pts note) | odātavatthavasano → M7 S. -vāsano; M8 odātavasano. (pts note) | kodhanoyaṁ → kodhano yaṁ (pts) | kiñcāpi → kiñ cāpi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธ ครอบงำ โกรธจัดนี้ แม้อาบน้ำดีแล้ว ไล้ทาดีแล้ว ตัดผม โกนหนวดแล้วนุ่งผ้าขาวก็จริง
atha kho so dubbaṇṇova hoti kodhābhibhūto.
dubbaṇṇova → dubbaṇṇo ca (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th)
แต่บุคคลผู้ถูกความโกรธครอบงำนั้น ก็เป็นคนมีผิวพรรณทรามอยู่นั่นเอง
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all)
นี้เป็นธรรมประการที่ ๑ ที่ศัตรู มุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๒. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า
‘aho vatāyaṁ dukkhaṁ sayeyyā’ti.
sayeyyāti → sayeyyā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้นอน เป็นทุกข์เถิด’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa sukhaseyyāya nandati.เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ศัตรู นอนสบาย Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, kiñcāpi so pallaṅke seti gonakatthate paṭalikatthate kadalimigapavarapaccattharaṇe sauttaracchade ubhatolohitakūpadhāne;
gonakatthate → goṇakatthate paṭikatthate (bj); gonakatthate paṭikatthate (sya-all, pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇe → kādalimigapavarapaccattharaṇe (bj) | ubhatolohitakūpadhāne atha kho → ubhatolohitakupadhāne athakho (sya-all) | paṭikatthate → omitted by M. M8. (pts note) | paṭalikatthate → M6 pāṭali-; M8 paṭilakaṭṭhate; T. paṭili-; omitted by Ph. (pts note) | kadalimigapavarapaccattharaṇe → S. kādali-; M8. M6 -migavara-; T. kādalimiharapavara- (pts note) | sa-uttaracchade → S. -ccharade; M8 uttañcate; M6 -cchede. (pts note) | ubhatolohitakūpadhāne → ubhato lohitakūpadhāne (bjt) | kodhanoyaṁ → kodhano yaṁ (pts) | kiñcāpi → kiñ cāpi (pts) | sauttaracchade ubhatolohitakūpadhāne → sa-uttaracchade ubhato-lohitakūpadhāne (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธครอบงำ โกรธจัดนี้ แม้นอนอยู่บนเตียงมีเท้าเป็นรูปสัตว์ร้าย ลาดด้วยพรม ขนสัตว์ ลาดด้วยเครื่องลาดมีลายรูปดอกไม้ มีเครื่องลาดหนังชะมด เครื่องลาดมีเพดาน เครื่องลาดมีหมอน ๒ ข้างก็จริง
atha kho so dukkhaññeva seti kodhābhibhūto.
dukkhaṁ → T. dukkhā. (pts note) | seti → omitted by M6. (pts note) | dukkhaññeva → dukkhaṁyeva (bjt) | atha kho → athakho (th) | dukkhaññeva → dukkhaṁ yeva (pts)
แต่บุคคลผู้ ถูกความโกรธครอบงำนั้น ก็นอนเป็นทุกข์ อยู่นั่นเอง
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all) | sapattakaraṇo → Ph. S. -kār- (pts note)
นี้เป็นธรรม ประการที่ ๒ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๓. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า
‘aho vatāyaṁ na pacurattho assā’ti.
pacurattho → T. pacurate. (pts note) | assāti → assā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้ อย่าได้ มีความเจริญเลย’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa pacuratthatāya nandati.เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ ศัตรูมีความเจริญ Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, anatthampi gahetvā ‘attho me gahito’ti maññati, atthampi gahetvā ‘anattho me gahito’ti maññati.
yaṁ → also M6. M7 -nāyaṁ; T. -naṁ yaṁ. (pts note) | gahito → M8 continues: vipaccanikā gahitā, as further on. (pts note) | anatthampi → anatthaṁpi (th) | atthampi → atthaṁpi (th) | kodhanoyaṁ → kodhano yaṁ (pts) | anatthampi → anatthaṁ pi (pts) | gahitoti → gahito ti (pts) | atthampi → atthaṁ pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธ ครอบงำ โกรธจัดนี้ แม้ได้ความเสื่อมก็เข้าใจว่า ‘ตนได้ความเจริญ’ แม้ได้ความเจริญก็เข้าใจว่า ‘ตนได้ความเสื่อม’
Tassime dhammā aññamaññaṁ vipaccanīkā gahitā dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya saṁvattanti kodhābhibhūtassa.
aññamaññaṁ vipaccanīkā → aññamaññavipaccanīkā (sya-all, pts) | tassime → tass ime (pts) | aññamaññaṁ vipaccanīkā → aññam aññavipaccanīkā (pts)
ธรรมเหล่านี้เป็น ข้าศึกต่อกันและกัน ที่บุคคลผู้ถูกความโกรธครอบงำนั้นยึดถือแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อไม่เกื้อกูล เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all) | + → kho (bjt)
นี้เป็นธรรมประการ ที่ ๓ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๔. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า
‘aho vatāyaṁ na bhogavā assā’ti.
assāti → assā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้เป็นคน ไม่มีโภคทรัพย์เถิด’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa bhogavatāya nandati.เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ ศัตรูมีโภคทรัพย์ Kodhanassa, bhikkhave, purisapuggalassa kodhābhibhūtassa kodhaparetassa, yepissa te honti bhogā uṭṭhānavīriyādhigatā bāhābalaparicitā sedāvakkhittā dhammikā dhammaladdhā, tepi rājāno rājakosaṁ pavesenti kodhābhibhūtassa.
