Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 8.9อังคุตตรนิกาย
  • 1. Mettāvagga

Nandasutta๙ นันทสูตร

“‘kulaputto’ti, bhikkhave, nandaṁ sammā vadamāno vadeyya.
kulaputtoti → sāvatthinidānaṁ kulaputto ti (bj); (pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อจะเรียกนันทะให้ถูกต้อง ควรเรียกว่า ‘กุลบุตร’
‘Balavā’ti, bhikkhave, nandaṁ sammā vadamāno vadeyya.
balavā → M8 bhagavā. (pts note) | balavāti → balavā ti (pts)
เมื่อจะเรียกนันทะให้ถูกต้อง ควรเรียกว่า ‘ผู้มีกำลัง’
‘Pāsādiko’ti, bhikkhave, nandaṁ sammā vadamāno vadeyya.
vadamāno → omitted by M8. (pts note) | pāsādikoti → pāsādiko ti (pts)
เมื่อจะเรียกนันทะให้ถูกต้อง ควรเรียกว่า ‘ผู้น่ารัก‘
‘Tibbarāgo’ti, bhikkhave, nandaṁ sammā vadamāno vadeyya.
tibbarāgo → M8 tippabhako. (pts note) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (bjt) | tibbarāgoti → tibbarāgo ti (pts)
เมื่อจะเรียกนันทะให้ถูกต้อง ควรเรียกว่า ‘ผู้มีราคะจัด‘
Kimaññatra, bhikkhave, nando indriyesu guttadvāro, bhojane mattaññū, jāgariyaṁ anuyutto, satisampajaññena samannāgato, yehi nando sakkoti paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
yehi → yena (pts1ed, mr) | bhojane → bhojanesu (bj) | kimaññatra → kimaññattha (sya-all) | carituṁ → caritunti (sya-all) | yehi → yena (pts) | yehi → yena (cck: ka.) | Kim → T. taṁ kiṁ; omitted by M8. (pts note) | aññatra → T. maññatha; M8 maññayya; M7 aññata; Ph. aññatara; S. aññatha. (pts note) | bhojane → T. M6. M7 -nesu. (pts note) | yena → S. yehi. (pts note) | carituṁ → S. -tun ti. (pts note) | jāgariyaṁ anuyutto → jāgariyamanuyutto (th) | kimaññatra → kim aññatra (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เว้นแต่ว่า นันทะจะเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้จัก ประมาณในการบริโภค ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอยู่เนือง ๆ ประกอบด้วยสติ และสัมปชัญญะ นันทะจึงจะสามารถประพฤติพรหมจรรย์ให้บริสุทธิ์บริบูรณ์ได้

Tatridaṁ, bhikkhave, nandassa indriyesu guttadvāratāya hoti.
tatridaṁ → tatrīdaṁ (bj) | idaṁ → T. tatra idaṁ; Ph. adds kho. (pts note) | guttadvāratāya → T. -kāya; M8 -tā ca. (pts note) | tatridaṁ → tatr idaṁ (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ในข้อนั้น วิธีคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายสำหรับนันทะ ดังนี้ คือ
Sace, bhikkhave, nandassa puratthimā disā āloketabbā hoti, sabbaṁ cetasā samannāharitvā nando puratthimaṁ disaṁ āloketi:
sabbaṁ cetasā → sabbañcetaso (sya-all) | cetaso → Ph. -sā; omitted by M8. (pts note) | sabbaṁ cetasā → sabbañ cetaso (pts)
หากนันทะจำเป็นต้องมองดูทิศตะวันออก นันทะต้องสำรวมจิตทั้งหมด มองดูทิศตะวันออกด้วยคิดว่า
‘evaṁ me puratthimaṁ disaṁ ālokayato nābhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssavissantī’ti.
nābhijjhādomanassā → na abhijjhā domanassā (bj) | me → omitted by M8. (pts note) | puratthimaṁ → M6. M7 -mā. (pts note) | disaṁ → M6. M7 disā. (pts note) | pāpakā → omitted by M. (pts note) | ti → omitted by M. Ph. (pts note) | nābhijjhādomanassā → nābhijjhā domanassā (pts) | anvāssavissantīti → anvāssavissantī ti (pts)
‘เมื่อเรามองดูทิศตะวันออกอยู่อย่างนี้ บาปอกุศลธรรม คืออภิชฌาและโทมนัสจักครอบงำจิตของเราไม่ได้’
Itiha tattha sampajāno hoti.
tattha → tatra (sya-all) | itiha → iti ha (pts)
นันทะต้องเป็นผู้มีสัมปชัญญะใน การมองดูนั้นอย่างนี้

