Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 8.6อังคุตตรนิกาย
  • 1. Mettāvagga

Dutiyalokadhammasutta๖ ทุติยโลกธัมมสูตร

“Aṭṭhime, bhikkhave, lokadhammā lokaṁ anuparivattanti, loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati.
aṭṭhime → (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย โลกธรรม ๘ ประการนี้ ย่อมหมุนไปตามโลก และโลกก็ หมุนไปตามโลกธรรม ๘ ประการ
Katame aṭṭha?โลกธรรม ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ Lābho ca, alābho ca, yaso ca, ayaso ca, nindā ca, pasaṁsā ca, sukhañca, dukkhañca.
sukhañca dukkhañca → sukhaṁ ca dukkhaṁ ca (bjt, th) | sukhañca dukkhañca → sukhañ ca dukkhañ ca (pts)
๑. ลาภ ๒. เสื่อมลาภ ๓. ยศ ๔. เสื่อมยศ ๕. นินทา ๖. สรรเสริญ ๗. สุข ๘. ทุกข์
Ime kho, bhikkhave, aṭṭha lokadhammā lokaṁ anuparivattanti, loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattati.
aṭṭha lokadhammā → aṭṭhalokadhammā (bjt) | aṭṭha lokadhamme → aṭṭhalokadhamme (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย โลกธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมหมุนไปตามโลก และโลกก็หมุน ไปตามโลกธรรม ๘ ประการนี้

Assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi.
sukhampi dukkhampi → sukhaṁpi dukkhaṁpi (th) | lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi → lābho pi alābho pi yaso pi ayaso pi nindā pi pasaṁsā pi sukhaṁ pi dukkhaṁ pi (pts)
ลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุข และทุกข์ย่อมเกิดขึ้น แก่ปุถุชนผู้ยังไม่ได้สดับ
Sutavatopi, bhikkhave, ariyasāvakassa uppajjati lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi.
pi → T. M7 insert kho. (pts note) | yaso → T. M6. M7 put ayaso before yaso. (pts note) | sukhampi dukkhampi → sukhaṁpi dukkhaṁpi (th) | sutavatopi → sutavato pi (pts) | lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi → lābho pi alābho pi yaso pi ayaso pi nindā pi pasaṁsā pi sukhaṁ pi dukkhaṁ pi (pts)
ลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุข และทุกข์ย่อมเกิดขึ้น แก่อริยสาวกผู้ได้สดับ
Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā”ti?
adhippayāso → adhippāyo (si); adhippāyaso (sya-all, km); adhippāyoso (pts1ed) | adhippayāso kiṁ → adhippāyoso kin (pts) | adhippayāso → adhippāyo (bj: PTS, sīmu, machasaṁ); adhippāyaso (bj: syā) | nānākaraṇaṁ → nānā kāraṇaṁ (bj: sīmu) | adhippayāso → adhippāyo (sī.), adhippāyaso (syā. kaṁ.) adhi + pa + yasu + ṇa = adhippayāso (cck note) | adhippāyoso → T. M7 -yāso; M. Ph. M8. S. -yaso. (pts note) | adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ → adhippāyaso kiṁnānākaraṇaṁ (th) | puthujjanenāti → puthujjanenā ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ในข้อนั้นมีความแปลกกันอย่างไร มีความแตกต่างกันอย่างไร มีเหตุทำให้ต่างกันอย่างไร ระหว่างอริยสาวกผู้ได้สดับกับปุถุชนผู้ยังไม่ได้สดับ

“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Bhagavaṁnettikā → M6 bhavaṁ-; Ph. bhavaṁjanettikā. (pts note) | Bhagavaṁpaṭisaraṇā → Ph. M6 bhavaṁ- (pts note) | bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt) | bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā → bhagavannettikā bhagavampaṭisaraṇā (bjt) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (th, pts) | dhāressantīti → dhāressantī ti (pts)
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ ทั้งหลายมีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก มีพระผู้มีพระภาคเป็นผู้นำ มีพระผู้มีพระภาค เป็นที่พึ่ง ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส เฉพาะพระผู้มีพระภาคเท่านั้น ที่จะทรงอธิบายเนื้อความแห่งพระภาษิตนั้นให้แจ่มแจ้งได้ ภิกษุทั้งหลายฟังต่อจาก พระผู้มีพระภาคแล้ว จักทรงจำไว้”