ssa → omitted by T. M6. M7. (pts note) | rājāno → T. inserts ca. (pts note) | uṭṭhānavīriyādhigatā → uṭṭhānaviriyādhigatā (bjt, th, pts) | tepi rājāno → tepirājāno (bjt) | yepissa → ye pi ssa (pts) | tepi → te pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธ ครอบงำ โกรธจัดนี้ แม้มีโภคทรัพย์ที่หามาได้ด้วยความขยันหมั่นเพียร เก็บรวบรวมด้วยน้ำพักน้ำแรง อาบเหงื่อต่างน้ำ ประกอบด้วยธรรม ได้มาโดยธรรมก็จริง แต่พระราชาก็รับสั่งให้ริบโภคทรัพย์ของบุคคล ผู้ถูกความโกรธครอบงำ
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all)
นี้เป็นธรรมประการที่ ๔ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๕. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า
‘aho vatāyaṁ na yasavā assā’ti.
assāti → assā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้เป็น คนไม่มียศเถิด’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa yasavatāya nandati.
yasavatāya → T. -tā; Ph. M8 yasatāya. (pts note)
เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ศัตรู มียศ
Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, yopissa so hoti yaso appamādādhigato, tamhāpi dhaṁsati kodhābhibhūto.
so → (sya-all) | yaṁ → also T. M6. M7 -nāyaṁ. (pts note) | so → omitted by S. (pts note) | kodhanoyaṁ → kodhano yaṁ (pts) | yopissa → yo pi ssa (pts) | tamhāpi → tamhā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธครอบงำ โกรธจัดนี้ แม้มียศที่ได้มาด้วยความไม่ประมาทก็จริง แต่บุคคลผู้ ถูกความโกรธครอบงำก็เสื่อมจากยศนั้น
Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all) | ayaṁ → ayam (pts)
นี้เป็นธรรมประการที่ ๕ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๖. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า
‘aho vatāyaṁ na mittavā assā’ti.
assāti → assā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้เป็น คนไม่มีมิตรเถิด’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa mittavatāya nandati.เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ศัตรู มีมิตร Kodhanaṁ, bhikkhave, purisapuggalaṁ kodhābhibhūtaṁ kodhaparetaṁ, yepissa te honti mittāmaccā ñātisālohitā, tepi ārakā parivajjanti kodhābhibhūtaṁ.
kodhanaṁ → kodhanoyaṁ (bj, sya-all) | purisapuggalaṁ kodhābhibhūtaṁ kodhaparetaṁ → purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto (bj, sya-all) | parivajjanti → taṁ parivajjentī (bj); taṁ parivajjenti (sya-all); parivajjenti (pts) | Kodhanaṁ → S. -no 'yaṁ. (pts note) | purisapuggalaṁ → S. -lo. (pts note) | kodhaparetaṁ → S. -taṁ. (pts note) | ārakā → M. Ph. S. add taṁ. (pts note) | yepissa → ye pi ssa (pts) | tepi → te pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธครอบงำ โกรธจัดนี้ แม้มีมิตร อำมาตย์ ญาติ สาโลหิต ก็จริง แต่คน เหล่านั้นก็พากันหลีกเลี่ยงบุคคลผู้ถูกความโกรธครอบงำนั้นไปห่างไกล
Ayaṁ, bhikkhave, chaṭṭho dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all) | chaṭṭho → M. M8 chaṭṭhamo. (pts note) | sapattakaraṇo → Ph. S. -kār- (pts note)
นี้เป็นธรรมประการที่ ๖ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
๗. ศัตรูในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อศัตรูอย่างนี้ว่า
‘aho vatāyaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyyā’ti.
vatāyaṁ → Ph. vatāhaṁ. (pts note) | upapajjeyyā → M8 upajj-; T. M6. M7 uppajj- (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | upapajjeyyāti → upapajjeyyā ti (pts)
‘ขอให้เจ้าคนนี้ หลังจากตายแล้วไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรกเถิด’
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้น เพราะเหตุไร Na, bhikkhave, sapatto sapattassa sugatigamane nandati.
sugatigamane → sugatigamanena (bj, sya-all, pts)
เพราะศัตรูย่อมไม่ยินดีให้ศัตรูไปสู่สุคติ
Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.
yaṁ → also T. M6. M7 -nāyaṁ. (pts note) | vācāya → M. la; M8 pa || manasā; Ph. omits pa. (pts note) | kodhanoyaṁ → kodhano yaṁ (pts)
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธครอบงำ โกรธจัดนี้ ประพฤติทุจริต ทางกาย ประพฤติทุจริตทางวาจา ประพฤติทุจริตทางใจ
So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya …pe…
vācāya → (bj, pts) | pe → M. la; M8 pa; Ph. S. give it in full. (pts note) | + → duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā (th)
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati kodhābhibhūto.
upapajjati → T. M6. M7 upp- (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | kodhābhibhūto → kodhābhi bhūto (bjt)
หลังจาก ตายแล้ว ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
Ayaṁ, bhikkhave, sattamo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.
sapattakaraṇo → sapattakāraṇo (sya-all) | vā → vāti (sya-all)
นี้เป็นธรรม ประการที่ ๗ ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ

Ime kho, bhikkhave, satta dhammā sapattakantā sapattakaraṇā kodhanaṁ āgacchanti itthiṁ vā purisaṁ vāti.
sapattakaraṇā → sapattakāraṇā (sya-all) | sapattakaraṇā → Ph. S. -kār- (pts note) | āgacchanti → T. M6. M7 -cchati. (pts note) | kodhanaṁ → kodhanam (pts) | vāti → vā ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ที่ศัตรูมุ่งหมาย ที่ศัตรูพึงทำ ย่อมมา ถึงบุคคลผู้มักโกรธ จะเป็นสตรี หรือบุรุษก็ตาม

Kodhano dubbaṇṇo hoti, atho dukkhampi seti so;
atho → M. M8 aho; T. M6 atha kho. (pts note) | dukkhampi → dukkhaṁ pi (pts)
บุคคลผู้มักโกรธนั้น มีผิวพรรณทราม นอนเป็นทุกข์
Atho atthaṁ gahetvāna, anatthaṁ adhipajjati.
atho → M. Ph. M8 attho. (pts note) | gahetvāna → T. -naṁ. (pts note) adhipajjati → adhigacchati (si); paṭipajjati (sya-all) | adhipajjati → adhigacchati (bj: sīmu); paṭipajjati (bj: machasaṁ, syā) | adhipajjati → adhigacchati (cck: sī.); paṭipajjati (cck: syā.) | adhipajjati → S. paṭi-; also M9 (Com.). (pts note)
ได้ความเจริญแล้ว ก็ยังถึงความเสื่อม

Tato kāyena vācāya, vadhaṁ katvāna kodhano;
vadhaṁ → vaṇaṁ (bj: PTS) | vadhaṁ → T. vaṇaṁ; M6. M7 vanaṁ; Ph. M8 vaṇṇaṁ. (pts note)
บุคคลผู้มักโกรธ ถูกความโกรธครอบงำ
Kodhābhibhūto puriso, dhanajāniṁ nigacchati.
dhanajāniṁ → M8 kodhanajā; T. more -jātiṁ than -jāniṁ; M6 -dhāniṁ. (pts note)
ทำการเข่นฆ่าทางกาย วาจา ย่อมประสบความเสื่อมทรัพย์

Kodhasammadasammatto, āyasakyaṁ nigacchati;
kodhasammadasammatto āyasakyaṁ → kodhasammādasammatto āyasakkhaṁ (sya-all) | kodhasammādasammatto → kodhasammadasammatto (sya-all: yu.) | kodhasammadasammatto → S. -sammāda- (pts note) āyasakyaṁ → āyasakkhaṁ (sya-all) | āyasakyaṁ → āyasakayyaṁ (bj) | āyasakyaṁ → āyasakkhaṁ (cck: syā.) | āyasakkhaṁ → āyasakyaṁ (sya-all: yu.) | āyasakyaṁ → S. -sakkhaṁ. (pts note)
บุคคลผู้มัวเมาด้วยความมัวเมาเพราะโกรธ ย่อมถึงความเสื่อมยศ
Ñātimittā suhajjā ca, parivajjanti kodhanaṁ.
ñātimittā → T. M6. M7 -mitta. (pts note) | ca → T. M7 taṁ; M6 naṁ. (pts note) parivajjanti → parivajjenti (bj, sya-all, pts)
ญาติมิตรและสหาย ย่อมหลีกเว้นบุคคลผู้มักโกรธ

Anatthajanano kodho, kodho cittappakopano;
Anatthajanano → itivu. 88 itivuttakepi (cck note) kodho → omitted by T. (pts note) | cittappakopano → M6 -ppakodhano. (pts note)
ความโกรธก่อความเสียหาย ความโกรธทำจิตให้กำเริบ
Bhayamantarato jātaṁ, taṁ jano nāvabujjhati.
jātaṁ → S. jātiṁ. (pts note) | bhayamantarato → bhayam antarato (pts) jano → M8 inserts ca. (pts note)
บุคคลผู้มักโกรธย่อมไม่รู้ภัยที่เกิดจากภายใน

Kuddho atthaṁ na jānāti, kuddho dhammaṁ na passati;
jānāti → omitted by M7. (pts note)
บุคคลผู้โกรธย่อมไม่รู้อรรถ บุคคลผู้โกรธย่อมไม่เห็นธรรม
Andhatamaṁ tadā hoti, yaṁ kodho sahate naraṁ.
andhatamaṁ → andhantamaṁ (bj) | andhatamaṁ → T. M6 andhaṁ t-; M7 andhan t- (pts note)
ความโกรธครอบงำนรชนในกาลใด ความมืดย่อมมีในกาลนั้น

Yaṁ kuddho uparodheti, sukaraṁ viya dukkaraṁ;
uparodheti → M8 -roceti. (pts note) viya → Ph. S. viyaṁ. (pts note) | dukkaraṁ → M7 dukkhara. (pts note)
บุคคลผู้โกรธย่อมก่อกรรม ที่ทำได้ยากเหมือนทำได้ง่าย
Pacchā so vigate kodhe, aggidaḍḍhova tappati.
aggidaḍḍho → M8 -daḍḍhaṁ. (pts note) | aggidaḍḍhova → aggidaḍḍho va (pts)
ภายหลังเมื่อหายโกรธแล้ว เขาย่อมเดือดร้อนเหมือนถูกไฟไหม้

Dummaṅkuyaṁ padasseti, dhūmaṁ dhūmīva pāvako;
padasseti → sadasseti (bj); paṭhamaṁ dasseti (sya-all) | padasseti dhūmaṁ dhūmīva → sadasseti dhūmaggi viya (bj); paṭhamaṁ dasseti dhūmaggimiva (sya-all) | padasseti → sadasseti (cck: sī.); paṭhamaṁ dasseti (cck: syā.) | Dummaṅkuyaṁ → M. dummakudhaṁ; M8 has for this line: dassoti (sic) dhummapiṁ (sic) pāpato (sic). (pts note) | padasseti → M8. T. M6. M7. S. paṭhamaṁ dasso; Ph. dasseti alone. (pts note) dhūmaṁ dhūmīva → dhūmaggimi va (pts) | pāvako → dummaṅkuyaṁ padasseti dhūmaṁ dhūmīca pācako (bj: machasaṁ) | dhūmaggimi → M. Ph. dhumaṁ dhumi. (pts note) | pāvako → Ph. pāpako; T. adds va. (pts note) | dhūmaṁ dhūmīva → dhūmaggi viya (bjt) | dhūmaṁ dhūmīva → dasseti dhūmaggimiva (th)
บุคคลผู้โกรธย่อมแสดงความเก้อยาก ก่อน เหมือนไฟแสดงควันก่อน
Yato patāyati kodho, yena kujjhanti mānavā.
patāyati → patāyatī (sya-all) | patāyati → S. -tī. (pts note) mānavā → māṇavā (sya-all) | kujjhanti → M8 kujjha; T. kucchanti; M6 kujjanti. (pts note) | mānavā → S. māṇavā. (pts note)
ความโกรธเกิดขึ้นในกาลใด คนทั้งหลายย่อมโกรธในกาลนั้น