Sace, bhikkhave, nandassa pacchimā disā āloketabbā hoti …pe…หากนันทะจำเป็นต้องมองดูทิศตะวันตก ฯลฯ uttarā disā āloketabbā hoti …จำเป็นต้องมองดูทิศเหนือ ฯลฯ dakkhiṇā disā āloketabbā hoti …
āloketabbā → M8 disāloke- (pts note)
จำเป็นต้องมองดูทิศใต้ ฯลฯ
uddhaṁ ulloketabbā hoti …
ulloketabbā → ulloketabbaṁ (pts) | ulloketabbaṁ → Ph. S. -bbā. (pts note) | hoti → omitted by T. M6. M7. (pts note)
จำเป็นต้องมองดูทิศเบื้องบน ฯลฯ
adho oloketabbā hoti …
oloketabbā → oloketabbaṁ (pts) | oloketabbaṁ → M. Ph. M8 -bbo; S. -bbā. (pts note)
จำเป็นต้องมองดู ทิศเบื้องล่าง ฯลฯ
anudisā anuviloketabbā hoti, sabbaṁ cetasā samannāharitvā nando anudisaṁ anuviloketi:
sabbaṁ cetasā → sabbañcetaso (sya-all) | anuviloketabbā → T. M6. M7 -bbaṁ. (pts note) | cetaso → M. Ph. -sā. (pts note) | anudisaṁ → T. -disā. (pts note) | sabbaṁ cetasā → sabbañ cetaso (pts)
จำเป็นต้องมองดูทิศเฉียง นันทะต้องสำรวมจิตทั้งหมดมองดู ทิศเฉียง ด้วยคิดว่า
‘evaṁ me anudisaṁ anuvilokayato nābhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssavissantī’ti.
anvāssavissantī → M7 anvāssanti and anvāssavissanti; Ph. anvā pavīsanti; M8. T. anvāssa bhavissanti. (pts note) | ti → omitted by Ph. (pts note) | evaṁ me → evamme (bjt) | nābhijjhādomanassā → nābhijjhā domanassā (pts) | anvāssavissantīti → anvāssavissantī ti (pts)
‘เมื่อเรามองดูทิศเฉียงอยู่อย่างนี้ บาปอกุศลธรรมคืออภิชฌา และโทมนัสจักครอบงำจิตของเราไม่ได้’
Itiha tattha sampajāno hoti.
hoti → (bj) | tattha → tatra (sya-all) | tattha → S. tatra. (pts note) | itiha → iti ha (pts)
นันทะต้องเป็นผู้มีสัมปชัญญะในการมองดูนั้น อย่างนี้
Idaṁ kho, bhikkhave, nandassa indriyesu guttadvāratāya hoti.ภิกษุทั้งหลาย นี้แล คือวิธีคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายสำหรับนันทะ

Tatridaṁ, bhikkhave, nandassa bhojane mattaññutāya hoti.
hoti → M8 adds ti. (pts note) | tatridaṁ → tatr idaṁ (pts)
วิธีรู้จักประมาณในการบริโภคสำหรับนันทะ ดังนี้ คือ
Idha, bhikkhave, nando paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti:
āhāraṁ → M. āhāre. (pts note) | āhāreti → M8 ahāreti. (pts note) | paṭisaṅkhā yoniso → paṭisaṅkhāyoniso (bjt)
นันทะต้องพิจารณาโดย แยบคายแล้วฉันอาหาร
‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
madāya → Ph. maddāya. (pts note) | yāvadeva → yāva deva (th) | yāvadeva → yāva-d-eva (pts) | purāṇañca → purāṇañ ca (pts) | navañca → navañ ca (pts) | cāti → cā ti (pts)
ไม่ใช่เพื่อเล่น ไม่ใช่เพื่อความมัวเมา ไม่ใช่เพื่อประดับ ไม่ใช่เพื่อตกแต่ง แต่เพื่อให้กายนี้ดำรงอยู่ได้ เพื่อให้ชีวิตินทรีย์เป็นไป เพื่อบำบัด ความหิว เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ ด้วยคิดเห็นว่า ‘โดยอุบายนี้เราจักกำจัดเวทนา เก่าเสียได้ และจักไม่ให้เวทนาใหม่เกิดขึ้น ความดำรงอยู่แห่งชีวิต ความไม่มีโทษ และการอยู่โดยผาสุกจักมีแก่เรา’
Idaṁ kho, bhikkhave, nandassa bhojane mattaññutāya hoti.ภิกษุทั้งหลาย นี้แล คือวิธีรู้จักประมาณในการบริโภคสำหรับนันทะ

