Devadattavipattisutta๗ เทวทัตตวิปัตติสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตกรุงราชคฤห์ เมื่อพระเทวทัตจากไปไม่นาน
Tatra bhagavā devadattaṁ ārabbha bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | kho → omitted by M. (pts note)ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงปรารภพระเทวทัต รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṁ attavipattiṁ paccavekkhitā hoti.“ภิกษุทั้งหลาย ทางที่ดี ภิกษุพึงพิจารณาเห็นวิบัติของตนตามกาลอันควร
Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṁ paravipattiṁ paccavekkhitā hoti.ทางที่ดี ภิกษุพึงพิจารณาเห็นวิบัติของผู้อื่นตามกาลอันควร
Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṁ attasampattiṁ paccavekkhitā hoti.ทางที่ดี ภิกษุพึง พิจารณาเห็นสมบัติของตนตามกาลอันควร
Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṁ parasampattiṁ paccavekkhitā hoti.ทางที่ดี ภิกษุพึงพิจารณาเห็นสมบัติ ของผู้อื่นตามกาลอันควร
Aṭṭhahi, bhikkhave, asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
pariyādinnacitto → T. -diṇṇa- (pts note)ภิกษุทั้งหลาย เทวทัตถูกอสัทธรรม ๘ ประการครอบงำย่ำยีจิต ต้องไปเกิด ในอบาย ต้องไปเกิดในนรก ดำรงอยู่ชั่วกัป แก้ไขไม่ได้
Katamehi aṭṭhahi?
Katamehi → cūḷava. 348 (cck note)อสัทธรรม ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Lābhena hi, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
hi → (bj, sya-all, pts) | pariyādinnacitto → Ph. M8. T. M7 -diṇṇa- (pts note)๑. เทวทัตถูกลาภครอบงำย่ำยีจิต ต้องไปเกิดในอบาย ต้องไปเกิด ในนรก ดำรงอยู่ชั่วกัป แก้ไขไม่ได้
Alābhena, bhikkhave …pe…๒. เทวทัตถูกความเสื่อมลาภครอบงำย่ำยีจิต ฯลฯ
yasena, bhikkhave …๓. เทวทัตถูกยศครอบงำย่ำยีจิต ฯลฯ
ayasena, bhikkhave …๔. เทวทัตถูกความเสื่อมยศครอบงำย่ำยีจิต ฯลฯ
sakkārena, bhikkhave …๕. เทวทัตถูกสักการะครอบงำย่ำยีจิต ฯลฯ
asakkārena, bhikkhave …
bhikkhave → omitted by M8. T. M7. (pts note)๖. เทวทัตถูกความเสื่อมสักการะครอบงำย่ำยีจิต ฯลฯ
pāpicchatāya, bhikkhave …๗. เทวทัตถูกความปรารถนาชั่วครอบงำย่ำยีจิต ฯลฯ
pāpamittatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
pariyādinnacitto → Ph. M8. T. -diṇṇa- (pts note)๘. เทวทัตถูกความมีมิตรชั่วครอบงำย่ำยีจิต ต้องไปเกิดในอบาย ต้องไป เกิดในนรก ดำรงอยู่ชั่วกัป แก้ไขไม่ได้
Imehi kho, bhikkhave, aṭṭhahi asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
pariyādinnacitto → M8. T. M7 -diṇṇa- (pts note)ภิกษุทั้งหลาย เทวทัตถูกอสัทธรรม ๘ ประการนี้แลครอบงำย่ำยีจิต ต้องไป เกิดในอบาย ต้องไปเกิดในนรก ดำรงอยู่ชั่วกัป แก้ไขไม่ได้
Sādhu, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ lābhaṁ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya,
abhibhuyya → (pts) | abhibhuyya → M. M7. S. twice. (pts note)ภิกษุทั้งหลาย ทางที่ดี ภิกษุพึงครอบงำลาภที่เกิดขึ้นอยู่
uppannaṁ alābhaṁ …pe…
uppannaṁ → uppannam (pts)พึงครอบงำความ เสื่อมลาภที่เกิดขึ้นอยู่ ...
uppannaṁ yasaṁ …ยศที่เกิดขึ้น ...
uppannaṁ ayasaṁ …
ayasaṁ → omitted by M8. (pts note)ความเสื่อมยศที่เกิดขึ้น ...
uppannaṁ sakkāraṁ …สักการะที่ เกิดขึ้น ...
uppannaṁ asakkāraṁ …ความเสื่อมสักการะที่เกิดขึ้น ...
uppannaṁ pāpicchataṁ …ความปรารถนาชั่วที่เกิดขึ้น ...
uppannaṁ pāpamittataṁ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya.