Nāssa hirī na ottappaṁ, na vāco hoti gāravo;
Nāssa hirī na ottappaṁ → na assa hirī ottappañca (mr) | hirī → hiri (pts) | ottappaṁ → na assa hirī ottappañca (cck: ka.) | Nāssa → M. Ph. M8 na assa. (pts note) | hiri → M7. S. hirī; Ph. hīri; T. M6. M7 add hoti. (pts note) | ottappaṁ → M. M8 -ppañ ca. (pts note) vāco → vā so (sya-all); vācā (pts) | vācā → M. M8 va. (pts note)
บุคคลผู้โกรธไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ ไม่มีคำพูดที่น่าเคารพ
Kodhena abhibhūtassa, na dīpaṁ hoti kiñcanaṁ.
kiñcanaṁ → kiñcinaṁ (sya-all) | dīpaṁ → M8 risaṁ; M6 padīpaṁ l. na dīpaṁ. (pts note) | kiñcanaṁ → M8. S. kiñcinaṁ. (pts note)
บุคคลผู้ถูกความโกรธครอบงำ ไม่มีความสว่างแม้แต่น้อย

Tapanīyāni kammāni, yāni dhammehi ārakā;กรรมเหล่าใดห่างไกลจากธรรม เป็นเหตุให้เดือดร้อน Tāni ārocayissāmi, taṁ suṇātha yathā tathaṁ.
yathā tathaṁ → yathākathaṁ (sya-all, pts)
เราจักบอกกรรมเหล่านั้น เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้นไปตามลำดับ

Kuddho hi pitaraṁ hanti, hanti kuddho samātaraṁ;
kuddho → S. puts kuddho after hanti. (pts note) | kuddho hi → kuddhohi (bjt)
บุคคลผู้โกรธ ฆ่าบิดาก็ได้ บุคคลผู้โกรธ ฆ่ามารดาก็ได้
Kuddho hi brāhmaṇaṁ hanti, hanti kuddho puthujjanaṁ.บุคคลผู้โกรธ ฆ่าพราหมณ์ ก็ได้ บุคคลผู้โกรธ ฆ่าปุถุชนก็ได้

Yāya mātu bhato poso, imaṁ lokaṁ avekkhati;
yāya → M. T. M6. M7 yāyaṁ; M8 kāya. (pts note)
ลูกที่มารดาเลี้ยงไว้ จนได้ลืมตามองโลกนี้
Tampi pāṇadadiṁ santiṁ, hanti kuddho puthujjano.
pāṇadadiṁ → T. M7 -dī. (pts note) | santiṁ → omitted by T. M7, but T. repeats hanti; M8 has taṁ pi bālā na disanti. (pts note) | tampi → tam pi (pts)
เป็นผู้มีกิเลสหนา โกรธขึ้นมา ย่อมฆ่าแม้มารดาผู้ให้ชีวิตนั้น

Attūpamā hi te sattā, attā hi paramo piyo;
attūpamā hi → attūpamāya (bj) | attūpamā → attupamā (pts) | attūpamāya → attūpamāhi (bj: machasaṁ) | Attupamā → S. atthūpa-; M. Ph. attahitā samā sattā; M8 attahittā s- s- (pts note) paramo → paramaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | paramo → paramaṁ (pts) | paramaṁ → paramo (bj: machasaṁ) | paramo → paramaṁ (cck: sī. syā.)
สัตว์เหล่านั้นมีตนเป็นเครื่องเปรียบเทียบ เพราะตนเป็นที่รักอย่างยิ่ง
Hanti kuddho puthuttānaṁ, nānārūpesu mucchito.
puthuttānaṁ → M8. T. puthujjattānaṁ. (pts note) mucchito → T. M6. M7 mi- (pts note)
ผู้โกรธหมกมุ่นในรูปต่างๆ ย่อมฆ่าตนเองเพราะเหตุต่างๆ

Asinā hanti attānaṁ, visaṁ khādanti mucchitā;
hanti → hantī (bj) visaṁ → T. visā. (pts note)
คือฆ่าตนเองด้วยดาบบ้าง กินยาพิษตายบ้าง
Rajjuyā bajjha mīyanti, pabbatāmapi kandare.
bajjha mīyanti → baddhā miyyanti (sya-all) | bajjha → baddhā (pts) | rajjuyā → rajjubaddhā (bj: sīmu) | baddhā → M. Ph. M8. T. bajjha; M6 bajja; M7 baccha. (pts note) | mīyanti → S. miyyanti; M. Ph. M8. T. miyanti. (pts note) kandare → M8 kantare. (pts note) | pabbatāmapi → pabbatām api (pts)
ใช้เชือกผูกคอตายบ้าง กระโดดลงในซอกเขาตายบ้าง

Bhūnahaccāni kammāni, attamāraṇiyāni ca;
Bhūnahaccāni → bhūtahaccāni (bj, sya-all) | bhūnahaccāni → bhūtabhaccāni (bj); bhūtahaccāni (sya-all) | Bhūnahaccāni → bhūtahaccāni (cck: sī. syā.) | Bhūnahaccāni → only M. Ph. M8 have bhūna- (= skr. bhrūṇahatyā), whereas T. M6. M7. S. have bhūta- (pts note) attamāraṇiyāni → M. Ph. M8 attāmara- (pts note)
คนเหล่านั้นเมื่อทำกรรม อันมีแต่ความเสื่อมและทำลายตน
Karontā nāvabujjhanti, kodhajāto parābhavo.
Karontā nāvabujjhanti → karonto nāvabujjhati (mr) | nāvabujjhanti → karonto nāvabujjhati (cck: ka.) | karontā → M. Ph. -to; M8 -ti. (pts note) | nāvabujjhanti → M. Ph. -bujjhati; T. n'avalu- or na va bu-; M8 -pucchati. (pts note)
ก็ไม่รู้สึก ความเสื่อมเกิดจากความโกรธ

Itāyaṁ kodharūpena, maccupāso guhāsayo;
kodharūpena → T. -rūpehi na. (pts note) | itāyaṁ → itā yaṁ (bjt) guhāsayo → guhāsamo (bj: sīmu) | maccupāso → M8 -veso. (pts note)
ตามที่กล่าวมา ความโกรธนี้ เป็นบ่วงแห่งมัจจุ มีถ้ำเป็นที่อยู่อาศัย
Taṁ damena samucchinde, paññāvīriyena diṭṭhiyā.
damena → M8. M6 tan da-; T. M7 tanamena; M. taṁ dhamena; Ph. taṁ dhammena. (pts note) | samucchinde → M7 -cchinda; T. -cchinnā; M6 -cchinnaṁ. (pts note) paññāvīriyena → paññā viriyena (bjt) | paññāvīriyena → paññāviriyena (th, pts)
โดยรูปของความโกรธ พึงตัดความโกรธนั้นด้วยทมะ (ความข่มใจ) คือปัญญา ความเพียร และทิฏฐิ

Yathā metaṁ akusalaṁ, samucchindetha paṇḍito;
metaṁ → ekametaṁ (bj); ekamekaṁ (sya-all, pts1ed) | yathā metaṁ → ekametaṁ (bj); ekamekaṁ (sya-all, pts) | metaṁ → ekametaṁ (cck: syā.); ekametaṁ (cck: sī.) | ekaṁ → M6. M7 ekam etaṁ; M8 etam etaṁ; M. yathā me taṁ. (pts note) | yathā metaṁ → ekam ekaṁ (pts) samucchindetha → T. -cchinnotha; M. -danti; Ph. M8 -dati. (pts note) | paṇḍito → M. M8 -tā. (pts note)
บัณฑิตพึงตัดอกุศลธรรมแต่ละอย่าง
Tatheva dhamme sikkhetha, mā no dummaṅkuyaṁ ahu.
sikkhetha → T. M7 -ta. (pts note) | tatheva → tath eva (pts)
พึงศึกษาในธรรมเหมือนอย่างนั้น เธอทั้งหลายปรารถนาอยู่ว่า ‘ขอความเป็นผู้เก้อยากอย่าได้มีแก่เราทั้งหลาย’

Vītakodhā anāyāsā, vītalobhā anussukā;
anāyāsā → T. ānā- (pts note) anussukā → anissukā (cck, pts1ed) | vītalobhā → vītamohā (bj) | anussukā → anissukā (sya-all, pts) | anussukā → anissukā (sī. syā.) tadaṭṭhakathāsu pana ‘‘anussukā’’ tveva dissati (cck note) | vītalobhā → T. -mohaṁ; M6. M7 -mohā. (pts note) | anissukā → M. Ph. M8. T. anusso (pts note)
บุคคลผู้ปราศจากความโกรธ ไม่มีความคับแค้นใจ ปราศจากความโลภ ไม่มีความริษยา
Dantā kodhaṁ pahantvāna, parinibbanti anāsavā”ti.
pahantvāna → pahatvāna (bj) | pahantvāna parinibbanti anāsavāti ekādasamaṁ → pahatvāna parinibbassathanāsavāti (sya-all) | pahatvāna → M. Ph. M8 pahantāna. (pts note) parinibbanti anāsavā”ti → parinibbassathanāsavāti (sya-all); parinibbiṁsu anāsavāti (mr) | anāsavā’’ti → parinibbissathanāsavāti (cck: syā.); parinibbiṁsu anāsavāti (cck: ka.) | parinibbassathanāsavāti → parinibbimsu anāsavā (sya-all: yu.) | parinibbiṁsu → M7. S. parinibbassath'; T. parinibbassa; M6 parinibbānassath'. (pts note) | anāsavā → T. v'; anāsavā. (pts note) | parinibbanti anāsavāti → parinibbiṁsu anāsavā ti (pts)
ฝึกฝนตนแล้ว ละความโกรธได้แล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะ ปรินิพพาน

Ekādasamaṁ.โกธนสูตรที่ ๑๑ จบ

Abyākatavaggo chaṭṭho.
chaṭṭho → paṭhamo (sya-all) | abyākatavaggo chaṭṭho → abyākata vaggo niṭṭhito (bjt)

Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

Abyākato purisagati, tissa sīha arakkhiyaṁ;
Avyākato → T. -vo. (pts note) arakkhiyaṁ kimilaṁ → rakkhitapañcamaṁ kimbila (pts) | tissasīhārakkheyya → sīharakkhitapañcamaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | Sīha → T. M7 Tissīha; M6 Tisīha; M8 Tisa Siha. (pts note) | rakkhitapañcamaṁ → M. Ph. arakkhiyaṁ; M8 tatiyaṁ pathamaṁ. (pts note) | tissa sīha arakkhiyaṁ → tissasīhārakkheyya kimbilo (bjt) | tissa sīha arakkhiyaṁ → tissasīharakkhitapañcamaṁ tatravatamaṁ (th)
๑. อัพยากตสูตร ๒. ปุริสคติสูตร ๓. ติสสพรหมสูตร ๔. สีหเสนาปติสูตร ๕. อรักเขยยสูตร
Kimilaṁ satta pacalā, mettā bhariyā kodhekādasāti.
Kimbila → S. has for this Pāda: tatra vata maṁ Kimmilo; M. Ph. Kimilaṁ; M8 Kimhilattha; T. Kimbilā. (pts note) | satta → T. M6. M7 metta; omitted by M8. (pts note) | pacalā → omitted by M8. T. M6. M7. (pts note) | kimilaṁ satta pacalā → sattapacalāyana māpuñña (bjt) | kimilaṁ satta pacalā → kimmilo sattabhariyāya (th) mettā bhariyā kodhekādasāti → sattabhariyā kodhanā ti (pts) | bhariyākodhanekādasā’ti → tatra vata maṁ kimbilo satta bhariyāya kodhanā (bj: sīmu); kimilaṁ satta pacalā mettā bhariyā kodhekādasāti (bj: machasaṁ) | sattabhariyā → S. -bhariyāya; M. Ph. mettā bha-; M8 bhariyo; T. M6. M7 bhariyāya. (pts note) | kodhanā → M. Ph. kodhekā dasā; M8 kodhekārasā. (pts note) | ti → omitted by S. (pts note)
๖. กิมิลสูตร ๗. สัตตธัมมสูตร ๘. จปลายมานสูตร ๙. เมตตสูตร ๑๐. ภริยาสูตร ๑๑. โกธนสูตร

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Lietuvių · ไทย