DutiyamaraṇassatisuttaСутта Памятование о Смерти Вторая
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (bj, sya-all); nāṭike (pts) | nādike → nātike (sya-all: yu.) | Nāṭike → M. Ph. Nāt-; T. M6. M7. S. Nād- (pts note) | Giñjakāvasathe → Ph. Bhiñja- (pts note)Одно время Благословенный располагается в Надике в кирпичной зале.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi …pe…
bhikkhū → bhikkhu (bj) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | + → bhikkhavoti bhadanteti kho te bhikkhu (bjt)Здесь Благословенный обратился к монахам:
maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā.
maraṇassati → bhagavato paccassosuṁ bhagavā etadavoca maraṇasati (bjt) | maraṇassati → maraṇasati (pts)“Монахи, памятование о смерти, будучи развитым и взращённым, приносит великий плод и пользу, завершается в бессмертном, оканчивается в бессмертном.
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, maraṇassati kathaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā?
maraṇassati → maraṇasati (bjt, pts)И каким образом?
Idha, bhikkhave, bhikkhu divase nikkhante rattiyā patihitāya iti paṭisañcikkhati:
patihitāya → paṭihitāya (sya-all, pts1ed) | patihitāya → paṭihitāya (pts) | patihitāya → paṭihitāya (bj: PTS) | patihitāya → paṭihitāya (cck: pī.); (cck: a. ni. 6.20 passitabbaṁ) | paṭihitāya → Ph. sannihitāya; T. pahītāya. (pts note) | iti paṭisañcikkhati → itipaṭisañcikkhati (bjt)Вот, монахи, когда день подошёл к концу, и наступила ночь, монах рассуждает так:
‘bahukā kho me paccayā maraṇassa—“[Этой ночью] я могу умереть из-за различных причин:
ahi vā maṁ ḍaṁseyya, vicchiko vā maṁ ḍaṁseyya, satapadī vā maṁ ḍaṁseyya;
vicchiko → vicchikā (sya-all, pts) | ḍaṁseyya → Ph. ḍasseyya; M6. M7 ḍaseyya throughout; T. ḍaheyya. (pts note) | ḍaṁseyya → T. ḍaseyya. (pts note)Змея может укусить меня, или скорпион, или многоножка могут ужалить меня,
tena me assa kālakiriyā. So mama assa antarāyo.
mama assa antarāyo → mamassantarāyo (sya-all) | assa → mamassa (cck: a. ni. 6.20)и из-за этого я могу умереть. Это будет помехой для меня.
Upakkhalitvā vā papateyyaṁ, bhattaṁ vā me bhuttaṁ byāpajjeyya, pittaṁ vā me kuppeyya, semhaṁ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṁ, manussā vā maṁ upakkameyyuṁ, amanussā vā maṁ upakkameyyuṁ;
upakkhalitvā → T. -kkhilitvā. (pts note) | kuppeyyuṁ → kuppeyyaṁ (pts)Я могу споткнуться и упасть, или моя еда не переварится во мне, или желчь станет спровоцированной, или слизь станет спровоцированной, или острые ветры во мне станут спровоцированными, или люди нападут на меня, или дикие духи нападут на меня,
tena me assa kālakiriyā. So mama assa antarāyo’ti.
mama assa antarāyoti → mamassantarāyoti (sya-all) | antarāyoti → antarāyo ti (pts)и я могу умереть. Это будет помехой для меня”.
Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:Этому монаху нужно рассуждать так:
‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti.
atthi → atthī (bj) | appahīnā → M. -hinnā throughout. (pts note) | antarāyāyāti → antarāyāyā ti (pts)“Есть ли у меня какие-либо плохие, неблагие качества, которые не были отброшены, и которые могут стать помехой для меня, если я сегодня ночью умру?”
Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Если, рассмотрев [это], монах знает:
‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
tesaṁyeva → tesaṁ yeva (bjt, pts) | sampajaññañca → sampajaññaṁ ca (bjt) | tesaṁyeva → tesaññeva (th) | antarāyāyāti → antarāyāyā ti (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)“у меня есть плохие, неблагие качества, которые не были отброшены, и которые могут стать помехой для меня, если я сегодня ночью умру” – то тогда ему следует приложить дополнительное желание, усилие, старание, воодушевление, неутомимость, памятование, и сознательность ради отбрасывания этих плохих, неблагих качеств.
Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;
kareyya → kareyyaṁ (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | tasseva → tass eva (pts) | chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca → chandañ ca vāyāmañ ca ussāhañ ca ussoḷhiñ ca appaṭivāniñ ca satiñ ca sampajaññañ ca (pts)Это как тот, у кого загорелась бы одежда или [волосы] на голове, приложил бы дополнительное желание, усилие, старание, воодушевление, неутомимость, памятование, и сознательность для того, чтобы потушить [пламя] на его одежде или голове –
evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | tesaṁyeva → tesaṁ yeva (bjt, pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)точно так же этот монах должен приложить дополнительное желание, усилие, старание, воодушевление, неутомимость, памятование, и сознательность ради отбрасывания этих плохих, неблагих качеств.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Но если, рассмотрев [это], монах знает:
‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
antarāyāyāti → antarāyāyā ti (pts) | teneva → ten eva (pts)“у меня нет каких-либо плохих, неблагих качеств, которые не были бы отброшены, и которые могли бы стать помехой для меня, если я сегодня ночью умру” – то тогда ему следует пребывать в этом самом восторге и радости, тренируясь днём и ночью в [развитии] благих качеств.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu rattiyā nikkhantāya divase patihite iti paṭisañcikkhati:
patihite → paṭihite (sya-all) | paṭihite → Ph. sannihite. (pts note) | iti paṭisañcikkhati → itipaṭisañcikkhati (bjt)Но, когда ночь подошла к концу, и наступил день, монах [тоже] рассуждает так:
‘bahukā kho me paccayā maraṇassa—“[Этим днём] я могу умереть из-за различных причин:
ahi vā maṁ ḍaṁseyya, vicchiko vā maṁ ḍaṁseyya, satapadī vā maṁ ḍaṁseyya;
vicchiko → vicchikā (sya-all) | daṁseyya → T. ḍaseyya. (pts note)Змея может укусить меня, или скорпион, или многоножка могут ужалить меня,
tena me assa kālakiriyā. So mama assa antarāyo.
antarāyo → antarāyāti (bj) | mama assa antarāyo → mamassantarāyo (sya-all)и из-за этого я могу умереть. Это будет помехой для меня.
Upakkhalitvā vā papateyyaṁ, bhattaṁ vā me bhuttaṁ byāpajjeyya, pittaṁ vā me kuppeyya, semhaṁ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṁ, manussā vā maṁ upakkameyyuṁ, amanussā vā maṁ upakkameyyuṁ;Я могу споткнуться и упасть, или моя еда не переварится, или желчь станет спровоцированной, или слизь станет спровоцированной, или острые ветры во мне станут спровоцированными, или люди нападут на меня, или дикие духи нападут на меня,
tena me assa kālakiriyā. So mama assa antarāyo’ti.
antarāyoti → antarāyāyāti (bj) | mama assa antarāyoti → mamassantarāyoti (sya-all) | antarāyoti → antarāyo ti (pts)и из-за этого я могу умереть. Это будет помехой для меня”.
Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:Этому монаху нужно рассуждать так:
‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti.
assu → T. M6. M7 assa. (pts note) | antarāyāyāti → antarāyāyā ti (pts)“Есть ли у меня какие-либо плохие, неблагие качества, которые не были отброшены, и которые могут стать помехой для меня, если я сегодня днём умру?”
Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Если, рассмотрев [это], монах знает:
‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
atthi → atthī (bj) | antarāyāyāti → antarāyāti (bj) | assu → T. assa. (pts note) | tesaṁyeva → tesaṁ yeva (bjt, pts) | sampajaññañca → sampajaññaṁ ca (bjt) | tesaṁyeva → tesaññeva (th) | antarāyāyāti → antarāyāyā ti (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)“у меня есть плохие, неблагие качества, которые не были отброшены, и которые могут стать помехой для меня, если я сегодня днём умру” – то тогда ему следует приложить дополнительное желание, усилие, старание, воодушевление, неутомимость, памятование, и сознательность ради отбрасывания этих плохих, неблагих качеств.
Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | tasseva → tass eva (pts) | chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca → chandañ ca vāyāmañ ca ussāhañ ca ussoḷhiñ ca appaṭivāniñ ca satiñ ca sampajaññañ ca (pts)Это как тот, у кого загорелась бы одежда или [волосы] на голове, приложил бы дополнительное желание, усилие, старание, воодушевление, неутомимость, памятование, и сознательность для того, чтобы потушить [пламя] на его одежде или голове –
evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | tesaṁyeva → tesaṁ yeva (bjt, pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)точно так же этот монах должен приложить дополнительное желание, усилие, старание, воодушевление, неутомимость, памятование, и сознательность ради отбрасывания этих плохих, неблагих качеств.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Но, если, рассмотрев [это], монах знает:
‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
natthi → atthi (sya-all) | pītipāmojjena → pītipāmujjena (sya-all) | divā kālaṁ → divākālaṁ (bjt) | antarāyāyāti → antarāyāyā ti (pts) | teneva → ten eva (pts)“у меня нет каких-либо плохих, неблагих качеств, которые не были бы отброшены, и которые могли бы стать помехой для меня, если я сегодня днём умру” – то тогда ему следует пребывать в этом самом восторге и радости, тренируясь днём и ночью в [развитии] благих качеств.
Evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, maraṇassati evaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā”ti.
amatapariyosānāti catutthaṁ → amatapariyosānā ti aṭṭh imā (pts) | maraṇassati → maraṇasati (bjt, pts)Когда, монахи, памятование о смерти развитое и взращённое таким образом, приносит великий плод и пользу, завершается в бессмертном, оканчивается в бессмертном”.