abhibhuyya → (pts) | abhibhuyya → M. M7. S. twice. (pts note)ความมี มิตรชั่วที่เกิดขึ้นอยู่
Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṁ paṭicca uppannaṁ lābhaṁ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya,
Kiñca → kathañca (pts1ed, mr) | abhibhuyya → (pts) | Kiñca → kathañca (cck: ka.) | Kathañ → M8. S. kiñ. (pts note) | abhibhuyya → M. T. M6. M7. S. twice. (pts note) | kiñca → kathañ ca (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยอำนาจประโยชน์อะไร จึงพึงครอบงำลาภที่เกิดขึ้นอยู่
uppannaṁ alābhaṁ …pe…
uppannaṁ alābhaṁ → (sya-all, pts) | pe → M. Ph. M8 give it in full; M. has la, Ph. M8 have pa after alābhaṁ. (pts note)
uppannaṁ yasaṁ …
uppannaṁ yasaṁ → yañhissa (th)
uppannaṁ ayasaṁ …
uppannaṁ sakkāraṁ …
uppannaṁ asakkāraṁ …
uppannaṁ pāpicchataṁ …
uppannaṁ pāpamittataṁ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya?... พึงครอบงำความมีมิตรชั่วที่เกิดขึ้นอยู่
Yaṁ hissa, bhikkhave, uppannaṁ lābhaṁ anabhibhuyya viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, uppannaṁ lābhaṁ abhibhuyya viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
uppannaṁ lābhaṁ anabhibhuyya → anabhibhuyya anabhibhuyya (mr) | lābhaṁ abhibhuyya → abhibhuyya abhibhuyya (mr) | anabhibhuyya → anabhibhūyya anabhibhūyya (cck: ka.) | abhibhuyya → abhibhūyya abhibhūyya (cck: ka.) | hissa → hi ssa (pts)ภิกษุทั้งหลาย เพราะเมื่อภิกษุไม่ครอบงำลาภที่เกิดขึ้นอยู่ อาสวะ และความ เร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น พึงเกิดขึ้น แต่เมื่อเธอครอบงำลาภที่เกิดขึ้นอยู่ อาสวะ และความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้นย่อมไม่มีแก่เธอ
Yaṁ hissa, bhikkhave, uppannaṁ alābhaṁ …pe…
ssa → T. hi. (pts note) | yaṁ hissa → yañhissa (th) | hissa → hi ssa (pts)
uppannaṁ yasaṁ …
uppannaṁ ayasaṁ …
uppannaṁ sakkāraṁ …
uppannaṁ asakkāraṁ …
uppannaṁ pāpicchataṁ …
uppannaṁ pāpamittataṁ anabhibhuyya viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, uppannaṁ pāpamittataṁ abhibhuyya viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
abhibhuyya → M. twice. (pts note)เพราะเมื่อภิกษุไม่ครอบงำความเสื่อมลาภที่เกิดขึ้นอยู่ ... ยศที่เกิดขึ้น ... ความ เสื่อมยศที่เกิดขึ้น ... สักการะที่เกิดขึ้น ... ความเสื่อมสักการะที่เกิดขึ้น ... ความ ปรารถนาชั่วที่เกิดขึ้น ... ความมีมิตรชั่วที่เกิดขึ้นอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ ก่อความคับแค้นพึงเกิดขึ้น แต่เมื่อเธอครอบงำความมีมิตรชั่วที่เกิดขึ้นอยู่ อาสวะ และความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้นย่อมไม่มีแก่เธอ
Idaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṁ paṭicca uppannaṁ lābhaṁ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya,
abhibhuyya → (pts) | vihareyya → M. S. twice; M. omits vihareyya. (pts note)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยอำนาจประโยชน์นี้แล จึงพึงครอบงำลาภที่เกิดขึ้นอยู่
uppannaṁ alābhaṁ …pe…... ความเสื่อมลาภที่เกิดขึ้น
uppannaṁ yasaṁ …... ยศที่เกิดขึ้น
uppannaṁ ayasaṁ …... ความเสื่อมยศที่เกิดขึ้น
uppannaṁ sakkāraṁ …... สักการะที่ เกิดขึ้น
uppannaṁ asakkāraṁ …... ความเสื่อมสักการะที่เกิดขึ้น
uppannaṁ pāpicchataṁ …... ความปรารถนาชั่วที่เกิดขึ้น
uppannaṁ pāpamittataṁ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya.
abhibhuyya → (pts)... ความมี มิตรชั่วที่เกิดขึ้นอยู่
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
‘uppannaṁ lābhaṁ abhibhuyya abhibhuyya viharissāma,
abhibhuyya → (pts) | abhibhuyya → M. M8. S. twice; M6 omits abhi- (pts note) | viharissāma → M8 vihāreyyāma; omitted by M6. (pts note)‘เราทั้งหลาย จักครอบงำลาภที่เกิดขึ้นอยู่
uppannaṁ alābhaṁ …pe…... ความเสื่อมลาภที่เกิดขึ้น
uppannaṁ yasaṁ …... ยศที่เกิดขึ้น
uppannaṁ ayasaṁ …... ความ เสื่อมยศที่เกิดขึ้น
uppannaṁ sakkāraṁ …... สักการะที่เกิดขึ้น
uppannaṁ asakkāraṁ …... ความเสื่อมสักการะที่เกิดขึ้น
uppannaṁ pāpicchataṁ …... ความ ปรารถนาชั่วที่เกิดขึ้น
uppannaṁ pāpamittataṁ abhibhuyya abhibhuyya viharissāmā’ti.
abhibhuyya viharissāmāti evañhi → viharissāmā ti evaṁ hi (pts) | abhibhuyya → M. T. M7. S. twice. (pts note) | viharissāmā → M8 vihāreyyāma. (pts note)... ความมีมิตรชั่วที่เกิดขึ้นอยู่’
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti sattamaṁ → sikkhitabban ti (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย พึงสำเหนียกอย่างนี้แล”