Vimokkhasutta๖๖ วิโมกขสูตร
“Aṭṭhime, bhikkhave, vimokkhā.
aṭṭhime → (pts) | vimokhā → M. Ph. M8. S. -kkhā throughout. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)ภิกษุทั้งหลาย วิโมกข์ ๘ ประการนี้
Katame aṭṭha?วิโมกข์ ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Rūpī rūpāni passati.๑. บุคคลผู้มีรูป เห็นรูปทั้งหลาย
Ayaṁ paṭhamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ที่ ๑
Ajjhattaṁ arūpasaññī, bahiddhā rūpāni passati.
arūpasaññī, bahiddhā → arūpasaññī eko bahiddhā (cck, sya1ed, pts1ed, mr) | eko → eko (bj: machasaṁ natthi.) | bahiddhā → arūpasaññī eko bahiddhā (syā. pī. ka.) dī. ni. 2.129; dī. ni. 3.338, 358; a. ni. 8.119; ma. ni. 2.248 passitabbaṁ (cck note) | eko → omitted by T. M6. M7. (pts note)๒. บุคคลผู้มีอรูปสัญญาภายใน เห็นรูปทั้งหลายภายนอก
Ayaṁ dutiyo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ ที่ ๒
Subhanteva adhimutto hoti.
subhanteva → subhan t eva (pts)๓. บุคคลเป็นผู้น้อมใจไปว่า ‘งาม’ เท่านั้น
Ayaṁ tatiyo vimokkho.
tatiyo → tatiyā (bj) | vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ที่ ๓
Sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
atthagamā → atthaṅgamā (bj: machasaṁ) | ākāsoti → ākāso ti (pts)๔. บุคคลบรรลุอากาสานัญจายตนฌาน โดยกำหนดว่า ‘อากาศหา ที่สุดมิได้’ อยู่ เพราะล่วงรูปสัญญา ดับปฏิฆสัญญา ไม่กำหนด นานัตตสัญญาโดยประการทั้งปวง
Ayaṁ catuttho vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ที่ ๔
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)๕. บุคคลล่วงอากาสานัญจายตนฌาน โดยประการทั้งปวง บรรลุ วิญญาณัญจายตนฌาน โดยกำหนดว่า ‘วิญญาณหาที่สุดมิได้’ อยู่
Ayaṁ pañcamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ที่ ๕
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
kiñcīti → kiñcī ti (pts)๖. บุคคลล่วงวิญญาณัญจายตนฌาน โดยประการทั้งปวง บรรลุ อากิญจัญญายตนฌาน โดยกำหนดว่า ‘ไม่มีอะไร’ อยู่
Ayaṁ chaṭṭho vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็น วิโมกข์ที่ ๖
Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.๗. บุคคลล่วงอากิญจัญญายตนฌาน โดยประการทั้งปวง บรรลุ เนวสัญญานาสัญญายตนฌานอยู่
Ayaṁ sattamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ที่ ๗
Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati.
saññāvedayitanirodhaṁ → saññāvedayitaṁ nirodhaṁ (bjt)๘. บุคคลล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน โดยประการทั้งปวง บรรลุ สัญญาเวทยิตนิโรธอยู่
Ayaṁ aṭṭhamo vimokkho.
vimokkho → vimokkhoti (bj) | vimokkho → vimokho (pts)นี้เป็นวิโมกข์ที่ ๘
Ime kho, bhikkhave, aṭṭha vimokkhā”ti.
vimokkhāti chaṭṭhaṁ → vimokhā ti aṭṭh ime (pts)ภิกษุทั้งหลาย วิโมกข์ ๘ ประการนี้แล