“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
tena hi → tenahi (th) | manasi karotha → manasikarotha (th) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจ ให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | bhanteti → bhante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ ตรัสเรื่องนี้ว่า

“assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābho.“ภิกษุทั้งหลาย ลาภเกิดขึ้นแก่ปุถุชนผู้ยังไม่ได้สดับ So na iti paṭisañcikkhati:แต่เขาไม่เห็นประจักษ์ ไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงดังนี้ว่า ‘uppanno kho me ayaṁ lābho;‘ลาภนี้เกิดขึ้นแก่เราแล้ว so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
vipariṇāmadhammoti → viparināmadhammoti (bj) | vipariṇāmadhammoti → vipariṇāmadhammo ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)
แต่ลาภนั้นแล เป็นของ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา’
Uppajjati alābho …pe…ความเสื่อมลาภ ฯลฯ uppajjati yaso …ยศ ฯลฯ uppajjati ayaso …ความเสื่อมยศ ฯลฯ uppajjati nindā …นินทา ฯลฯ uppajjati pasaṁsā …สรรเสริญ ฯลฯ uppajjati sukhaṁ …สุข ฯลฯ uppajjati dukkhaṁ.ทุกข์เกิดขึ้นแก่ปุถุชน ผู้ยังไม่ได้สดับ So na iti paṭisañcikkhati:
iti paṭisañcikkhati → itipaṭisañcikkhati (bjt)
แต่เขาไม่เห็นประจักษ์ ไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงดังนี้ว่า
‘uppannaṁ kho me idaṁ dukkhaṁ;‘ทุกข์นี้เกิดขึ้น แก่เราแล้ว tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhamman’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
vipariṇāmadhammanti → viparināmadhammanti (bj) | na → omitted by M8. (pts note) | tañca → taṁ ca (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | vipariṇāmadhammanti → vipariṇāmadhamman ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)
แต่ทุกข์นั้นแล เป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา’

Tassa lābhopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, alābhopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, yasopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, ayasopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, nindāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, pasaṁsāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, sukhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, dukkhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati.
alābhopi → alobho pi (bj) | nindāpi → nindā pi (bjt, pts) | sukhampi → sukhaṁpi (th) | dukkhampi → dukkhaṁpi (th) | lābhopi → lābho pi (pts) | alābhopi → alābho pi (pts) | yasopi → yaso pi (pts) | ayasopi → ayaso pi (pts) | pasaṁsāpi → pasaṁsā pi (pts) | sukhampi → sukhaṁ pi (pts) | dukkhampi → dukkhaṁ pi (pts)
ลาภย่อมครอบงำจิตของเขาได้ ความเสื่อมลาภย่อมครอบงำจิตของเขาได้ ยศย่อม ครอบงำจิตของเขาได้ ความเสื่อมยศย่อมครอบงำจิตของเขาได้ นินทาย่อมครอบงำ จิตของเขาได้ สรรเสริญย่อมครอบงำจิตของเขาได้ สุขย่อมครอบงำจิตของเขาได้ ทุกข์ย่อมครอบงำจิตของเขาได้
So uppannaṁ lābhaṁ anurujjhati, alābhe paṭivirujjhati;
alābhe paṭivirujjhati → alābhepaṭivirujjhati (th)
เขาย่อมยินร้ายในความเสื่อมลาภ
uppannaṁ yasaṁ anurujjhati, ayase paṭivirujjhati;ยินดีในยศที่ เกิดขึ้น ยินร้ายในความเสื่อมยศ uppannaṁ pasaṁsaṁ anurujjhati, nindāya paṭivirujjhati;ยินดีในความสรรเสริญที่เกิดขึ้น ยินร้ายในนินทา uppannaṁ sukhaṁ anurujjhati, dukkhe paṭivirujjhati.ยินดีในสุขที่เกิดขึ้น ยินร้ายในทุกข์ So evaṁ anurodhavirodhasamāpanno na parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi.
maraṇena → T. jarāmara- (pts note)
เขาประกอบด้วยความยินดีและความยินร้าย อย่างนี้ ย่อมไม่พ้นจากชาติ (ความเกิด) ชรา (ความแก่) มรณะ (ความตาย) โสกะ (ความโศก) ปริเทวะ (ความคร่ำคราญ) ทุกข์ (ความทุกข์กาย) โทมนัส (ความทุกข์ใจ) อุปายาส (ความคับ แค้นใจ)
‘Na parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)
เรากล่าวว่า ไม่หลุดพ้นจากทุกข์

Sutavato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa uppajjati lābho.ภิกษุทั้งหลาย ลาภเกิดขึ้นแก่อริยสาวกผู้ได้สดับ So iti paṭisañcikkhati:เขาเห็นประจักษ์ รู้ชัดตาม ความเป็นจริงดังนี้ว่า ‘uppanno kho me ayaṁ lābho;‘ลาภนี้เกิดขึ้นแก่เราแล้ว so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
vipariṇāmadhammoti → viparināmadhammoti (bj) | pajānāti → M6 jānāti. (pts note) | vipariṇāmadhammoti → vipariṇāmadhammo ti (pts)
แต่ลาภนั้นแล เป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา’
Uppajjati alābho …pe…ความเสื่อมลาภ ฯลฯ uppajjati yaso …ยศ ฯลฯ uppajjati ayaso …ความ เสื่อมยศ ฯลฯ uppajjati nindā …
nindā → T. M6 put upp- pasaṁsā before upp- nindā. (pts note)
นินทา ฯลฯ
uppajjati pasaṁsā …
+ → so (bjt)
สรรเสริญ ฯลฯ
uppajjati sukhaṁ …สุข ฯลฯ uppajjati dukkhaṁ.ทุกข์เกิดขึ้นแก่อริยสาวก ผู้ได้สดับ So iti paṭisañcikkhati:แต่เขาเห็นประจักษ์ รู้ชัดตามความเป็นจริงดังนี้ว่า ‘uppannaṁ kho me idaṁ dukkhaṁ;‘ทุกข์นี้เกิดขึ้นแก่เราแล้ว tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhamman’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
vipariṇāmadhammanti → viparināmadhammanti (bj) | pajānāti → M8 jānāti. (pts note) | + → tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammanti yathābhūtaṁ (th) | tañca → tañ ca (pts) | vipariṇāmadhammanti → vipariṇāmadhamman ti (pts)
แต่ทุกข์นั้นแล เป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา’

Tassa lābhopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, alābhopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, yasopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, ayasopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, nindāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, pasaṁsāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, sukhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, dukkhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati.
alābhopi → alobhopi (bj) | sukhampi → sukhaṁpi (th) | dukkhampi → dukkhaṁpi (th) | lābhopi → lābho pi (pts) | alābhopi → alābho pi (pts) | yasopi → yaso pi (pts) | ayasopi → ayaso pi (pts) | nindāpi → nindā pi (pts) | pasaṁsāpi → pasaṁsā pi (pts) | sukhampi → sukhaṁ pi (pts) | dukkhampi → dukkhaṁ pi (pts)
ลาภย่อม ครอบงำจิตของเขาไม่ได้ ความเสื่อมลาภย่อมครอบงำจิตของเขาไม่ได้ ยศย่อมครอบงำ จิตของเขาไม่ได้ ความเสื่อมยศย่อมครอบงำจิตของเขาไม่ได้ นินทาย่อมครอบงำจิตของ เขาไม่ได้ สรรเสริญย่อมครอบงำจิตของเขาไม่ได้ สุขย่อมครอบงำจิตของเขาไม่ได้ ทุกข์ย่อมครอบงำจิตของเขาไม่ได้
So uppannaṁ lābhaṁ nānurujjhati, alābhe nappaṭivirujjhati;
so → so ca (sya-all) | So → S. inserts ca. (pts note) | nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
เขาไม่ยินดีในลาภที่เกิดขึ้น ไม่ยินร้ายในความ เสื่อมลาภ
uppannaṁ yasaṁ nānurujjhati, ayase nappaṭivirujjhati;
uppannaṁ → M8 inserts pi. (pts note) | nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
ไม่ยินดีในยศที่เกิดขึ้น ไม่ยินร้ายในความเสื่อมยศ
uppannaṁ pasaṁsaṁ nānurujjhati, nindāya nappaṭivirujjhati;
nappaṭivirujjhati → nappaṭivirujjhata (sya-all) | nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
ไม่ยินดีในสรรเสริญที่ เกิดขึ้น ไม่ยินร้ายในนินทา
uppannaṁ sukhaṁ nānurujjhati, dukkhe nappaṭivirujjhati.
nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
ไม่ยินดีในสุขที่เกิดขึ้น ไม่ยินร้ายในทุกข์
So evaṁ anurodhavirodhavippahīno parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi.
anurodhavirodhavippahīno → M. Ph. -hinno. (pts note) | maraṇena → T. M6. M7 jarāmara- (pts note) | upāyāsehi → omitted by T. (pts note)
เขาละ ความยินดีและความยินร้ายได้อย่างนี้ จึงพ้นจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส
‘Parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)
เรากล่าวว่า หลุดพ้นจากทุกข์ได้
Ayaṁ kho, bhikkhave, viseso ayaṁ adhippayāso idaṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenāti.
adhippayāso → adhippāyaso (sya-all); adhippāyoso (pts) | adhippayāso → adhippāyaso (bj: syā) | nānākaraṇaṁ → nānākāraṇaṁ (bj: sīmu) | adhippāyoso → T. M7 -yāso; M. S. -yaso; M6 adhippāyo. (pts note) | puthujjanenāti → puthujjanenā ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย นี้แลคือความแปลกกัน นี้คือความแตกต่างกัน นี้คือเหตุ ทำให้ต่างกัน ระหว่างอริยสาวกผู้ได้สดับกับปุถุชนผู้ยังไม่ได้สดับ”

Lābho alābho ca yasāyaso ca, nindā pasaṁsā ca sukhaṁ dukhañca;
ca yasāyaso → ayaso yaso (bj) | yasāyaso → yaso ayaso (pts) | ca → omitted by Ph. T. M6. M7. (pts note) | ayaso → M. S. yasāyaso; T. M6. M7 ayaso yaso. (pts note) sukhaṁ dukhañca → sukhañca dukkhaṁ (bj) | sukhañca → sukhaṁ dukkhaṁca (bj: machasaṁ) | ca → omitted by M. M8. S. (pts note) | dukkhaṁ → M. M8. S. add ca. (pts note) | dukhañca → dukkhañca (th) | sukhaṁ dukhañca → sukhañ ca dukkhaṁ (pts)
ลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุข และทุกข์
Ete aniccā manujesu dhammā, asassatā vipariṇāmadhammā.ธรรมเหล่านี้ในหมู่มนุษย์ ล้วนไม่เที่ยง ไม่มั่นคง มีความแปรผันเป็นธรรมดา

Ete ca ñatvā satimā sumedho, avekkhati vipariṇāmadhamme;
vipariṇāmadhamme → viparināmadhamme (bj)
แต่ท่านผู้มีปัญญาดี มีสติ รู้ธรรมเหล่านี้แล้ว ย่อมพิจารณาเห็นว่า มีความแปรผันเป็นธรรมดา
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṁ, aniṭṭhato no paṭighātameti.
Iṭṭhassa → M8 ithassa; Ph. aṭṭhassa. (pts note) | mathenti → Ph. pasenti. (pts note) paṭighātameti → paṭighātam eti (pts)
อิฏฐารมณ์จึงย่ำยีจิตของท่านไม่ได้ ท่านย่อมไม่ยินร้ายต่ออนิฏฐารมณ์

Tassānurodhā atha vā virodhā, vidhūpitā atthaṅgatā na santi;
atha vā → athavā (bjt) atthaṅgatā → atthagatā (bj, sya-all, pts) | vidhūpitā → Ph. M8 vidhūsitā. (pts note) | atthagatā → M. Ph. M7 atthaṅg-; M8 atthaṁg-; M6 attha. (pts note)
ความยินดีหรือความยินร้าย ท่านขจัดปัดเป่า จนไม่มีอยู่
Padañca ñatvā virajaṁ asokaṁ, sammappajānāti bhavassa pāragū”ti.
padañca → padañ ca (pts) bhavassa pāragūti chaṭṭhaṁ → bhavassapāragūti (bj) | pāragūti chaṭṭhaṁ → pāragū ti (pts)
ท่านรู้ทางที่ปราศจากธุลี ไม่มีความเศร้าโศก เป็นผู้ถึงฝั่งแห่งภพ ย่อมรู้แจ้งชัดโดยชอบ

Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → ti (pts)
ทุติยโลกธัมมสูตรที่ ๖ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Español · Français · ไทย