Dutiyabalasutta
Dutiyabalasutta → khīṇāsavabalasuttaṁ (bj)๒๘ ทุติยพลสูตร
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:
atha kho → (sya-all) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท่านพระสารีบุตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามท่านพระสารีบุตรดังนี้ว่า
“kati nu kho, sāriputta, khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
kati → Ph. M8 kiñci. (pts note) | balehi → omitted by M. (pts note) | nu kho → nukho (bjt)“สารีบุตร ภิกษุขีณาสพมีกำลัง เท่าไร จึงปฏิญญาความสิ้นอาสวะทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’”ti?
āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว”
“Aṭṭha, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
bhikkhu → (bj)ท่านพระสารีบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุขีณาสพมีกำลัง ๘ ประการ จึงปฏิญญาความสิ้นอาสวะทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’ti.
me → Ph. inserts 'va. (pts note) | āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว’
Katamāni aṭṭha?
aṭṭha → a. ni. 10.90; paṭi. ma. 2.44 (cck note)กำลังของภิกษุขีณาสพ ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Idha, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti.๑. สังขารทั้งปวงเป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพในพระธรรมวินัยนี้เห็นว่าเป็น สภาวะไม่เที่ยงด้วยปัญญาอันชอบ ตามความเป็นจริง
Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti, yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
yampi → yam pi (pts) | idampi → idam pi (pts)แม้ข้อที่ สังขารทั้งปวงเป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเห็นว่าเป็นสภาวะไม่เที่ยงด้วย ปัญญาอันชอบตามความเป็นจริง นี้ก็เป็นกำลังของภิกษุขีณาสพ ที่ภิกษุขีณาสพอาศัยปฏิญญาความสิ้นอาสวะทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะ ของเราสิ้นแล้ว’
Puna caparaṁ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๒. กามทั้งหลายเป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเห็นว่าเปรียบด้วยหลุมถ่านเพลิง ด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริง
Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti, yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
yampi → yam pi (pts) | idampi → idam pi (pts)แม้ข้อที่กามทั้งหลายเป็น ธรรมที่ภิกษุขีณาสพเห็นว่าเปรียบด้วยหลุมถ่านเพลิงด้วยปัญญาอันชอบ ตามความเป็นจริง นี้ก็เป็นกำลังของภิกษุขีณาสพที่ภิกษุขีณาสพ อาศัยปฏิญญาความสิ้นอาสวะทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว’
Puna caparaṁ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṁ cittaṁ hoti vivekapoṇaṁ vivekapabbhāraṁ vivekaṭṭhaṁ nekkhammābhirataṁ byantibhūtaṁ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi.
vivekaṭṭhaṁ → vavakaṭṭhaṁ (bj) | byantibhūtaṁ → vyantībhūtaṁ (bj, sya-all) | vavakaṭṭhaṁ → vivekaṭṭhaṁ (bj: machasaṁ) | nekkhammābhirataṁ → M8 nekkhama-abhi-; Ph. nikkhamā- throughout. (pts note) | āsavaṭṭhāniyehi → āsavaṭṭhānīyehi (bjt) | byantibhūtaṁ → byantībhūtaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | byantibhūtaṁ → vyantibhūtaṁ (pts)๓. จิตของภิกษุขีณาสพเป็นธรรมชาติน้อมไป โน้มไป โอนไป ตั้งอยู่ใน วิเวก ยินดียิ่งในเนกขัมมะ ปราศจากเงื่อนธรรม อันเป็นที่ตั้งแห่ง อาสวะโดยประการทั้งปวง
Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṁ cittaṁ hoti vivekapoṇaṁ vivekapabbhāraṁ vivekaṭṭhaṁ nekkhammābhirataṁ byantibhūtaṁ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti, yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
vivekaṭṭhaṁ → vavakaṭṭhaṁ (bj) | byantibhūtaṁ → vyantībhūtaṁ (bj, sya-all) | nekkhammābhirataṁ → M8 nekkhamabhi- (pts note) | āsavaṭṭhāniyehi → āsavaṭṭhānīyehi (bjt) | byantibhūtaṁ → byantībhūtaṁ (th) | yampi → yam pi (pts) | byantibhūtaṁ → vyantibhūtaṁ (pts) | idampi → idam pi (pts)แม้ข้อที่จิตของภิกษุขีณาสพเป็นธรรมชาติ น้อมไป โน้มไป โอนไป ตั้งอยู่ในวิเวก ยินดียิ่งในเนกขัมมะ ปราศจาก เงื่อนธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งอาสวะโดยประการทั้งปวง นี้ก็เป็นกำลัง ของภิกษุขีณาสพ ที่ภิกษุขีณาสพอาศัยปฏิญญาความสิ้นอาสวะ ทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว’
Puna caparaṁ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๔. สติปัฏฐาน ๔ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว
Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti, yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
bhikkhuno → T. continues: balaṁ hoti and so on. (pts note) | yampi → yam pi (pts) | idampi → idam pi (pts)แม้ข้อที่ สติปัฏฐาน ๔ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว นี้ก็เป็น กำลังของภิกษุขีณาสพที่ภิกษุขีณาสพอาศัยปฏิญญาความสิ้นอาสวะ ทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว’
Puna caparaṁ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro iddhipādā bhāvitā honti subhāvitā …pe…
pe → M. la; Ph. M8 pa; T. M6. M7 have Puna ca paraṁ bh- khīṇā- bhikkhuno. (pts note)๕. อิทธิบาท ๔ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว ฯลฯ
pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni …pe…
indriyāni → T. M6. M7 add pañca balāni. (pts note) | pañcindriyāni → pañc indriyāni (pts)๖. อินทรีย์ ๕ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว ฯลฯ
satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā …pe…
satta bojjhaṅgā → sattabojjhaṅgā (bjt)๗. โพชฌงค์ ๗ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว ฯลฯ
ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito.๘. อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว
Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti, yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
khīṇāsavassa → khiṇāsavassa (sya-all) | yampi → yam pi (pts) | idampi → idam pi (pts)แม้ ข้อที่อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นธรรมที่ภิกษุขีณาสพเจริญอบรมดีแล้ว นี้ก็เป็นกำลังของภิกษุขีณาสพที่ภิกษุขีณาสพอาศัยปฏิญญาความ สิ้นอาสวะทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว’
Imāni kho, bhante, aṭṭha khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti:
balehi → omitted by M. (pts note)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุขีณาสพมีกำลัง ๘ ประการนี้แล จึงปฏิญญา ความสิ้นอาสวะทั้งหลายว่า
‘khīṇā me āsavā’”ti.
āsavāti aṭṭhamaṁ → āsavā ti (pts)‘อาสวะของเราสิ้นแล้ว”