Tatridaṁ, bhikkhave, nandassa jāgariyānuyogasmiṁ hoti.
jāgariyānuyogasmiṁ → T. jāgariyāyogasmiṁ; M6 jāgariyogasmiṁ. (pts note) | tatridaṁ → tatr idaṁ (pts)
วิธีประกอบความเพียรเครื่องตื่นอยู่เนือง ๆ สำหรับนันทะ ดังนี้ คือ
Idha, bhikkhave, nando divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti;
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (sya-all, pts)
นันทะ ต้องชำระจิตให้บริสุทธิ์จากธรรมเครื่องกางกั้น ด้วยการจงกรม ด้วยการนั่งตลอดวัน
rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti;
āvaraṇīyehi → āvaṇiyehi (sya-all); āvaraṇiyehi (pts)
ชำระจิตให้บริสุทธิ์จากธรรมเครื่องกางกั้นด้วยการจงกรม ด้วยการนั่งตลอด ปฐมยามแห่งราตรี
rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā;
pāde → pādena (sya-all) | yāmaṁ → omitted by M8. (pts note) | passena → T. pasenti. (pts note) | kappeti → T. kappenti. (pts note) | pāde → Ph. M8. S. pādena. (pts note) | accādhāya → Ph. M7 accādāya. (pts note) | manasi karitvā → manasikaritvā (bjt, th, pts)
สำเร็จสีหไสยาโดยตะแคงข้างขวา ซ้อนเท้าเหลื่อมเท้า มีสติสัมปชัญญะ ทำอุฏฐานสัญญา(ความหมายใจว่าจะลุกขึ้น)ไว้ในใจในมัชฌิมยามแห่ง ราตรี
rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (sya-all, pts) | rattiyā → T. rattiṁ. (pts note)
ลุกขึ้นชำระจิตให้บริสุทธิ์จากธรรมเครื่องกางกั้นด้วยการจงกรม ด้วยการนั่ง ตลอดปัจฉิมยามแห่งราตรี
Idaṁ kho, bhikkhave, nandassa jāgariyānuyogasmiṁ hoti.ภิกษุทั้งหลาย นี้แล คือวิธีประกอบความเพียรเครื่องตื่นอยู่เนือง ๆ สำหรับ นันทะ

Tatridaṁ, bhikkhave, nandassa satisampajaññasmiṁ hoti.
tatridaṁ → tatr idaṁ (pts)
วิธีมีสติสัมปชัญญะสำหรับนันทะ ดังนี้ คือ
Idha, bhikkhave, nandassa viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti;
upaṭṭhahanti → Ph. upaṭṭhā-; M6 upasaṁgahaṁti. (pts note)
เวทนาปรากฏเกิดขึ้น ปรากฏ ตั้งอยู่ และปรากฏดับไปแก่นันทะ
viditā saññā …pe…
saññā → saññā uppajjanti (bj)
สัญญาปรากฏเกิดขึ้น ปรากฏตั้งอยู่ และปรากฏ ดับไปแก่นันทะ
viditā vitakkā …pe… abbhatthaṁ gacchanti.
vitakkā → M. continues: la (pts note) | + → uppajjanti viditā upaṭṭhāhanti viditā (bjt) | + → uppajjanti viditā upaṭṭhahanti viditā (th, pts)
วิตกปรากฏเกิดขึ้น ปรากฏตั้งอยู่ และปรากฏดับไปแก่นันทะ
Idaṁ kho, bhikkhave, nandassa satisampajaññasmiṁ hoti.
hoti kimaññatra → hotīti kimaññattha (sya-all) | hoti → S. hotī ti. (pts note)
ภิกษุทั้งหลาย นี้แล คือ วิธีมีสติสัมปชัญญะสำหรับนันทะ

Kimaññatra, bhikkhave, nando indriyesu guttadvāro, bhojane mattaññū, jāgariyaṁ anuyutto, satisampajaññena samannāgato, yehi nando sakkoti paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ caritun”ti.
yehi → yena (pts) | aññatra → Ph. aññatara; S. aññattha. (pts note) | yena → S. yehi. (pts note) | kimaññatra → kimaññattha (th) | jāgariyaṁ anuyutto → jāgariyamanuyutto (th) | kimaññatra → kim aññatra (pts) | jāgariyaṁ → jāgariyam (pts) | caritunti → caritun ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เว้นแต่ว่า นันทะจะเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้จัก ประมาณในการบริโภค ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอยู่เนืองๆ ประกอบด้วยสติ และสัมปชัญญะ นันทะจึงจะสามารถประพฤติพรหมจรรย์ให้บริสุทธิ์บริบูรณ์ได้ อย่างนี้แล

Navamaṁ.นันทสูตรที่ ๙ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย